تبليغاتX
نجوم 86
وبلاگی برای ارائه مطالب و منابع مفید نجومی

حتما تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که چرا همیشه یک سمت ماه رو به زمین است؟

واضح است. برای اینکه همواره یک سمت ماه از زمین دیده شود باید سرعت گردش ماه در مدار به دور زمین با سرعت گردش به دور خودش متناسب باشد. ماه در هر 2360448.78 ثانیه یعنی 27 روز و 7 ساعت و 44 دقیقه و 2 ثانیه و 78 صدم ثانیه یک دور کامل به دور زمین میچرخد. پس برای اینکه از دید ناظر زمینی ماه به همان حالت باقی بماند میبایست در هر 2360448 ثانیه یک دور نیز به دور خودش بچرخد. این چرخش برخلاف جهت چرخش عقربه های ساعت است.

اما این مسئله باعث بر انگیخته شدن کنجکاوی بسیاری از افراد بود که انسان را به فکر واداشت تا نمایندگانی به ماه فرستد فقط برای اینکه بداند آنسوی این همسایه دیرینه چه میگذرد...؟

پس از دهه 1950 عصر فضا آغاز شد.

در سال 1959 سفینه لونیک3 برای نخستین بار به سوی ماه نشانه رفت و توانست تنها 2 تصویر از سمت دیگر ماه به زمین ارسال کند. این سفینه افتخاری برای شوروی محسوب می­شد.

در سال 1964 آمریکا رینجر را به سوی یگانه قمر زمین پرتاب کرد. رینجر ها توانستند تا لحظه سقوط بر سطح ماه تصاویری با کیفیت و تلویزیونی برای زمین ارسال کنند.

در سال 1966 تا 1968 دنباله­ی سفینه های سرویور که آنها نیز آمریکایی بودند، بر سطح ماه فرود آمدند و علاوه بر تصویر برداری، خاک ماه را نیز مورد آزمایش قرار دادند.

این ماموریت ها به کشفیاتی منجر شد که انسان را به ماه برد.

1 . انسان دانست که ماه قادر است وزن سفینه را تحمل کند

2 . خاک ماه از دانه هایی با اندازه های مختلف تشکیل شده است.

3. ذرات مانند ماسه­ی تر به هم میچسبند.

4. چگالی خاک 1.5 گرم بر سانتی متر مکعب است.

5. اجسام متعددی بر سطح ماه وجود دارند. برخی به سختی سنگ و برخی مانند کلوخ با ضربه از هم میپاشند.

6. مواد سطح ماه مانند بازالت در زمین اند.

و این بود که در سال 1969 میلادی در 16 ژانویه آپولو11 در نزدیکی دریای آرامش بر ماه فرود آمد و آرم استرانگ اولین فضانوردی بود که بر ماه قدم نهاد. (البته سفر انسان به ماه امروزه توسط گروه های زیادی نقض میشود. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید عبارات زیر را در گوگل جست و جو کنید: Apollo 11 fake – Apollo11 big lie - one big lie for apollo11)

 

بر اساس کتاب نجوم به زبان ساده نوشته­ی مایر دگانی

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه 12 آبان1388ساعت 17:48  توسط سجاد صابری | 
تیمهای الف و ب جمهوری اسلامی ایران در سومین المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک در مجموع موفق به کسب چهار مدال طلا، چهار مدال نقره و یک مدال برنز شدند که بر این اساس تیم اصلی ایران در این رقابت علمی با کسب سه مدال طلا و دو مدال نقره در رده اول قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار مهر، پس از تیم الف ایران تیم هند توانست با کسب دو مدال طلا، دو مدال نقره و یک مدال برنز از نظر میزان مدالها در رده دوم قرار بگیرد.

تیم الف جمهوری اسلامی ایران

تیم الف ایران شامل مهرنوش شفیعی زاده آباده مدال طلا، حمیدرضا اکبری مدال طلا، شهاب الدین سرمشقی مدال طلا، شادی فرحزادی مدال نقره، رامیاد حدیدی مدال نقره را کسب کرده اند.

تیم ب جمهوری اسلامی

همچنین تیم ب ایران شامل نیما چرتاب سلطانی مدال طلا، نیلوفر نیلفروشان مدال نقره، علی علیاری مدال نقره و محسن رضایی زاده مدال برنز را کسب کرده اند.

میزبانی چهارمین دوره المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک به کشور چین رسیده است و پرچم میزبانی المپیاد از سوی جمهوری اسلامی ایران به چین تحویل داده شد.


امانت داري و اخلاق مداري

استفاده از اين خبر فقط با ذکر منبع " خبرگزاري مهر " مجاز است.  

+ نوشته شده در  سه شنبه 5 آبان1388ساعت 17:13  توسط سجاد صابری | 

Expedition 20 Flight Engineer Michael Barratt

Image above: Expedition 20 Flight Engineer Michael Barratt is surrounded by support personnel shortly after landing in Kazakhstan. Credit: NASA TV

Expedition 20 Commander Gennady Padalka, Flight Engineer Michael Barratt and Canadian spaceflight participant Guy Laliberte have returned to Earth, landing on the steppe of Kazakhstan in their Soyuz TMA-14 spacecraft. Landing occurred at 12:32 a.m. EDT, 10:32 a.m. Kazakhstan time.

Padalka and Barratt stayed aboard the orbiting laboratory for 197 days. The duo arrived at the station in March to begin Expedition 19 then transitioned to the six-member Expedition 20 crew in May. Padalka commanded both Expedition crews. Laliberte launched Sept. 30 with the Expedition 21 crew and spent nine days on the station.

The three were scheduled to fly back to the Gagarin Cosmonaut Training Center in Star City, Russia outside Moscow early Sunday for reunions with their families, and for Padalka and Barratt, the start of their reorientation to a gravity environment after a half year off the planet.

+ نوشته شده در  یکشنبه 19 مهر1388ساعت 11:58  توسط سجاد صابری | 
باسلام خدمت دوستان خوب نجومی

با شروع سال تحصیلی جدید و یکسال نزدیکتر شدن به کابوس کنکور توانایی و  فرصت به روز رسانی این وبلاگ را با روش معمول (ترجمه یا برداشت) در خود نمیبینم. همچنین فرصت نگارش مطالب پایه و غیره را نیز ندارم.

لذا تقاضا دارم در صورتی که مایلید در این امر به بنده حقیر کمک کنید میتوانید مطالب خود را با درج "مطلب - عنوان مطلبتان" در ابتدای فیلد "your message" از طریق لینک تماس مستقیم  برای من ارسال کنید تا در اسرع وقت با نام خودتان در نجوم ۸۶ ثبت و به روز شود.

اگر مطلبتان شامل عکس بود در محل مورد نظر عبارت "٪عکس٪" را تایپ کرده و لینک تصاویر را به ترتیب درج بین مطالب در پایان متن قرار دهید.

با آرزوی توفیق برای جامعه نجوم ایران و جهان

التماس دعا

شاد و پیروز باشید.

سجاد صابری

+ نوشته شده در  شنبه 11 مهر1388ساعت 1:13  توسط سجاد صابری | 
 درست است که ایستگاه فضایی بین‌المللی هنوز در دست ساخت است، ‌اما پژوهش روی بی‌وزنی دهه‌هاست که در حال انجام است. از شعله‌های کروی تا بلور‌های غول‌پیکر گرفته، همه چیز متفاوت با آن چیزی است در حالت عادی در زمین مشاهده می‌کنید. برخی از آزمایش‌های جذاب در این زمینه را در گزارشی تصویری با هم می‌بینیم.


در فقدان نیروی جاذبه،‌ کشش سطحی بر قوانین فیزیکی مایعات چیره می‌شود. در این تصویر که در ایستگاه فضایی بین‌المللی گرفته شده،‌ این نیرو باعث شده که آب در یک حلقه فلزی گسترده شود،‌ انگار که با یک قاشق نامرئی هم زده شده باشد.
این تاثیر با استفاده از نور برای گرم‌کردن غیریکنواخت آب ایجاد شده است، ‌به صورتی که تفاوت دمای حاصل، باعث عدم تعادل در کشش سطحی شده و مایع را به چرخش واداشته است.
چنین حرکت ناشی از کشش سطحی به ندرت روی زمین دیده می‌شود. اما در گودال‌های خنک‌کننده استیل گداخته می‌توان چنین حرکتی که به همرفت مارانگونی معروف است،‌ را دید.


بی‌وزنی باعث می‌شود شعله‌ها به نسبت حالتی که در وجود جاذبه طبیعی دارند، گرد‌تر و خنک‌تر باشند. می‌توانید تفاوت دو حالت شعله را در نیروی جاذبه طبیعی( عکس سمت چپ) و بی‌وزنی( عکس سمت راست) ببینید. بر خلاف زمین،‌ در حالت بی‌وزنی،‌ هوای داغ و کم‌چگال‌تر بالا نمی‌رود. در نتیجه، ‌فرایندهای دیگر مانند انتشار ذرات از منطقه داغ به منطقه‌ای با دمای کم‌تر،‌ تسلط می‌یابند.
مطالعه سوختن در فضا، اطلاعات پایه‌ای بیشتری را در مورد فیزیک این پدیده به دست داد که می‌تواند به فناوری فرونشانی آتش در برنامه‌های فضایی آینده کمک شایان توجهی کند.


در بی‌وزنی بلور‌ها بزرگ‌تر می‌شوند و مکعب‌های زئولیت معدنی شاهدی بر این جمله هستند (چنان که در تصویر سمت راست می‌بینید). دلیل این امر این است که بلور‌هایی که در مایع شکل می‌گیرند،‌ از مواد حل‌شده در آن تغذیه می‌شوند که مایعی با غلظت کم‌تر را بر جای می‌گذارد. روی زمین، این مایع رو به بالا حرکت می‌کند و جریان همرفتی در ظرف آزمایشی به وجود می‌آورد که باعث کاهش و محدود شدن اندازه بلور‌ها می‌گردد. این تاثیر در حالت بی‌وزنی از بین می‌رود.
ایجاد بلور‌های بزرگ‌تر و خالص‌تر می‌تواند در مورد ساختار و خاصیت‌های آن‌ها اطلاعات بیشتری را در اختیار ما قرار دهد. برای مثال،‌ زئولیت پر از خلل و فرج میکروسکوپی است که می‌توان از آن‌ها برای تصفیه و ذخیره موادی مثل هیدروژن برای سلول‌های سوخت آینده استفاده کرد.


ماهی مداکای ژاپنی( که تصویری از جنین آن را در این‌جا می‌بینید) جز اولین حیواناتی است که با فضاپیمای اندوور در سال 1994 / 1373 به فضا فرستاده شد و برای مطالعات تحول جنین در فضا مورد استفاده قرار گرفت.
اهمیت نیروی جاذبه در آغاز چرخه حیات جانوران هنوز به صورت یک معما باقی مانده است. ماهی مداکایی که در فضا متولد شد، تا شبیه شدن به برادرانش روی زمین،‌ رشد کرد، ‌اما پژوهش‌هایی که روی سایر حیوانات، ‌از موش گرفته تا قورباغه انجام شده‌اند،‌ نشان داده‌اند که بی‌وزنی تاثیر قابل‌توجهی روی رشد اولیه این جانوران دارد، به طوری که احتمال ناتوانایی‌های فیزیکی در آن‌ها بالا می‌رود.


اما فقدان نیروی جاذیه تنها عامل محیطی نیست که در فضا برای حیوانات تغییر می‌کند. آن‌ها همچنین باید اشعه‌های کیهانی و خورشیدی بیشتری را تحمل کنند. گلسنگ و باکتری توانسته‌اند مواجهه با ترکیبی از خلا بدون هوا و اشعه شدید موجود در فضا را تاب بیاورند.
اما تاکنون تنها یک جانور، یکی از بی‌مهرگان میکروسکوپی به نام خرس آبکی یا جانور تنبل، ‌توانسته است مانند گلسنگ و باکتری چنین شرایطی را تحمل کند. طی آزمایش یک راکت اروپایی در سال 2007/ 1386، تعدادی از این موجودات در معرض اشعه شدید فرابنفش خورشیدی و خلا قرار گرفتند و تعدادی دیگر،‌ تنها در خلا بودند. تنها بخشی از آن‌ها که در معرض اشعه شدید قرار گرفته بودند توانستند به زندگی برگردند اما اغلب آن‌هایی که تنها در معرض خلا قرار گرفته بودند جان سالم به در بردند.


بخش بزرگی از پژوهش‌های فضایی روی تاثیرات فیزیولوژیکی بی‌وزنی متمرکز شده‌اند. سقوط آزاد بر توانایی قضاوت در مورد اندازه و فاصله در فضانوردان موثر است و باعث کاهش گلبول‌های قرمز خون و بافت ماهیچه می‌گردد. اما بیشترین عارضه را روی استخوان‌ها دارد.
حتی با یک برنامه ورزشی سخت، اغلب افراد به ازای هر ماه که در فضا باشند،‌ به طور متوسط حدود 1.5 درصد از بافت استخوانی قسمت‌های مهم بدنشان را مانند بخش لگن از دست می‌دهند. این مقدار تقریبا برابر با همان میزانی است که زنان پس از یائسگی در طول یک سال از دست می‌دهند. پژوهشگران در تلاشند تا با استفاده از تردمیل‌های عمودی که شرایط بی‌وزنی را شبیه‌سازی می‌سازد این تاثیر را کاهش دهند.


بی‌وزنی برای رفع عفونت‌ها دوبرابر خطرناک‌تر است. به نظر می رسد که سفر در فضا سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌نماید و احتمالا طیفی از میکروب‌ها در چنین شرایطی،‌ به نسبت روی زمین، خطرناک‌تر می‌شوند. پرواز فضاپیمای آتلانتیس در سال 2006/ 1385 نشان داد که باکتری تیفیموریوم سالمونلا ( که در تصویر با رنگ قرمز نشان داده شده است)‌ در فضا با احتمال سه برابر بیشتر از روی زمین می‌تواند باعث مرگ موش‌ها گردد.
همچنین به نظر می‌رسد که بی‌وزنی توانایی باکتری استافیکوکوس اورئوس در مقاومت نسبت به آنتی‌بیوتیک متی‌سیلین را بالا ببرد. این باکتری مقاوم به آنتی‌بیوتیک، دلیل شایع عفونت‌های بیمارستانی است.
موسسه‌ای به نام آستروژنتیکس در حال حاضر در حال مطالعه این قابلیت افزایش‌یافته است تا عوامل موثر بر بالا رفتن آن را جدا کنند و از آن برای تولید واکسن‌ها بهره ببرند.


این آزمایش که در ابعاد یک چمدان بود، ‌ممکن است شبیه یک جعبه لوازم آرایشی به نظر برسد اما از آن برای سنجش تاثیر اشعه بر طیفی از مواد استفاده می‌شود، ‌از سرامیک گرفته تا هاگ‌ها. اولین جعبه آزمایش مواد ایستگاه فضایی بین‌المللی در سال 2001/ 1380 به این ایستگاه متصل شد.
فضانوردان فضاپیمای شاتل در روز اول ماه سپتامبر سال جاری/ 11 شهریورماه، ششمین مجموعه از این جعبه‌ها را از ایستگاه جدا کردند.
گزارشی که اخیرا ناسا بر اساس این آزمایش‌ها منتشر نموده است،‌ این سری آزمایش‌ها را تا به امروز کارآمدترین سری آزمایش‌ها دانسته است.


ایستگاه فضایی بین‌المللی میزبان مجموعه‌ای از ماهواره‌های کوچک،‌ در ابعاد توپ فوتبال آمریکایی بود که بخشی از پروژه‌ای به نام Synchronized Position Hold Engage Re-Orient Experimental Satellites (SPHERES) بودند. از این سه ماهواره برای سنجش برنامه‌های کنترلی استفاده می‌شد که به ماهواره‌ها امکان پرواز با کم‌ترین مداخله انسان را می‌داد. با هماهنگ شدن تک تک ماهواره‌های فضایی، می‌توان تلسکوپ‌های قدرتمندی در اختیار داشت.
همچنین شیوه‌های بهتر کنترل به فضاپیماها و ماهواره‌ها قابلیت متوقف شدن خودمختار را می‌دهد که برای قرار دادن اجرام در مدار قابل استفاده خواهد بود.


اغلب نمایش‌های بی‌وزنی به این دلیل انجام می‌شوند که هیجان حضور در فضا با مردم به اشتراک گذاشته شود و تصوری از ویژگی‌های اشیا در سقوط آزاد شکل بگیرد. در سال 2008/ 1387 تاکائو دویی، ‌فضانورد، بومرنگی را پرتاب کرد تا ببیند به پرتاب‌کننده‌اش برمی‌گردد یا نه. بومرنگ برگشت، چون که مسیرهای حلقه‌ای بومرنگ‌ها ناشی از نیروهای متغیر هوایی که در آن حرکت می‌کنند، بر ابزارهای خمیده‌ است و ربطی به نیروی جاذبه ندارد.
در اوائل سال 2009/ اواخر 1387، فضانورد دیگری به نام کوئیچی واکاتا یک سری فعالیت که توسط عموم پیشنهاد شده بود،‌ شامل راندن یک قالیچه پرنده،‌ تا کردن لباس‌ها و استفاده از قطره چشمی را انجام داد.

نیوساینتیست- ترجمه: بهنوش خرم‌روز

+ نوشته شده در  دوشنبه 23 شهریور1388ساعت 16:45  توسط سجاد صابری | 
روح و فرصت که به دوقلو های مریخی هم معروف شدند چند وقتی است که به سکوت پیوسته اند.

آخرین خبر از روح گرفتار شدن آن در شن های مریخ است. وب سایت ناسا اخبار و گزارشی مفصل در این رابطه منتشر کرده است که (از اونجایی که تنبل شدم، متن انگلیسی رو) در ادامه مطلب میتونید بخونین و همچنین از لینک  http://www.nasa.gov/mission_pages/mer/freespirit.html  میتونین به صورت مستقیم این خبر رو توی سایت ناسا بخونین.

 

شاد باشید. (براش دعا کنین از این معرکه در بیاد)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه 19 شهریور1388ساعت 14:23  توسط سجاد صابری | 

هزاران تصویر تازه از بیش از 1500 مشاهدات تلسکوپی توسط مدار گرد مریخ ناسا نمایش دهنده طیف وسیعی از دره کوچک ، تپه ، دهانه ، لایه بندی زمین شناسی و ویژگی های دیگری بر روی سیاره سرخ است.

دوربین عکسبرداری با وضوح بالای آزمایشگاه علوم (HiRISE) در این مدارگرد کار تصویر برداری را از ماه آوریل تا اوایل آگوست سال جاری ، انجام میدهد.

تصاویر جدید در:  http://hirise.lpl.arizona.edu/releases/sept_09.php .

 هر تصویر از HiRISE نواری 6 کیلومتری (3.7 مایل) وسیع از سطح مریخ را کاملا پوشش می دهد ، که حدود دو تا چهار بار طول دارد و برای نشان دادن جزئیات کوچک تا 1 متر یا یک یارد در سراسر سطح بکار گرفته شده است.

image from NASA's Mars Reconnaissance Orbiter shows gullies near the edge of Hale crater on southern Mars.

مدار گرد مریخ در حال مطالعه این سیاره با مجموعه ای از ابزار های پیشرفته از سال 2006 میباشد. این بازگشت داده ها نسبت به تمام ماموریت های گذشته بیشتر است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد ماموریت ، این صفحه را مشاهده کنید : http://www.nasa.gov/mro

 مدار گرد مریخ توسط آزمایشگاه پیشرانه، پاسادنا در کالیفرنیا ، مدیریت می شود. همچنین بخش JPL موسسه فناوریِ کالیفرنیا در پاسادنا است. سیستم های فضایی لاکید مارتین، دنور ، اولین پیمانکار برای این پروژه و ساخت سفینه فضایی است. دوربین عکسبرداری با وضوح بالای آزمایشگاه علوم، توسط دانشگاه آریزونا ، توسان مدیریت میشود. و ابزار دقیق توسط Ball Aerospace و تکنولوژی های Corp. ، بولدر و Colo. ساخته شده است.

منبع خبر: ناسا

(خواهشا اگه بر میدارین منبع بدین.)

+ نوشته شده در  یکشنبه 15 شهریور1388ساعت 0:50  توسط سجاد صابری | 
«دانشمند یک روزه کاسینی»، رقابتی است که دانش‌آموزان 10 تا 18 سال با مقالات 500 کلمه‌ای خود درباره زحل و قمرهایش به رقابت با یکدیگر می‌پردازند. پس از گزینش بهترین مقالات از مجموع مقالات رسیده در سراسر جهان، فضاپیمای کاسینی در روز یکشنبه 19 مهر 1388 (9 اکتبر 2009) به عکاسی از سوژه‌های مورد بحث خواهد پرداخت. این رقابت را مرکز پیشران موشک ناسا (جی پی ال) ترتیب داده است و ناسا قصد دارد با برگزاری این رقابت، دانش‌آموزان را با بخشی از وظایف دانشمندانی که با مقالات و استدالالهای علمی خود سبب می شوند، فضاپیماهایی همچون کاسینی به سوی خاصی از جهان پیرامون ما بنگرد، آشنا کند.

این رقابت علاوه بر ایالات متحده در 34 کشور دیگر جهان از جمله ایران هم برگزار می‌شود. دانش آموزان ایرانی می‌توانند با توجه به مقررات زیر در این رقابت جهانی شرکت کنند:

شرایط شرکت در رقابت بین‌المللی دانشمند یک روزه کاسینی در ایران

1- شرکت کنندگان باید دانش‌آموز سالهای آخر دبستان یا راهنمایی یا دبیرستان یا پیش دانشگاهی باشند و سن آنها نباید از 18 سال بیشتر باشد. (شرط سنی 10 تا 18 سال)

2- دانش‌آموزان ایرانی باید مقالات خود را به صورت نوشته شده و تایپ شده به ایمیل persiancsfad@gmail.com حداکثر پیش از اتمام مهلت ارسال مقالات در ایران (14 مهر)، ارسال کنند.

3- مقالات باید در حد 500 کلمه و به زبان فارسی یا انگلیسی باشند (زبان مقاله تاثیری در داوری ندارد). مقالات بیشتر از 500 کلمه به هیچ وجه بررسی نخواهند شد.

4- کل متن مقالات باید متعلق به فرد یا گروه شرکت کننده در رقابت باشد و ارسال بسته‌های اطلاعاتی یا مقالات اشخاص دیگر به هر صورتی حتی ضمیمه، غیرقابل قبول است.

5- مقالات می‌تواند به صورت فردی یا گروهی (گروهی حداکثر تا 4 نفر) نوشته شود.


6- هر دانش‌آموز، چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی، فقط یکبار حق ارسال مقاله دارد.

7- در انتهای مقالات باید نام و نام خانوادگی نویسنده یا نویسندگان مقاله به همراه شماره تماس و آدرس پست الکترونیکی نویسنده یا نویسندگان مقاله لحاظ گردد (شماره تماس و ایمیل والدین نیز پذیرفته می‌شود.). نام و نام خانوادگی، شماره تماس و آدرس پست الکترونیکی (ایمیل)، جزئی از 500 کلمه مقاله محسوب نمی‌گردد.

8- الحاق هرگونه عکس و نمودار به هر شکلی به متن پذیرفته نیست و دانش‌آموزان فقط می‌توانند متنی 500 کلمه‌ای را ارسال کنند.

9- مهارت در نوشتن نیز در داوری مقالات تاثیرگذار خواهد بود و علاوه بر ایده و نظر مطرح شده از لحاظ دستور زبان و املایی (هم برای مقالات فارسی و هم برای مقالات انگلیسی) نیز مقالات بررسی می‌شوند.

10- رقابت دانشمند یک روزه کاسینی در ایران در دو سطح راهنمایی و دبیرستان-پیش دانشگاهی برگزار خواهد شد و در دو سطح، داوری مقالات انجام خواهد شد:

سطح سالهای آخر دبستان و راهنمایی: 10 تا 14 سال
سطح دبیرستان و پیش دانشگاهی: 15 تا 18 سال

11- شرکت کنندگان در رقابت کاسینی فقط می‌توانند یک سوژه از مجموع سه سوژه را انتخاب و درباره آن مقاله 500 کلمه‌ای بنویسند، سوژه‌های قابل عماسی فضاپیمای کاسینی در روز 19 مهر 1388:

زحل و حلقه‌هایش
تتیس و حلقه های زحل
تیتان
(تتیس و تیتان، دو قمر از اقمار سیاره زحل هستند)

12- مقالات باید به گونه‌ای نوشته شوند که علت عکاسی فضاپیمای کاسینی از سوژه مورد نظر را نسبت به باقی سوژه‌ها توجیه کند و در مقالات باید مشخص شود که با عکاسی از سوژه مورد نظر نتیجه علمی بهتری به دست خواهد آمد. نوشتن مقاله درباره سوژه باید با لحاظ کردن منافع علمی عکاسی از آن سوژه باشد.

13- رقابت دانشمند یک روزه کاسینی در ایران رسماً از 14 شهریور آغاز شده است و تا 14 مهر 1388 ادامه دارد. آخرین مهلت ارسال مقالات، ساعت 24 (به وقت رسمی ایران) چهاردهم ماه مهر 1388 است و مقالات ارسالی پس از این تاریخ به هیچ وجه بررسی نخواهند شد.

14- در ایران منبع رسمی و معتبر در اعلام آخرین اخبار، اطلاعات و شرایط شرکت در رقابت دانشمند یک روزه کاسینی، وبلاگ www.persiancsfad.blogspot.com است.

15- اگر پرسشی درباره نحوه شرکت در رقابت دارید، با پست الکترونیکی persiancsfad@gmail.com با ما می‌توانید در ارتباط باشید. برگزارکنندگان این رقابت در ایران، خانم مهسا طاهران و آقایان رضا حبیبی و محمدجواد ترابی هستند.

لازم به ذکر است، علاوه بر عکاسی فضاپیمای کاسینی از سوژه مورد نظر مقالات برگزیده، نویسندگان مقالات برگزیده جهانی فرصت خواهند یافت تا با دانشمندان کنترل کننده فضاپیمای کاسینی به صورت ویدیوکنفرانس اینترنتی گفتگو کنند.

با آرزوی موفقیت

به نقل از : گروه برگزارکننده رقابت بین‌المللی دانشمند یک روزه کاسینی در ایران
+ نوشته شده در  یکشنبه 15 شهریور1388ساعت 0:19  توسط سجاد صابری | 

حدود سال‌هاي 1350 ميلادي، اروپاييان با عدسي‌هاي شيشه‌اي آشنا بودند. اين عدسي‌ها بعدها باعث شد تا صنعت جديدي به نام عينک‌سازي در اروپا باب شود و با کمک استفاده از عدسي‌هاي شيشه‌اي افرادي که ديد آنها تضعيف شده بود توانستند بار ديگر بينايي طبيعي خود را به دست آورند. اما حدود 250 سال پس از آن بود که ردپاي نخستين تلسکوپ يا دوربين خود را نشان داد و اين ردپا ما را به هلند و جايي برد که هانس ليپرشي براي نخستين بار ادعاي ساخت تلسکوپ را ثبت کرد. ليپرشي (Lippershey)، متولد وسل (Wesel)در غرب آلمان فعلي بود. او عينک‌سازي با استعداد بود که در هلند کار مي‌کرد. در 2 اکتبر 1608 او درخواست ثبت تلسکوپ را به عنوان اختراعي جديد مطرح کرد.اگرچه درخواست وي مورد پذيرش قرار نگرفت، ولي اخبار اين اختراع بسرعت در سراسر اروپا پراکنده شد. در نامه‌اي که تاريخ 25 سپتامبر 1608 را بر سربرگ خود دارد، ادعاي ليپرشي در خصوص اختراع دستگاهي اعلام شده است که مي‌تواند تمام نماهاي پيش رو را بزرگ کند.

البته بعد از ليپرشي، چند نفر ديگر نيز ادعاي اختراع تلسکوپ را مطرح کردند. يکي از اين افراد زاخاري جانسن (Sacharias Janssen )، عينک‌سازي است که در ميدلبورگ کار مي‌کرد و همکار و رقيب ليپرشي بود. جانسن يکي از 2 مخترع احتمالي تلسکوپ به شمار مي‌رود و احتمال دارد او تلسکوپي لوله‌اي را پيش از سال 1600 ساخته باشد؛ اما اين موضوعي است که هنوز کسي نتوانسته صحت آن را تاييد کند و بنابراين طرح ليپرشي تا امروز عنوان نخستين طرح ثبت شده يک تلسکوپ در تاريخ را از آن خود دارد.


اما تاريخ، نخستين استفاده‌کننده تلسکوپ در نجوم را به نام گاليله مي‌شناسد؛ مردي که با وجود تلاش‌هاي درخشان و خيره‌کننده معاصرانش از او به نام يکي از بنيانگذاران ستاره‌شناسي جديد ياد مي‌کنند. رصدهاي مختصري که او با تلسکوپ دست ساز خود از آسمان انجام داد، بنياد قرن‌ها مطالعه و پژوهش را بنا نهاد. بر اساس شواهد موجود گاليله تلسکوپ خود را در در تابستان 1609 ساخت و پس از چند رصد مقدماتي در 25 آگوست 1609، کار کرد تلسکوپ خود را براي قانونگذاران ونيز و در جمع آنها شرح داد. اين نخستين فعاليت و نمايش عمومي تلسکوپ بود و همچنين نخستين استفاده مستندي که از تلسکوپ براي ستاره شناسي صورت گرفته است.

گاليله پيش از آن‌که کتاب ديالوگ را بر مبناي مشاهدات و طرح‌هايش بنويسد، بارها توانايي تلسکوپ خود را ارتقا داد. اکتبر سال 1609 گاليله توانست تلسکوپي با قدرت بزرگنمايي 20 برابر بسازد و از آن براي بررسي لکه‌هاي خورشيدي و اهله زهره استفاده کرد تا با کمک رصدهايش انقلابي در ستاره‌شناسي به وجود آورد و چشم‌انداز جهان را به گونه‌اي ژرف دستخوش تغيير سازد.

با وجود اين، برخي معتقدند پيش از گاليله مرد ديگري نيز از تلسکوپ براي رصد آسمان استفاده کرده است. توماس هريوت(Thomas Harriot)دانشمند و ستاره‌شناسي بود که در آکسفورد زندگي مي‌کرد. او همچنين در يک گروه اکتشافي که از سوي سر والتر رالي، (Sir Walter Raleigh) ترتيب داده شده بود به عنوان نقشه‌بردار خدمت مي‌کرد و برخي احتمال مي‌دهند او نخستين کسي است که از تلسکوپ براي کارهاي ستاره‌شناسي استفاده کرد. توماس هريوت، اخترشناس انگليسي چندان در جهان معروف نبود. البته نه به دليل ضعف کارهايش، بلکه به دليل آن‌که بسياري از رصدهايش فراتر از زمان خود او بود.

والتر رالی


ي از افراد (از جمله محققي به نام وان هلدن در سال 1995) ادعا کرده‌اند که هريوت در 26 جولاي 1609، ماه را رصد کرده و طرح‌هايي از آن را نيز رسم کرده بود. اين تاريخ چند ماه پيش از زماني است که گاليله رصدهاي خود را آغاز کرد و اگر اين موضوع اثبات شود، بايد هريوت را نخستين کسي دانست که از تلسکوپ استفاده نجومي کرده است.

توماس هریوت



رصدهاي هريوت از لکه‌هاي خورشيدي اگرچه به شهرت رصدهاي گاليله نرسيد، اما رصد و ثبت اين لکه‌ها از سوي او و به چنين روشي براي نخستين بار صورت گرفته و راه جديدي را پيش روي ستاره‌شناسان بازکرد.

(داخل کمانک بگم که گالیله بیناییش به خاطر رصد خورشید تضعیف شد.)

بعد از انتشار خبر استفاده نجومي از تلسکوپ بود که اين ابزار به داغ‌ترين موضوع و ابزار دانشمندان تبديل شد.

تلسکوپ گالیله

بنابراین احتمالا گالیله و هریوت هر دو اولین استفاده کننده های این ابزار بوده اند. در صورتی که از کار یکدیگر بی اطلاع بوده باشند. و از طرفی میتوان گفت گالیله از آنجایی که هوشمندانه تر عمل کرده بود و بیشتر مورد تایید عامه بود به عنوان اولین رصد گر با ابزار یا حتی مخترع تلسکوپ به شمار آمد.

به هر حال شاید اگر گالیله نبود بسیار ناگفته ها مطرح نمیشد و به سپاس این خدمات گالیله او را فعلا به عنوان اولین رصدگر با ابزار شناخته و از تلاشش تقدیر میکنیم.

چهارصدمین سالروز رصد تلسکوپی مبارکباد.

بر شما باد کشف جهان...

لوگوی سال جهانی نجوم

به نقل از شاماش با تصرف و تصویر

+ نوشته شده در  سه شنبه 3 شهریور1388ساعت 14:7  توسط سجاد صابری | 

رویدادهای پس از انفجار

ستاره نوترونی

به دنبال انفجار ابرنواختری یک ستاره نوترونی به وجود می‌آید که احتمال دارد در مرکز پوششی کروی از ابر باشد که این ابر همان مواد ستاره است که به بیرون پرتاب شده‌اند. این سحابی، باقیمانده ابرنواختری (Supernova remnant) نام دارد. باقیمانده‌های ابرنواختری که یک تپنده در میان آن باشد سحابی باد تپ اختر (Pulsar wind nebula) یا به طور مخفف (Plerion) نامیده می‌شود.

سحابی باد تپ اختر خرچنگ

 تعداد ابرنواخترها

آهنگ مشاهدهٔ ابرنواختر در یک کهکشان معمولی در حدود یک ابرنواختر در صد سال است و در کهکشانهایی که از لبه دیده می‌شوند به دلیل غبارهای تیره کننده بسیار کم هستند. در هزاره گذشته تنها پنج ابرنواختر در کهکشان راه شیری مشاهده شده‌اند به علاوهٔ ابرنواختر SN ۱۹۸۷ که در ابر ماژلانی بزرگ روی داد. با آمدن فن آوری سی سی دی به میان اخترشناسان آماتور همواره بر تعداد ابرنواختر هایی که در دیگر کهکشان‌ها کشف می‌شوند افزوده شده‌است. تلسکوپ‌های خودکار نیز که با هدایت رایانه به طور اتوماتیک به عکسبرداری ومقایسهٔ عکس ها از هزاران کهکشان طی یک شب می‌پردازند کمک بزرگی به کشف ابرنواخترها کرده‌اند.

 

 ابرنواختر ۱۰۵۴

ابرنواختر سال ۱۰۵۴ به عنوان منشاء سحابی خرچنگ در صورت فلکی گاو توسط ادوین هابل معرفی شده‌است. مانند دو ابرنواختر سال ۱۰۰۶ و ۱۱۸۱ این ابرنواختر نیز توسط ستاره شناسانی از مشرق زمین ثبت شده بود. ستاره شناسانی از چین، شبه جزیره کره، جغرافیای اسلام و اروپا در ثبت این ابرنواختر ها سهم داشته‌اند. نشانه‌هایی از ابرنواختر سال ۱۰۵۴ در نقاشی هایی در قاره آمریکا به چشم می‌خورند.

سحابی خرچنگ

 

 ابرنواخترهای بعد از سده ۱۵

ابرنواختر سال ۱۵۷۲ با دقت توسط تیکو براهه رصد شده‌است. او به ثبت موقعیت و تغییرات درخشندگی آن بطور روزانه پرداخت. او متوجه شد که باوجود گردش زمین هیچ اختلاف منظری وجود ندارد بنابراین این جرم باید ماوراء مدار ماه باشد. حرکت نکردن این جرم طی ۱۸ ماه که ناپدید شد نشان می‌داد که مدار آن باید ماوراء مدار کیوان باشد (در آن زمان دورترین سیاره شناخته شده زحل بود). این مشاهدات آن را در میان بقیه ستارگان آسمان قرار داد. ابرنواختر سال ۱۶۰۴ بانام ستاره کپلر شناخته می‌شود گرچه او اولین نفری نبود که آن را مشاهده می‌کرد. نشانه‌هایی وجود دارد که در سال ۱۶۸۰ نیز ابرنواختری در صورت فلکی ذات الکرسی وجود داشته‌است. توده ابری بزرگ و در حال گسترش در این منطقه وجود دارد که دارای تابش قوی امواج رادیویی نیز می‌باشد این سحابی با نام ذات‌الکرسی آ شناخته می‌شود. هیچ انفجار نوری از این انفجار گزارش نشده‌است. امکان دارد ستاره قبل از انفجار لایه‌های بیرونی خود را پرتاب کرده باشد یا اینکه انفجار آن ضعیف بوده‌است.

+ نوشته شده در  جمعه 30 مرداد1388ساعت 13:0  توسط سجاد صابری | 

رده بندی ابرنواختر ها

بر پایهٔ وجود هیدروژن

یک انفجار ستاره‌ای که در آن کل ستاره تحت تاثیر قرار می‌گیرد. به دنبال انفجار درخشندگی ستاره حتا به اندازه ۲۰ قدر می‌تواند درخشان تر شود. ابرنواختر ها با توجه به بودن یا نبودن هیدروژن در طیفشان به دو دسته یعنی ابرنواختر نوع یک و نوع دو تقسیم می‌شوند. ابرنواختر های نوع یک (Type I) نشانی از وجود هیدروژن در طیفشان ندارند در حالیکه ابرنواخترهای نوع دو (Type II) دارند. در حال حاضر می‌دانیم که دلیل اصلی انفجار بودن یا نبودن هیدروژن نیست بنابراین دسته بندیهای جدیدی تعریف شده‌اند. دو مدل برای توجیه انفجار وجود دارد.

در مدل اول، ابرنواخترهای با هسته رمبنده می‌باشند که در حقیقت ستاره‌های پرجرمی هستند که سوخت هسته‌ای درونشان به اتمام رسیده‌است و با توجه به اینکه جرم هسته به ماوراء حد چاندراسکار می‌رسد انقباض هسته تا رسیدن به تبهگنی نوترونی و در واقع تبدیل شدن ستاره به یک ستاره نوترونی ادامه پیدا می‌کند و در نتیجه این وضعیت مواد ستاره در لایه‌های بالایی جو به بیرون پرتاب می‌شوند. در مدل دوم ابرنواختر در ستاره‌های دوتایی بسیار نزدیک رخ می‌دهد که در آن جرم ستاره کوتوله سفید بدلیل جاری شدن مواد از ستاره همدم به سوی آن از حد چاندراسکار بیشتر می‌شود و ستاره کوتوله سفید به حالت انفجار می‌رسد و ابرنواختر به وجود می‌آید.

 

 نوع Ia

ابرنواخترهای نوع Ia در تمام کهکشانها وجود دارند اما در بازوهای مارپیچی کهکشانهای مارپیچی کمتر به چشم می‌خورند. این ابرنواخترها دارای عناصری مانند منیزیم، سیلیکون، گوگرد و کلسیم هستند که در زمان حداکثر نورانیت در طیف آشکار می‌شوند و بعد از گذشتن از حال حداکثر نورانیت با کاهش نور٬ آهن نیز خودنمایی می‌کند. نمودار نور این گونه ابرنواخترها طی حدود دو هفته افزایش نورانیت را نشان می‌دهد و پس از آن با کاهش نورانیت طی چند ماه روبرو می‌شود. تصور براین است که ابرنواخترهای نوع Ia ناشی از انفجار بدلیل انتقال جرم بین ستاره‌ای پیر باعمر زیاد در یک ستاره دوتایی بسیار نزدیک به هم باشند. از آنجایی که درخشندگی این ابرنواخترها زیاد است از آنها برای تخمین فاصله کهکشانهای بسیار دور استفاده می‌شود.

 

 نوع II

ابرنواخترهای نوع II در کهکشانهای بیضوی به چشم نمی‌خورند، اما به جای آن در بازوهای کهکشانهای مارپیچی و گاهی در کهکشانهای نامنظم بچشم می‌خورند. این ابرنواخترها طیف معمولی مانند بقیه ستاره‌ها از خود نشان می‌دهند. منحنی نور این ابرنواختر‌ها طی حدود یک هفته به حداکثر می‌رسد، برای حدود یک ماه تقریباً ثابت می‌ماند، و سپس طی چند هفته ناگهان کاهش می‌یابد و طی چند ماه در همین وضعیت با نور ناچیز باقی می‌ماند. تصور براین است که این گونه ابرنواخترها نتیجهٔ انفجار در هستهٔ یک غول سرخ با یک گسترهٔ پرجرم باشند.

نوع Ib و  Ic

ابرنواخترهای نوع Ib و Ic فقط در بازوهای کهکشانهای مارپیچی رخ می‌دهند. هر دو گونه نشانه‌هایی از اکسیژن منیزیم و کلسیم بعد از حداکثر نورانیت در طیفشان دارند. علاوه بر آن ابرنواخترهای گونه Ib در نزدیکی حداکثر نورانیت نشانه‌هایی از وجود هلیم در طیفشان دارند. منحنی نوری هر دو گونه Ib و Ic مانند گونه Ia می‌باشد، ولی با این تفاوت که در زمان حداکثر درخشندگی نور آنها کمتر از نور ابرنواخترهای گونه Ia می‌شود. دو گونهٔ Ib و Ic معمولاً چشمهٔ امواج رادیویی هم می‌باشند، در حالی که ابرنواخترهای Ia دارای چنین خاصیتی نیستند. تصور بر این است که ابرنواخترهای گونه Ib و Ic ناشی از انفجار در ستارگان پرجرمی باشند که محتوای هیدروژنی شان به اتمام رسیده و در گونهٔ Ic محتوای هلیومی نیز به اتمام رسیده باشد.

Ic                                                                   Ib

      

+ نوشته شده در  یکشنبه 25 مرداد1388ساعت 22:45  توسط سجاد صابری | 

هنگامی که تمام سوخت هسته‌ای یک ستاره با جرم بیشتر از حد چاندراسکار (۱٫۴۴ جرم خورشیدی) به پایان برسد، نیروی گرانش برتری یافته و ستاره شروع به انقباض می‌کند. دراین حالت به دلیل عدم وجود فشار کافی داخلی، ستاره شروع به فروریزش می‌کند، برای وقوع یک انفجار ابرنواختری سرعت فروریزش باید بسیار زیاد باشد. فشار روی هسته ستاره سبب فشردگی آن می‌شود که در نتیجهٔ آن الکترون ها و پروتون های مجزا ترکیب شده و نوترون‌ها را به وجود می‌آورند زیرا در آن فشار شدید تنها نوترون‌ها می‌توانند وجود داشته باشند. سرانجام بخش بیرونی ستاره منفجر شده و تبدیل به سحابی ابرنواختری می‌شود.

رده بندی ابرنواختر ها

پایهٔ نحوهٔ تشکیل

ابرنواختر ها بر پایهٔ نحوهٔ تشکیل به دو دستهٔ کلی تقسیم می‌شوند:

گونهٔ اول

گونهٔ اول ابرنواختر ها از یک ستاره دوتایی به وجود می‌آیند. در این نوع ابرنواختر ها یکی از ستارگان که کوتوله سفید است و بسیار چگال می‌باشد، بر اثر جذب مواد ستارهٔ دیگر به افزایش جرم دچار می‌شود، این افزایش تا جایی ادامه پیدا می‌کند که جرم کوتوله سفید از حد چاندراسکار بگذرد. ابرنواختر هایی از این دست را می‌توان اغلب در ستاره‌های کهن سال جستجو کرد.

 گونهٔ دوم

گونه دوم ابرنواخترها، مربوط به ستارگانی با جرم بیشتر است که به شکل طبیعی اتفاق می‌افتد. اساس کار در هر دو نوع ابر نواختر یکسان است و در مراحل تحول و انفجار تفاوتی نمی‌کنند.

ادامه دارد...

+ نوشته شده در  جمعه 23 مرداد1388ساعت 22:55  توسط سجاد صابری | 

چهارشنبه ۲۱ امرداد ماه آسمان نور باران میشود. هر سال در چنین روز هایی زمین در مدار خود به دور خورشید به نقطه ای میرسد که دنباله دار سویفت- تاتل  از آن عبور کرده است. این دنباله دار در سال ۱۸۶۲ (؟) کشف شد اما ظاهرا این دنباله دار از هزاران سال پیش از این ردی از خود برجای گذاشته است...

zhr این بارش حدودا 100 تا 200 شهاب در ساعت است. شهاب ها در این بارش با سرعتی معادل 60 km/s زمین را نشانه میروند.

راس این بارش را میتوانید زیر صورت فلکی ذات الکرسی پیدا کنید. این بارش به "برساوشی" مشهور است.

صورت فلکی ذات الکرسی را به راحتی میتوانید در آسمان پیدا کنید. کافیست رو به سمت شمال بایستید و شکل M یا W را در نظر بگیرید که یک زاویه آن کمی بازتر است و دهانه زاویه ها به سوی ستاره جدی است.

در زمان اوج این بارش متاسفانه ماه نیز میهمان آسمان است. در این شب ماه با فاز حدود ۵۰ درصد و قدری معادل ۱۰- شما را از دیدن شهاب های کمنور محروم میکند. اما شب بسیار زیبایی خواهد بود.

اگر دوربین عکاسی SLR یا دوربینی که قابل تنظیم باشد را در دسترس دارید ، در ساعات اولیه این بارش که ماه به جمع میهمانان افزوده نشده میتوانید شکارچی خوبی شوید...

در دوربین های دیجیتال دقت کنید که به هیچ وجه از حساسیت بالای ۴۰۰ استفاده نکنید.

جدول های زیر میتواند به شما کمک کند. البته (به قول آقای شاه محمدی ) وحی منزل نیست. و بهتر است خودتان به دلخواه تنظیم کنید...

دیافراگم

سرعت

ISO

f. 5.6

4-6 min

400

f. 4

3-5 min

400

f. 2.8

1-4 min

400

دیافراگم

سرعت

ISO

f. 5.6

5 - 8 min

200

f. 4

4 - 6 min

200

f. 2.8

3 - 5 min

200

+ نوشته شده در  دوشنبه 19 مرداد1388ساعت 21:58  توسط سجاد صابری | 

صورت فلکی عقرب در نیم کره جنوبی آسمان جمعه شب پذیرای ماه در کنار آنتارس است. البته از آنجایی که فاز ماه در این شب زیاد است قلب العقرب کمنور تر دیده میشود اما دیدن چنین پدیده زیبایی خالی از لطف نیست.

فاصله ظاهری: ۳ دقیقه قوسی

زمان رصد: از غروب آفتاب تا غروب ماه

فاز ماه : ۶۴٪

قدر ظاهری ماه: ۱۲.۵-

قدر ظاهری قلب العقرب : 1.3

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 8 مرداد1388ساعت 8:15  توسط سجاد صابری | 

بقیه تصاویر (البته به کسوف مربوط نمیشه)

+ نوشته شده در  جمعه 2 مرداد1388ساعت 23:24  توسط سجاد صابری | 

اولین و آخرین دانشمندی که روی ماه پا گذاشت، از تجربیات خود و نظراتش در مورد آینده زمین سخن می‌گوید.

آخرین مرد روی ماه


مجید جویا: هریسون اشمیت، تنها زمین‌شناس در گروه «دانشمندان فضانورد» ناسا در سال 1965 بود، علاوه بر این، او تنها دانشمندی بود که روی ماه راه رفت. او از سال 1977 تا 1983 در مجلس سنای ایالات متحده نیز خدمت کرد، و اکنون یک نویسنده، مشاور و تاجر است. وی در گفتگو با خبرنگاران هفته‌نامه نیچر در مورد نقش خود در برنامه آپولو و موارد فضایی دیگر صحبت کرده است.

مهم‌ترین و واضح‌ترین سوال را اول می‌پرسم: بودن روی ماه چه حسی داشت؟
یک منظره عالی. مخصوصا آسمان سیاه، با خورشیدی درخشان؛ منظره‌ای که معمولا نمی‌توانید دیدن چنین چیزی را تصور کنید، مخصوصا از روی زمین. فقط حس بودن روی ماه به کل قسمت‌های دیگر برنامه می‌چربید.

بعد از این که کارهای زمین‌شناسی روی ماه تمام شد، چکشت را به هوا پرتاب کردی تا ببینی چقدر می‌رود. در مورد آن تجربه برای ما بگو.
بعد از نمونه‌برداری از ماه، چکش فقط برای ما یک بار اضافی بود و مجبور بودیم که آن را جا بگذاریم. در نتیجه من کمی چرخیدم و سعی کردم که آن را به دورترین جای ممکن پرتاب کنم. دلیل آن کار فقط همین بود.

شما یکی از 6 فضانوردی بودی که در سال 1965 / 1344 و به دلیل پیشینه علمی خود انتخاب شدی؛ شما تنها زمین‌شناس از میان آن جمع بودی. آیا در آینده ناسا فضانوردان زمین‌شناس دیگری خواهد داشت؟
آنها به تازگی اسامی سری بعدی فضانوردان خود را اعلام کرده‌اند و به رغم کوشش‌های من، در میان آنها هیچ دانشمند زمین‌شناسی به چشم نمی‌خورد. و من فکر می‌کنم که ما به چیزی بیشتر از یک نفر که ناگهانی و تقریبا به طور تصادفی پیدا شود نیاز داریم.

شما در ماموریت آپولو 17 که آخرین ماموریت به ماه بود، حضور داشتی. آیا فکر می‌کنی که ما باید به آنجا بازگردیم؟
ایالات متحده به طور ویژه‌ای نیاز دارد که در اعماق فضا فعال و توانا باشد. ماه آسان‌ترین قسمت از اعماق فضا است که کسی با این حجم عظیم از ظرفیت‌های علمی می‌تواند به آنجا برود. این هم‌چنین جایی است که ما می‌توانیم شروع به یاد گرفتن خیلی از چیز‌هایی کنیم که در نهایت هنگام سفر به مریخ به دردمان خواهد خورد. این راه را برای برخی از منابع عظیم انرژی که در ماه و جود دارند و تقریبا در هیچ جای دیگری موجود نیستند باز می‌کند: سوخت همجوشی هلیوم 3.

البته خیلی‌ها می‌گویند که به لحاظ اقتصادی استخراج این هلیوم 3 عملی نیست.
مردم این را می‌گویند، ولی این تحلیل‌ها بیشتر یک جور اظهار نظر نسنجیده و فی‌البداهه به نظر می‌رسد. من فکر می‌کنم که این نظریات بیشتر بر پایه این احساس نهفته است که هر کاری در فضا باید خیلی گران‌قیمت باشد. در گذشته این گونه بود، چون این کارها را دولت‌ها انجام می‌دادند، و خوب پروژه‌های دولتی و حکومتی گران‌قیمت هستند. ولی پروژه‌های بخش خصوصی معمولا خیلی ارزان‌تر و با حاشیه سود قابل توجهی تمام می‌شوند.

بیشتر کسانی که از همجوشی حمایت می‌کنند، به دلایل زیست محیطی این کار را می‌کنند. انگیزه شما چیست؟
به عقیده من ما باید به این سمت برویم که از تمام چیزهایی که داریم (هر منبع انرژی که اقتصادی باشد) برای تامین نیازهای تقریبا 10 تا 12 میلیارد انسان در روی زمین استفاده کنیم تا تمام آنها بتوانند به آن سطح استاندارد از زندگی برسند که ما در ایالات متحده داریم.

بیشتر دانشمندان اعتقاد دارند که ماه هنگامی شکل گرفت که سیاره عظیمی به زمین برخورد کرد. ولی شما از این نظریه طرفداری می‌کنی که ماه در اثر جاذبه زمین گیر افتاد. چرا؟
مدل‌های کامپیوتری‌ای که نشان می‌دهند سیاره‌ای در اندازه‌های مریخ با زمین برخورد کرد و ماه را پدید آورد، هنوز نتوانسته‌اند تمام اطلاعاتی را که از نمونه‌های گرفته شده توسط ماموریت‌های آپولو به دست آمده‌اند توجیه کنند. مسئله عمده‌ای که مرا نسبت به این نظریه بدبین می‌سازد، این است که ما از گروهی از نمونه‌هایی که از ماه گرفته شده‌اند و شیشه‌های پیروکلاستیک نامیده می‌شوند، دریافتیم که ذخایری از عناصر فرار در اعماق ماه وجود دارد که با قبول فرضیه یک برخورد عظیم، نمی‌توانست در آنجا بماند.

فکر می‌کنی که به چه دلیل نظر شما در مورد نحوه شکل‌گیری ماه با اکثر دانشمندان دیگر متفاوت است؟
از اوایل دهه 1980، علاقه روزافزونی به مدل‌سازی کامپیوتری شکل گرفت. ما این علاقه را نه تنها آن را در رابطه با علوم فضایی، که در رابطه با هواشناسی نیز می‌بینیم.

شما را به عنوان کسی می‌شناسند که تغییرات آب‌وهوایی را انکار می‌کند. چه پاسخی برای آنها داری؟
من یک زمین‌شناس ناظر طبیعت هستم و خود را یک واقع‌گرا می‌دانم. من فکر می‌کنم که شواهد زمین‌شناسی کاملا گویای این امر است که گرمایش زمین صدها سال پیش از این شروع شده است، و در هر صد سال تقریبا 0.5 درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود. این یک نرخ غیر عادی گرم شدن نیست. به همین دلیل، من فکر می‌کنم که به هیچ وجه نشانه‌ای از این که دی‌اکسید کربن سبب این گرمایش شده باشد وجود ندارد. اگر شما در مورد فرایندی که در ورای ارتباطات بین دول در زمینه تغییرات آب‌وهوا در جریان است تحقیق کنید؛ در می‌یابید که بیشتر این بروکرات‌ها هستند که به چنین نتیجه‌گیری‌هایی می‌رسند، چرا که آنها همیشه قدرت و کنترل بیشتری را برای خود می‌خواهند. این یک مشکل واقعی است که افرادی را که می‌خواهند با واقع‌بینی به مسئله تغییرات آب‌وهوایی نگاه کنند، به طور بنیادین از این مباحثات حذف کرده‌اند.

به عنوان تنها دانشمندی که روی ماه راه رفته است، خیلی از مردم به شما به عنوان یک منبع الهام نگاه می‌کنند. فکر می‌کنی این واقعیت که شما در بعضی از مسائل اساسی نظری متفاوت با دیدگاه اکثریت داری، چگونه می‌تواند در کنار بازی کردن نقش الگو برای دیگران قرار گیرد؟
امیدوارم که تاثیر کاملا مثبتی داشته باشد. چون اگر کاری باشد که دانش باید انجام دهد، آن ادامه دادن به پرسش است. کاری که علم هیچگاه نباید انجام دهد، پذیرفتن اجماع و نظر عام است.

به نظر نمی‌رسد که رئیس‌جمهور باراک اوباما علاقه زیادی به فضا یا سفرهای فضایی انسان‌ها داشته باشد. شما چه پیامی به او خواهی داد که وی را در مورد اهمیت اکتشافات آتی فضایی قانع کند؟
این به لحاظ راهبردی خیلی مهم است که ایالات متحده نقش راهبری خود را در فضا حفظ کند. اگر ما این نقش را از دست بدهیم، این کار به طور مستقیم و غیر مستقیم بر ارتباطات ما با هر کشور مهم دیگری تاثیر می‌گذارد. من همچنین این را می‌گویم که به لحاظ اقتصادی، داشتن یک برنامه فضایی خیلی محکم، چالاک و نوآورانه فواید خیلی زیادی در گذشته برای ما داشته است. هیچ دلیلی هم وجود ندارد که فکر کنیم در آینده این گونه نخواهد بود.

چین و هند در تدارک برنامه ریزی اعزام انسان به ماه هستند، و حتی برخی از شرکت‌های خصوصی نیز در مورد آن صحبت می‌کنند. آیا این که همه این‌ها در این بازی شرکت داشته باشند خوب است؟
من همیشه باور دارم که رقابت چیز خوبی است؛ من حتی آرزو دارم که روزی ایالات متحده و اروپا بیدار شوند و خود را درگیر یک رقابت با هم ببینند. من فکر می‌کنم که مردم امریکا، مردم اروپا و کانادایی‌ها به هیچ وجه دوست نداشته باشند که چین به کشوری پیشرو در فضا تبدیل شود و ایالات متحده از جایگاه خود به زیر کشیده شود.

افرادی وجود دارند که اعتقاد دارند که انسان هیچ گاه بر ماه قدم نگذاشته است. شما با این افراد چه می‌کنی؟
در دنیایی که بیش از 6 میلیارد نفر در آن وجود دارند، همیشه افرادی پیدا می‌شوند که عقاید عجیب و غریبی مانند این داشته باشند.

 

منبع: خبر آنلاین

+ نوشته شده در  چهارشنبه 31 تیر1388ساعت 9:45  توسط سجاد صابری | 

واژه گرفت زماني به كار ميرود كه سه جرم زمين ، ماه و خورشيد در يك راستا قرار بگيرند و يكي بر ديگري سايه افكند. گرفت تنها يك اصطلاح است و قدمتي بسيار كهن دارد. در شرق دور افسانه هايي براي اين پديده وجود داشته است كه امروز نيز بقاياي آن را در فرهنگ هاي سنتي شاهديم.

خور گرفت زماني رخ ميدهد كه ماه دقيقا بين زمين و خورشيد قرار بگيرد. اين نقطه را در اصطلاحات نجومي گره ميگويند. همه ساله دو (يا در موارد خاص حد اكثر سه) خور گرفت داريم. كه به سادگی ميتوانيد متوجه شويد چرا دو كسوف در سال اتفاق مي افتد.

اگر تا كنون به محل ظاهري ماه و خورشيد در فصول چهارگانه توجه كرده باشيد حتما دريافته ايد كه در تابستان خورشيد به اوج ارتفاع و ماه به كمينه ارتفاع ميرسد. و در زمستان ماه به بيشينه ارتفاع و خورشيد به حد اقل ارتفاع ظاهري خود دست ميابد. با اين شرايط در سير تابستان به زمستان (و بالعکس) خورشيد از ارتفاع حد اكثري خود به سمت پايين و ماه از ارتفاع كمينه خود به سمت بالا در حركت است. در اين ميان نقطه اي هست كه مدار ظاهري ماه و خورشيد بر هم منطبق ميشود. (امسال 31 تير ماه) اما تنها در نقطه اي ماه دقيقا بر روي قرص خورشيد قرار ميگيرد. آن نقطه همان گره است. امسال گره گرفت بر روي نواري از شرق چين تا غرب اقيانوس آرام شمالي حركت ميكند و پس از آن ماه از گره و خورشيد از گرفت خارج ميشود. اما اگر ماه دقيقا در گره قرار نگيرد ، كسوف جزئي خواهد بود. و اگر از لحاظ فاصله از حد معمول به زمين نزديكتر باشد خورشيدگرفتگي حلقوي رخ ميدهد. ما نيز در ايران خورشيد گرفتگي جزئي اي را شاهد خواهيم بود. اما این بدان معنا نیست که ماه در گره قرار نخواهد گرفت. دلیل این امر این است که کشور ما در نیمسایه قرار دارد. به عبارت دیگر زاویه ای که ما گرفتگی را مشاهده میکنیم مایل است و پرتو های خورشید کمتر اما به ما میرسد.

مکانیزم خورگیر را در زیر مشاهده میکنید.

 

*  امسال در ایران خورشيد با كسوف طلوع خواهد كرد.

*  بهترين نقاط رصد جنوب شرق كشور است.

*  برنامه رصدي اي بدين منظور تدارك ديده شده (به www.asiac.ir  مراجعه كنيد.)

 

-------------------------------

خورشید گرفتگی امسال

--*--*--*--*--*---*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*---*-*--*--

اما گرفت کاربرد دیگر هم دارد. خور گرفت و مه گرفت واژه های آشنایی هستند. در بالا خور گرفت را شرح دادم و اکنون مه گرفت یا خسوف...

با توجه به توجیه بالا ماه گرفتگی هم می بایست در همین حدود زمان رخ دهد. بله. ماه گرفتگی هم زمانی رخ میدهد که زمین دقیقا بین خورشید و ماه قرار داشته باشد. از آنجایی که ما ماه را متحرک اصلی میدانیم اینطور بیان میکنیم که زمانی مه گرفت رخ میدهد که ماه دقیقا در نقطه مقابل گره قرار گیرد. اما مشکل اختلاف زاویه مدار ماه و زمین است. میدانیم که مدار ماه با مدار زمین ۵ درجه اختلاف دارد. بنابراین باید شرایط فراهم شود تا ماه در آن نقطه قرار گیرد. امسال ما مه گیر یا همان خسوف کامل نداریم چون ماه کاملا در سایه زمین فرو نمیرود.

مکانیزم مه گیر  را در زیر میتوانید مشاهده کنید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 25 تیر1388ساعت 21:20  توسط سجاد صابری | 
بررسی دقیق شاتل بعدازبرخوردآذرخش

پرتاب شاتل ایندیورتاعصریکشنبه به تاخیرافتادتادانشمندان بتوانندتمامی سیستم هاوقطعات شاتل رابعدازاینکه ١١باردرمناطق ٣٩Aمورداصابت رعدوبرق قرارگرفت بررسی کنند.

هیچکدام ازاین برخوردهاآسیبی به بدنه وقسمت پیشران شاتل واردنکردامابرج مخزن آب وسکوی پرتاب دچاربرخوردشده بود.سکوی پرتاب به یک سیستم محافظت دربرابرآذرخش مجهزاست که شامل سیمهایی است که جریان رعدوبرق راازشاتل دورمیکنند.

 

"ماتااینجاموردی ازاین که سیستمهادر اثر این برخورد دچارمشکل شده باشند پیدا نکردیم."(مایک موسس سرپرست تیم مدیریت پرتاب)

دوتا ازاین برخوردها به اندازه ای قوی بود که بتواند مهندسان رامجبورکند تا سیستمهای شاتل راقبل ازپرتاب دوباره بازرسی کنند.اگرچه بازبینی اولیه مشکلی رانشان نداد اماکارشناسان وقت بیشتری را برای اطمینان از کارکرد درست سامانه  شاتل تقاضا کردند.

"مابه اطمینان صددرصد نیازداریم تامطمئن باشیم قطعات سالم هستند"(مایک موسس)

 برنامه صدوبیست وهفتمین مامویت شاتل

این ماموریت 16 روزه شامل شش راهپیمایی فضایی برای تکمیل ساختارآزمایشگاه سازمان فضایی ژاپن(kibo)میباشد.که درطی آن فضانوردان یک سکو را به این سازه ژاپنی اضافه خواهند کرد.

فضانوردان این ماموریت شامل:مارک پولانسکی(فرمانده) ,داگ هارلی(خلبان)ومتخصصین ماموریت :دیوولف, کریستوفر کاسیدی, تام مارش بورن, تیم کوپرا وفضانورد سازمان فضایی کانادا جولی پایت میباشد.

قراراست کوپرا,جایگزین فضانوردژاپنی ,کوییچی واکاتا درایستگاه فضایی شود.کوییچی بعدازاتمام 3ماه ماموریت درایستگاه فضایی به زمین بازمیگردد.

زمان پرتاب برای روزیکشنبه (7:13 عصربه وقت محلی )تعیین شد.به پیشبینی گزارشهای هواشناسی احتمال اینکه وضع جوی برای پرتاب مناسب باشد60 درصداست.

منبع خبر:http://asemanebedonemarz.persianblog.ir /مترجم محمدمهدی فخرایی

+ نوشته شده در  یکشنبه 21 تیر1388ساعت 12:0  توسط سجاد صابری | 

استرلاب را ایرانیان اختراع کرده‌اند، ولی جای تعجب که اختراع آن را به یونانیان نسبت می‌دهند. ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ قرن چهارم هجری در کتاب «الاستیعاب لصناعته استرلاب» می‌نویسد: «استادم ابی سعید احمدبن عبدالجلیل سجزی (سیستانی) استرلابی از نوع ساده ساخت که آنرا ذورقی نام نهاد و من طرح استادم را که طبق اعتقاد او بر حرکت زمین به دور خورشید ساخته شده است، تحسین نمودم، زیرا این استرلاب بر اساس این اعتقاد ساخته شد که حرکت دائمی موجود که محسوس می‌گردد از خود زمین است نه از دیگر افلاک ...

نظریه بطلمیوس و کتاب المجسطی او که زمین را ثابت و خورشید و اجرام آسمانی را بدور زمین گردان تصور می‌نماید، لغو و بی‌اعتبار است و دانشمندان و آگاهان علوم نمی‌توانند با دانش قاطع نظریه حرکت زمین را لغو کنند. مگر فلاسفه و طبیعی‌دانان بتوانند از راه خیالبافی لغو این نظریه را اعلم نمایند.» نکته مهم دیگری که از گفته‌های بیرونی بر می‌آید این است که او و استادش احمد سیستانی ، 580 سال قبل از کپرنیک حرکت زمین را درک کردند. حال آنکه این کشف بزرگ به کپرنیک نسبت داده شده است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 10 تیر1388ساعت 11:23  توسط سجاد صابری | 
چندی پیش با دوستان نجومی تصمیم به اجرای پروژه های ساده نجومی در تابستان امسال گرفتیم. لذا برای سهولت انتخاب پروژه آن را به نظرسنجی گذاشتیم که نتایج آن بدین شرح است:

کل شرکت کنندگان: ۱۴ کاربر

۱. رد نظریه زمین مرکزی با ۵ رای ۳۵.۷٪

۲. دهانه های بر خوردی و آلودگی نوری هر کدام ۴ رای ۲۸.۵٪

۳. رد نظریه خورشید مرکزی با ۱ رای ۷.۱٪     (۱<۳.۵=۴/۱۴)

توضیحات بیشتر به زودی به اطلاع خواهد رسید.

+ نوشته شده در  یکشنبه 7 تیر1388ساعت 23:58  توسط سجاد صابری | 

انسان از زماني كه به عمق آسمان پي برد در اين فكر بود كه آيا موجوداتي فرا زميني و مشابه انسان در آسمان ها زندگي ميكنند؟  و به دنبال اين افكار داستان ها افسانه هايي خلق شد كه ميتوان به سفر مريخي ها به زمين اشاره كرد.

سال ها بعد باور ها مسير خود را به سوي حقيقت تغيير دادند. تا حدي كه از پرستش ستارگان به حقيقتي نسبي كه همان دوران خورشيد مركزي است رسيدند. اولين نقشه آسمان در چين ترسيم شد. اما آن زمان چيني ها نمدانستند چه خدمتي به علم نجوم كرده اند. در قرن 18 ميلادي با استفاده از نقشه هاي آسمان در يافتند كه اگر زمين مركز عالم باشد تمام ستارگان بايد به دور كره ما يكنواخت در گردش باشند و حال ميدانيم كه منشا نقض زمين مركزي كشف ثابت المحل بودن پلاريس يا هان ستاره راهنما بوده است. و از اين مرحله به بعد ميتوان گفت نجوم به معناي واقعي آغاز شد. پس از آنكه گاليله با تلسكوپ خود به ديدار آسمان رفت اطلاعات بسياري از آن انسان شد. گاليله در يافت كه :  فضا بسي عميق تر از تصورات است ؛ لكه هاي خورشيدي را به قيمت از دست دادن بينايي خود كشف كرد و شايد از همه مهم تر مريخ را با تلسكوپ خود كره اي سرخ و خاكي مشاهده كرد.

آن روز ها بود كه شايئات بسياري درباره زندگي موجوداتي آدمنما در مريخ گسترش يافت.

جهشي بر زمان حال ميزنيم. تا دهه 1980 وجود حيات در مريخ سوالي اساسي در ذهن بشر بود. و با ارسال ربات هاي كاوشگر به بهرام احتمال وجود حيات بيشتر شد. و هر روز اطلاعات تازه اي درباره زمين شناسي مريخ به زمين ارسال ميشد. در سال 2006 كاوشگر ققنوس به نقطه تازه اي از مريخ سفر كرد. ققنوس قطب شمال مريخ را براي مطالعه انتخاب كرد و توانست وجود عنصر آب را در عمق بسيار كمي از سطح مريخ ثابت كند. اما تا كنون خبري از حيات در مريخ نيست...

با اين وجود بايد از منظومه خورشيدي خود فاصله بگيريم و به سوي ديگري از عالم بنگريم. مطالعات نشان داده اند كه ميليارد ها كهكشان در عالم وجود دارد كه هر كدام شامل 1000 ها منظومه است. وجود سيارات فراخورشيدي زمين مانند در دور دست امري بديهي و اثبات شده است. و با اندكي تعمق در آيات قرآن كريم ميتوان دريافت كه حيات در ماوراي زمين حقيقتي خيال انگيز است چنانكه ميگويد : و خلق ما في السماوات و ما في الارض به اين معناست كه در آسمان چيز هاي زيادي وجود دارد و ميفرمايد: سبح لله ما في السماوات و ما في الارض يعني آنچه در آسمان و زمين است خداوند را تسبيح ميكنند. و همچنين فرموده است: ... له اسلم من في السماوات و الارض طوعا و كرها و اليه يرجعون يعني هركه در آسمان ها و زمين است خواه نا خواه مطيع امر خداست و همه به سوي او باز ميگردند ( آيه 83 سوره آل عمران) و چندين و چند آيه دال بر وجود حيات در آسمان ها.

براستي ما در مقابل خداي بزرگ كه آفريننده هفت آسمان است و ما در مشاهده آسمان اول همچنان عاجزيم، چقدر كوچكيم؟

بيانديشيم و باور كنيم. جهاني كه تصور بزرگيش در ذهن نميگنجد تنها قسمت كوچكي از آفرينش است. و كل آفرينش نسبتي در برابر خدا ندارد. و بزرگي خدا در برابر كوچكي ما چه نسبتي خواهد داشت؟

+ نوشته شده در  جمعه 5 تیر1388ساعت 10:53  توسط سجاد صابری | 

اطلس ستارگان « دون هوانگ»

این نقشه‌ از آسمان نیمکره‌ی شمالی٬ بخشی از اطلس ستارگان دون هوانگ (یکی از موثر‌ترین مدارک در تاریخ علم نجوم) است. این اطلس قدیمی‌ترین اطلس ستاره‌ای کامل شناخته شده است که تاریخ آن به سال‌های 649 تا 684 پیش از میلاد می‌رسد و در سال 1907 در شهر دون هوانگ که در مسیر جاده‌ی ابریشم قرار دارد٬ کشف شد. تحلیل‌های اخیر و نقشه‌های به کار گرفته در آزمون صحت دقت این اطلس نشان می‌دهد که این اطلس موقعیت بیش از 1300 ستاره را نشانه گذاری می‌کند و به طور کلی 257 گروه ستاره‌ای و جمع اختری را نیز مشخص می کند. موقعیت ستارگان در این اطلس دستی با دقتی در محدوده‌ی چند درجه مشخص شده‌ است.در تصویر بالا که منطقه‌ی قطب شمال را نشان می‌دهد٬ آبگردان  بزرگ صورت فلکی مدرن دب اکبر‌ در بخش پایین نقشه قرار دارد. 12 نقشه‌ی دیگرمناطق استوایی را در بخش‌های 30 درجه‌ای نشان می‌دهند و گروهی مشابه با صورت فلکی مدرن جبار را نیز در بر می‌گیرد. این اطلس در حال حاضر در کتابخانه‌ی بریتیش در لندن به منظور برپایی سال جهانی نجوم در معرض نمایش قرار دارد.

عکس از:

J.-M. Bonnet-Bidaud (CEA, Saclay),

 F. Praderie (Obs. Paris) S. Whitfield (British Library)

+ نوشته شده در  شنبه 30 خرداد1388ساعت 6:59  توسط سجاد صابری | 

باشگاه نجوم خرداد مشهد لغو شد

وعده دیدار جشنواره ساعت های آفتابی

یکشنبه ۱۱ صبح سالن کنفرانس دبیرستان فاتح

+ نوشته شده در  پنجشنبه 28 خرداد1388ساعت 18:8  توسط سجاد صابری | 

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی (زاده توس بسال ۵۹۸ ه.ق. مطابق با ۵۸۰ ه.خ. و متوفای ۱۸ ذی الحجه ۶۷۲ هجری قمری - کاظمین) ملقب به خواجه نصیر طوسی یا خواجه نصیرالدین طوسی (توسی هم نوشته شده)، فیلسوف، متکلم، فقیه، دانشمند، ریاضیدان و سیاستمدار ایرانی شیعه سده هفتم است.
طوسی یکی از سرشناس‌ترین و با نفوذترین چهره‌های تاریخ فکری اسلامی است.
وقتی که هولاکو به فرمانروایی اسماعیلیان در سال 635 هجری قمری پایان داد طوسی را در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد که رصدخانه بزرگی در مراغه ایجاد کند، که شروع آن از سال 638 هجری قمری بود. برای کمک به رصدخانه علاوه بر کمکهای مالی دولت اوقاف سراسر کشور نیز در اختیار خواجه گذاره شده بود.


او در مراغه رصدخانه‌ای ساخت و کتابخانه‌ای بوجود آورد که حدود چهل هزار جلد کتاب در آن بوده‌است. او با پرورش شاگردانی (همچون قطب الدین شیرازی) و گردآوری دانشمندان ایرانی عامل انتقال تمدن و دانش‌های ایران پیش از مغول به آیندگان شد.

+ نوشته شده در  سه شنبه 26 خرداد1388ساعت 11:39  توسط سجاد صابری | 

اِبْنِ هِیْثَم، ابوعلی حسن (محمد؟) بن حسن (حسین؟) بن هیثم بصری

 مهندس بصری نزیل مصر، معروف به ابن هیثم (۴۳۰-۳۵۴) که در غرب در آثار لاتینی سده‌های میانه به آونتان یا آوناتهان و بیشتر به آلهازن شناخته می‌شود، از دانشمندان سرشناس ایرانی و یا عرب است که در زمینه شناخت نور و قوانین شکست و بازتاب آن نقش مهمی ایفا کرده‌است. شرح اصول تاریک‌خانه و اختراع ذره‌بین از کارهای برجستهٔ این دانشمند مسلمان است.به دید برخی پژوهشگران او نخستین دانشمند جهان است که سرعت صوت را محاسبه کرده‌است. او با معیارهای متعارف اندازه‌گیری در زمان خود، که واحد ذرع بود، سرعت نور را محاسبه کرد و دور کره زمین را اندازه گرفت. وی نخستین کسی است که به بررسی خواص نور پرداخت.

ابن هیثم رساله‌ای در نور نوشت و ذره بین را کشف کرد. به نسبت زاویه تابش و زاویه انکسار پی برد و اصول تاریکخانه را شرح داد و در مورد قسمت‌های مختلف چشم بحث کرد.

شهرت ابن هیثم در نجوم بیشتر به سبب تالیف رساله‌ای است به نام مقاله فی هیئته العالم.

وی آسمان را متشکل از مجموعه‌ای از پوسته‌های کروی (با افلاک) هم مرکز فرض کرده‌است که بر هم مماسند و درون یکدیگر می‌چرخند، در داخل ضخامت هر پوسته، که نماینده فلک یکی از سیارات است، پوسته‌های هم مرکز و خارج از مرکز و کرات کامل دیگری وجود دارد که بترتیب با افلاک خارج از مرکز و افلاک تدویر متناظرند. همه پوسته‌ها و کره‌ها سرجای خود و به گرد مرکز خود می‌چرخند، و از ترکیب آنها حرکت ظاهری سیاره که طبق فرض روی استوای فلک تدویر قرار دارد پدید می‌آید. ابن هیثم با توصیف دقیق همه حرکاتی که در کار می‌آیند، در واقع گزارشی کامل و روشن و غیرفنی از نظریه بطلمیوس درباره سیارات ارائه می‌کند، و همین نکته راز محبوبیت رساله او را آشکار می‌کند.

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 11 خرداد1388ساعت 13:15  توسط سجاد صابری | 

همیشه شنیده ایم که میگویند علم مرز ندارد...

اما براستی آیا این مطلب میتواند دلیلی برای فراموش کردن تاریخ علم در سرزمین خودمان باشد؟

امروز وقتی از اسطوره صحبت میشود ، انتظار داریم نام بطلمیوس و گالیله آورده شود.

 در حالی که همان نظریات را از ایرانی ها داریم.

شاید درست نباشد که مطلقا بگوییم فلان نظریه ی فلان دانشمند غیر ایرانی بر اساس نظریه فلان دانشمند ایرانی است.

 چرا که شرایط حاکم بر زمان ایجاب میکرده تا دانشمندان اختر شناس دست به تحقیق در باره موضوعی بزنند و تعجبی نیست که نظریاتی مشابه داشته باشند.

اما موضوع ناراحت کننده این است که ما آموخته هایمان را از غربی ها میگیریم و یاد گرفتیم که علم را وارد کرده ایم.

 به ما آموخته اند که تاریخمان را آنطور بنویسیم که یاد گرفته ایم و اینچنین است که نام دانشمندان پارسی از یاد ها گم میشوند.

امروز ایران ما شبیه دوران حمله مغول است. مغول ها برای اینکه حکومت را قدرتمند در دست بگیرند علم مکتوب را سوزاندند و مردم را در جهل نگاه داشتند.

ما نیز اینگونه ایم. تاریخ سرزمین مان را در افکار میسوزانیم و پیروی از غرب را افتخار میدانیم.

افتخار میکنیم که میدانیم گالیله ۴۰۰ سال ژیش از تلسکوژ استفاده کرد.

فراموش کردیم که گالیله اولین استفاده کننده تلسکوپ بوده. تلسکوپی که در ایران بدست ابن هیثم بصری ساخته و پرداخته شد.

اما نه به قصد ساخت تلسکوپ بلکه به عنوان یک دوربین...

پس تلسکوپ و اختراع و به کارگیری آن که دو امر پیوند خورده اند کاری است مشترک بین گالیله و ابن هیثم.

این معنی واقعی این جمله است " علم مرز جغرافیایی ندارد اما تاریخ ... (؟)"

+ نوشته شده در  چهارشنبه 6 خرداد1388ساعت 20:15  توسط سجاد صابری | 

ابوریحان بیرونی

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (زادهٔ ۲۹ شهریور ۳۵۲، کاث، خوارزم - درگذشتهٔ ۲۸ آذر ۴۲۷، غزنین)، دانشمند بزرگ و ریاضی‌دان، ستاره ‌شناس و تاریخ ‌نگار ایرانی سده چهارم و پنجم هجری است و بعضی از پژوهندگان او را از بزرگ‌ترین فیلسوفان مشرق‌زمین می‌دانند.

بیرونی گردش خورشید، گردش محوری زمین و جهات شمال و جنوب را دقیقا محاسبه و تعریف کرده است. خورشیدگرفتگی هشتم آوریل سال ۱۰۱۹ میلادی را در کوههای لغمان (افغانستان کنونی) رصد و بررسی کرد و ماه‌گرفتگی سپتامبر همین سال را در غزنه به زیر مطالعه برد.

کتب و رسالات بسیار که شمار آنها را بیش از ۱۴۶ گزارش کرده‌اند نوشت که جمع سطور آنها بالغ بر ۱۳ هزار است. مهم‌ترین آثار او التفهیم در ریاضیات و نجوم، آثار الباقیه در تاریخ و جغرافیا، قانون مسعودی که نوعی دانشنامه است و کتاب تحقیق ماللهند درباره اوضاع این سرزمین از تاریخ و جغرافیا تا عادات و رسوم و طبقات اجتماعی آن.


التفهیم لاوایل صناعت التنجیم: این کتاب نیز در نجوم و به فارسی نوشته شده است و برای مدت چند قرن متن کتاب درسی برای تعلیم ریاضیات و نجوم بوده است.


 

استفاده از مطالب این پست حتی با اطلاع نویسنده جایز نیست...
+ نوشته شده در  چهارشنبه 6 خرداد1388ساعت 12:8  توسط سجاد صابری | 

ماهواره ها يا زمين گرد ها به دو صورت طبيعي و دست ساخته به دور سیاره خاکیمان در گردشند. زمين تنها يك زمين گرد طبيعي (ماه) دارد اما ماهواره هاي زيادي به دور زمين در گردش اند.

هر ماهواره ممکن است در شبانه روز چندیدن بار دور زمین بچرخد (مثل ماهواره های مخابراطی) و یا اینکه در جای به موازات سطح زمین ثابت باشد. (ماهواره های تلویزیونی)

اين روز ها شكار اين مرواريد هاي مصنوعي بين منجمان آماتور رواج يافته است و به حق لذت فراواني به همراه دارد.

ایریدیوم که دسته ای از ماهواره های مخابراطی ساخت ایالات متحده هستند متداول ترین ماهواره های قابل رویت اند. این ماهواره های دارای 3 آنتن بازتابنده هستند که نور خورشید را به خوبی بازتاب میکنند. اگر این آنتن ها روی این ماهواره ها تعبیه نشده بودند قدر ظاهری ماهواره به 6 میرسید.

 ایریدیوم نام هفتادوهفتمین عنصر جدول تناوبی است و مجموعه این ماهواره ها نیز 77 تاست. ایریدیوم ها از این جهت مورد توجه قرار گرفته اند که : 1- تعداد آنها زیاد است  2- به دلیل وجود آنتن های بازتابنده دارای درخش هستند ( گاهی تا قدر -9 )

زمان رصد ایریدیوم ها باید نزدیک طلوع یا غروب خورشید باشد. چرا که آنها در فاصله 780 کیلومتری زمین قرار دارند و باید خورشید آنفدر نزدیک افق باشد تا نور آن توسط این ماهواره ها بازتاب شود.

اما این هفته با زمین گرد ها:

 

تاریخ

زمان ظهور

قدر

ارتفاع

سمت

قدر درخش

ماهواره

26 اردیبهشت

21:25:24

-4

43°

74° (ENE)

-8

Iridium 21

27 اردیبهشت

21:19:22

-1

42°

75° (ENE)

-8

Iridium 70

28 اردیبهشت

04:19:53

-1

59°

247° (WSW)

-8

Iridium 4

29 اردیبهشت

22:22:07

-0

10°

42° (NE )

-6

Iridium 47

30 اردیبهشت

04:13:48

-8

60°

248° (WSW)

-8

Iridium 19

30 اردیبهشت

22:25:47

-6

13°

46° (NE )

-6

Iridium 3

31 اردیبهشت

20:54:47

-6

13°

347° (NNW)

-6

Iridium 15

31 اردیبهشت

21:04:24

-4

51°

77° (ENE)

-8

Iridium 63

1 خرداد

20:48:30

-3

14°

346° (NNW)

-6

Iridium 41

1 خرداد

20:58:22

-4

51°

78° (ENE)

-8

Iridium 66

1 خرداد

22:23:27

-5

18°

51° (NE )

-7

Iridium 47

 
 * زمان و مختصات ماهواره بر اساس مختصات مشهد درج شده است.

برای دریافت داده های مربوط منطقه خود به سایت www.heavens-above.com  مراجعه کنید.

 براي پيش بيني همه عوامل در رصد ، نرم افزار هايي وجود دارد و همچنين دسته اي از اين نرم افزار ها به صورت آنلاين در اختيار همه علاقه مندان قرار گرفته است. كه در ادامه چند پايگاه از اين قبيل معرفي ميشود:

وضعيت اجرام:  www.heavens-above.com  /  www.skyandtelescope.com

وضعيت ابر ها و دماي هوا: www.weather.ir  /  www.weather.com  /  www.accuweather.com

وضعيت ماهواره ها : www.heavens-above.com 

رصدگاه ها: وب سايت هاي گروه هاي نجومي محلي / www.asiac.ir

 

به اميد فردايي بهتر براي منجمان سرزمينمان ايران

برتو باد كشف جهان

سجاد صابری -  sajjad.s2007@gmail.com

+ نوشته شده در  شنبه 26 اردیبهشت1388ساعت 14:29  توسط سجاد صابری | 

چند دقیقه پیش توی وبلاگ یکی از دوستان نجومی مطلبی رو خوندم.

که نوشته بود:

مایک سالوی عکاس ستاره شناس از ساحل مرکزی استرالیا ، مدرکی از وقوع اتفاقاتی هولناک برروی بزرگترین سیاره منظومه شمسی ما ، مشتری ، ثبت نموده است .

او در مورد این مدرک خود می گوید : " مشتری در صبح 2 می مدنظر داشتم . فرض کنید که جرمی که اندازه آن شاید حداقل 3بار بیشتر از زمین بود ، همانند ساس (نوعی حشره) به سمت مشتری ، سیاره غولپیکر ، حمله ور شده بود "

خیلی کنجکاو شدم چون با دیدن فیلم اصلا باورم نشد. توی آرشیو سایت اسپیس ودر این مطلب رو پیدا کردم که در آخر نوشته بود:

"It turns out the invader was just an insect on the mirror of my 12-inch Newtonian telescope."

اون حمله [ به مشتری ] رو تموم کرد و فقط یه حشره روی آینه ۱۲ اینچی تلسکوپ نیوتونی من بوده.

و این از مشکلات ترجمه ناقص یا اشتباهه...

اگه دوست دارین یه کم بخندین ، فیلم رو با حجم ۴۰۰ کیلو بایت دانلود کنین


ضمیمه

عبور اروپا از جلو گانیمید

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 24 اردیبهشت1388ساعت 22:4  توسط سجاد صابری | 

پیشتر بابت کیفیت پایین تصاویر عذر خواهی میکنم.

دوربین رو باید اوراق کنم و به فکر یکی دیگه باشم...

کمی نا امید کننده

 

ورود آلفای عقرب به اختفا

 

خروج قلب العقرب از اختفا

+ نوشته شده در  دوشنبه 21 اردیبهشت1388ساعت 19:54  توسط سجاد صابری | 

علی ابراهیمی سراجی / نجوم نیوز (nojumnews.com)

در اولين دقايق بامداد دوشنبه قايم‌باشك بازي ماه و قلب‌العقرب منظره‌اي زيبا را در آسمان شب به وجود خواهد آورد.

 

 ماه اين نزديكترين همسايه‌ي زمين در طي مسير خود در آسمان به گرد زمين، به دليل ابعاد بزرگ، سيارات، ستارگان و حتي خورشيد را گاهي مواقع از نظرها پنهان مي‌كند. ولي اكثر اجرامي كه در مسير دايرة‌البروج قرار دارند كمتر پيش مي‌آيد كه ماه ستاره‌اي پر نور را در پس خود مخفي كند. ولي در اولين دقايق نيمه شب دوشنبه ماه ساعتي ستاره‌ي معروف و قرمز رنگ قلب‌العقرب را مخفي مي‌سازد.

اختفا در مناطق مركزي ايران از ساعت 00:23 بامداد دوشنبه آغاز و در ساعت 01:26 پايان خواهد يافت. جدول زير ساعت شروع، پايان و مدت اختفا را در مراكز استان‌هاي ايران نشان مي‌دهد.

 

جدول اختفاي ماه و قلب‌العقرب در مراكز استان‌هاي ايران

رديف

نام مركز استان

آغاز اختفا

PA

(درجه)

ارتفاع ماه

پايان اختفا

PA

(درجه)

ارتفاع ماه

مدت اختفا

(س، د، ث)

1

اراك

00:15:17

60

22

01:17:28

331

27

01:02:11

2

اردبيل

00:21:11

49

19

01:19:07

341

23

00:57:56

3

اروميه

00:10:41

58

17

01:07:47

332

22

00:57:06

4

اصفهان

00:17:55

60

24

01:22:21

329

30

01:04:26

5

اهواز

00:07:41

70

23

01:19:46

322

30

01:12:05

6

ايلام

00:06:08

68

20

01:13:54

324

27

01:07:46

7

بجنورد

00:54:03

25

25

01:14:09

359

26

00:20:06

8

بندر‌عباس

00:22:07

68

32

01:40:19

320

36

01:18:12

9

بوشهر

00:09:27

73

26

01:26:20

318

33

01:16:53

10

بيرجند

00:43:52

44

29

01:33:14

341

31

00:49:22

11

تبريز

00:15:07

54

17

01:08:01

336

22

01:08:01

12

تهران

00:24:06

51

22

01:16:39

338

26

00:52:33

13

خرم‌آباد

00:10:34

64

21

01:16:30

327

28

01:05:56

14

رشت

00:22:32

49

20

01:11:53

340

24

00:49:21

15

زاهدن

00:41:30

53

32

01:45:39

331

34

01:04:09

16

زنجان

00:17:44

54

20

01:12:02

336

24

00:54:18

17

ساري

00:32:05

43

23

01:16:11

344

26

00:44:06

18

سمنان

00:30:18

47

24

01:18:50

341

27

00:48:32

19

سنندج

00:10:45

61

19

01:12:31

330

25

01:01:46

20

شهركرد

00:14:59

63

24

01:21:44

327

30

01:06:45

21

شيراز

00:15:00

68

27

01:28:42

322

33

01:13:42

22

قزوين

00:21:13

52

21

01:14:06

337

25

00:52:53

23

قم

00:20:03

55

23

01:18:00

334

27

00:57:57

24

كرمان

00:30:09

57

30

01:36:02

330

33

01:05:53

25

كرمانشاه

00:08:56

64

20

01:13:50

327

26

01:04:54

26

گرگان

00:37:59

39

23

01:16:25

348

26

00:38:26

27

مشهد

00:59:03

25

26

01:20:12

358

27

00:21:09

28

همدان

00:13:33

60

21

01:14:58

331

26

01:01:25

29

ياسوج

00:14:50

66

26

01:25:33

325

32

01:10:43

30

يزد

00:24:49

57

27

01:28:06

331

31

01:00:44

زاويه‌ي PA همان زاويه‌ي برخورد ستاره‌ي قلب‌العقرب با شمال آسمان است كه به صورت پاد ساعتگرد محاسبه مي‌شود. در واقع با دانستن اين زاويه مي‌توانيد منتظر برخورد و مخصوصاً خروج ستاره از پشت ماه باشيد.

بهترين منطقه براي ديدن اين اختفا در جنوب ايران واقع است. در مناطق شمالي اختفا كوتاه است و قلب‌العقرب تنها دقايقي را در پشت ماه پنهان خواهد بود. در زمان اختفا فاز ماه 97 درصد و قرص ظاهري ماه 30 دقيقه‌ي قوسي است. لذا براي ديدن اختفا بايستي حتماً به تلسكوپ يا دوچشمي قوي مجهز باشيد. با توجه به اين‌كه آغاز اختفا در لبه‌ي روشن ماه صورت مي‌گيرد، سعي كنيد قسمت اعظم ماه را از تصوير خارج كنيد تا نور آن كمتر چشم شما را خيره كند. براي زمان‌سنجي دقيق بايستي ساعت خود را با ساعت‌هاي اتمي يا راديو‌هاي خارجي تنظيم نماييد و سپس با كمك دوستان خويش زمان دقيق ورود و خروج ماه را ثبت نماييد.

 

 نقشه‌ي مناطق قابل مشاهده‌ي اختفاي ماه و قلب‌العقرب

 

اين آخرين اختفاي قلب‌العقرب با ماه نخواهد بود و شامگاه 9 مرداد اختفاي خراشان زيباي اين ستاره با ماه مهمان شب‌هاي خنك تابستان است.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 20 اردیبهشت1388ساعت 15:14  توسط سجاد صابری | 

فراتر از اسپیس ودر و ...

www.PortalToTheUniverse.org

+ نوشته شده در  دوشنبه 14 اردیبهشت1388ساعت 21:28  توسط سجاد صابری | 
بخش رقابتی رده دوربین های دو چشمی:

پویا ابوطالبیان از اصفهان

مجید الهی از قوچان

امین بشیری از همدان

سعید خدا پناه آرانی از آران و بیدگل

آرش فتحیان از همدان

مجید قهرودی از کاشان

حمید رضا هادیان از تهران

 

بخش آموزشی رده دوربینهای دو چشمی:

محمدحسین شریف زاده از سه قلعه

فریده طباطبایی از قم

 

تصویر از امیر حسین ابولفتح

بخش رقابتی رده تلسکوپی:

نسترن آهنین و مهدی جمشیدی پور از اهواز

حمید رضا احمدی از اصفهان

علی احمدیان و سعید کمال همدانی از تهران

بهنام افشار از تهران

فهیمه بدرقه .و علیرضا دانشگر از سمنان

علی ترکمان و سبحان حیاتی از همدان

سینا خسروانی و سهراب افتخاری از مشهد

احمد رمضان زاده از تهران

ندا رئیسی و منیره صادق نژاد از شاهرود

حامد سلیمانی و سعید نظریه از تهران

مینا علیزاده از ایلام

مجتبی مقدسی و امیر نقوی آزاد از زاهدان

سعید نصر الهی و صبا عظیما از نجف آباد صفهان

علیرضا یاسی و سعیده قوچکانلو از تهران

+ نوشته شده در  دوشنبه 7 اردیبهشت1388ساعت 20:26  توسط سجاد صابری | 
ماراتن مسیه چیست؟

در یکی از شب هایی که در آن تمام اجرام فهرست مسیه دیده میشوند مسابقه ای در سراسر جهان برگزار می شود. در این شب رصدگران آشنا با آسمان شب باید با ابزارهای اپتیکی خود تمام این اجرام را رصد کنند. هرکس که اجرام بیشتری را دیده باشد نفر اول است. نام این مسابقه از سختی این مسابقه گرفته شده. رصدگران باید از شب تا صبح به رقابت بپردازنــــد و به دلیل طاقت فرسا بودن این کار نام آن را مارتن گذاشتند که برگرفته از مسابقه بسیار سخت دو ماراتن است.

شارل مسیه

شارل مسیه دانشمند فرانسوی بود که 24 سال از عمر خود را صرف تهیه فهرستی از اجرام آسمانی کرد که خــــــــود آن ها را کشف کرده بود. دلیل اینکه مسیه به دنبال کشف این اجرام رفت این بود که در آن زمان داشنمندان، دنباله دارها را با اجرام دیگر از قبیل خوشه های ستاره ای و کهشان ها اشتباه می گرفتند و مسیه توانست فهرستی از 110 جرم سماوی را تهیه کند که در آن سحابی ها ، خوشه های ستاره ای و کهکشان ها جای دارند(یکی از اجرام فهرست مسیه به اشتباه تــــــــــــــــــکرار شدهM102 و M101) که از آن به بعد دیگر این اجرام را با دنباله دارها اشتباه گرفته نشود.

راه موفقیت در ماراتن مسیه چیست؟

برای موفقیت در مارتن مسیه باید چیزهایی را رعایت کرد که در این صورت شانس بسیار زیادی برای کسب مقام وجود دارد.

ابتده باید با تمام صور فلکی و جایگاه اجرام مسیه در آنها آشنت باشید و تمرین کنید برای رصد آن ها با ابزار اپتیکی.شب قبل از ماراتن خوب بخوابید که بتوانید برای شب ماراتن آمادگی لازم را داشته باشید. مایعاتی مانند آب زیاد استفاده کنید زیرا دید را در شب باز می کند و دقت کار شما را بالا می برد. پس اینکه این موراد را رعایت کردید سرانجام شب ماراتن فرا می رسد. ابتدا اجرامی را رصد کنید که فرصت زیادی برای رصد آن ها ندارید و آن ها زود غروب می کنند. سپس به سراغ اجرام دیگر بروید.

این کار بسیار مهم است زیرا اگر غفلت کنید از رصد گران دیگر عقب می مانید و همین می تواند دلیل شکست باشد.

استفاده از نقشه های آسمان

به خاطر سپردن تمامی اجرام مسیه و جایگاه آن ها در آسمان کار سختی است و به این منظور باید از نقشه های دقیــــــــــق آسمان استفاده کنید. برگزیده ترین نقشه های آسمان عبارتند از: 1-اطلس آسمان شب نوشه ویل تیریون ، ترجمه حسیــــن علیزاده غریب.2- The Observers Sky Atlas اطلس آسمان رصدگران 3- صورت های فلکی، کتابی برای رصد اجرام مسیـــــه که برای شروع مناسب است، نویسنده ویل تیریون، مترجم استاد احمد دالکی. به همراه خود حتما چراغ قوه با نور قرمز برای دیدن نقشه داشته باشید زیرا اگر نور چراغ قوه شما رنگ دیگری باشید چشم شما را که یا تاریکی عادت کرده اذیت و دقــــت لازم را برای رصد از شما می گیرد.


به علت بالا رفتن سطح توانایی رصد گران ایرانی اجرامی از فهرست دیگر به علاوه فهرست مسیه قرار داده شده تا رقابت جذاب تر شود. نام این فهرست NGC است . اجرامی که قرار داده شده عبارتند از:

اجرام رصدی مورد نظر

اجرام رصدی انتخاب شده برای این رقابت: تمام اجرام فهرست مسیه بجزکهکشان های74 Mو 77 Mکه دیده نمی شوند. علاوه بر 108 جرم مسیه که الویت اصلی انتخاب داوران است رصد 14 جرم غیرمسیه که از زیباترین اجرام ژرف آسمان اند مورد نظر است تا سبب افزایش جذابیت های این برنامه رصدی شود:

1- خوشه اومگا-قنطورس یا NGC 5139، پرنورترین خوشه کروی آسمان و بزرگترین در سراسر کهکشان

2- کهکشان قنطورس- A یا NGC5128، کهکشان نا منظم بزرگ که جز 10 کهکشان بارز آسمان است.

3- خوشه دوتایی (خی و اچ) NGC 884 و NGC869 در برساوش، از زیباترین خوشه های باز آسمان

4- کهکشان مارپیچی NGC6946 در قیفاووس

5- خوشه باز جغد یا NGC457 در ذات الکرسی

6- خوشه باز کارولین یا NGC 7789 در ذات الکرسی

7- کهکشان مارپیچی آندرومدای کوچک یا NGC7331در فرس اعظم

9- خوشه کروی NGC6441 در دم عقرب

10- خوشه باز NGC6231 در دم عقرب

11- سحابی سیاره نمای اسکیمو یا NGC2392 در جوزا

12- خوشه باز NGC2244 (سحابی رزتRossete Nebula) در تکشاخ

13- خوشه باز NGC1647 در ثور

14- دنباله دارP 73 یا شواسمان-واخمان(درخشان ترین تکه هسته آن، تکه C)، که درشب برنامه نزدیک به اکلیل شمالی است.

+ نوشته شده در  جمعه 28 فروردین1388ساعت 16:38  توسط سجاد صابری | 
چهارشنبه هفته آینده رقابت مسیه برگزار میشه. اگه جز اولین سوابق رصدیتونه این مطلب رو بخونین.

به امید موفقیت جامعه نجوم ایران و جهان

--------------------------

برای داشتن یک رصد خوب لازم است پیش از رصد ، هنگام رصد و پس از رصد نکاتی را رعایت کرده تا بتوانیم یک رصدگر خوب باشیم.

پیش از رصد

۱- داشتن ابزار رصدی مناسب که ارزان ترین و با ارزش ترین آن چشم است. و بعد از چشم سایر ابزار های ابتیکی ما را در شب های رصدی همراهی میکنند.

       ۱.۱- چشم : چشم انسان مانند دست نویسندگان و هنرمندان نیاز به پرورش دارد. برای پرورش چشم از راه های زیر میتوان استفاده کرد:

                   ۱.۱.۱-تلاش برای یافتن اجرام پر نور در هوای نسبتا روشن(اندکی بعد از غروب و یا قبل از طلوع خورشید)

                   ۱.۱.۲-نگاه غیر مستقیم به اجرام کم نور آسمان

                   ۱.۱.۳- توجه به نوع ، اندازه و قدر جرم مورد رصد

                   ۱.۱.۴- کشیدن طرحی از رصد یک جرم با چشم غیر مسلح

                   ۱.۱.۵- خواب کافی(۸ ساعت شبانه و ۲۰ دقیقه ظهرانه) و استراحت چشم

      ۱.۲-دوربین های دو یا تک چشمی: دوربین های دوچشمی و تک چشمی به دو نوع سبک و سنگین تقسیم میشوند. نوع سبک را میتوان بر روی سه پایه دوربین عکاسی نیز سوار کرد. اما خواص این دوربین ها به شرح ذیل است:

                  ۱.۲.۱- تصویر واضح و شفاف

                  ۱.۲.۲- عدم نمایش تصویر وارونه

                  ۱.۲.۳- سبک و قابل حمل

                  ۱.۲.۴- عدم ردیابی اجرام

                  ۱.۲.۵- قیمت نسبتا ارزان( ۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان)((البته من مخالف عبارت ارزان هستم چرا که یک تلسکوپ تال ۱۵۰ را میتوانید با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تومان تهیه کنید))

                 ۱.۲.۶- میدان دید باز و عدم امکان بزرگنمایی (بیش از ۲۰ برابر)

     ۱.۳- تلسکوپ: تلسکوپ ها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که پیشتر به آن اشاره شده: لینک مطلب تلسکوپها

۲- آشنایی با واژگان نجومی: پیشتر به آن پرداخته ایم: لینک مطالب پایه ای

۳- فراهم کردن نقشه آسمان: برترین => Observer Sky Atlas در دو نسخه انگلیسی و فارسی

۴- چراغ قوه نور قرمز به همراه باتری اضافه

۵- ملزومات ابزار های رصدی و عکاسی(پیچ اضافه و...)

۶-لباس گرم - حتی در گرمترین شبهای تابستان-

۷- تغذیه و نوشیدنی مناسب

۸- موارد درمانی ، ایمنی و تجهیزات فنی جهت تعمیر احتمالی ابزار

هنگام رصد

۱- انتخاب منطقه مناسب: انتخاب رصدگاه از چندین لحاظ مورد اهمیت است:

    ۱.۱ - عدم آلودگی نوری یا کم بودن آن

    ۱.۲- افق باز حد اکثر تا ۱۵ درجه

    ۱.۳- زمین صاف و خاک سفت

    ۱.۴- عدم وجود ابر و مه

    ۱.۵- نزدیکی به آبادی(جایی برای گذراندن زندگی در صورت بروز حادثه)

    ۱.۶- امکان تردد اتومبیل تا فاصله نزدیکی به محل

۲- نظم در هنگام رصد: داشتن نظم در رصد امری ضروری است از چینش ابزار تا توجه به پروژه و آسمان

    ۲.۱- توجه به پروژه

    ۲.۲- دقت به زمان طلوع و غروب اجرام

    ۲.۳- دقت به زمان رصد

    ۲.۴- نظم در چینش ابزار های استفاده شده به صورتی که هر لحظه آمادگی ترک محل را داشته باشیم.

۳- وضعیت مناسب و راحت: راحت بودن هنگام رصد بسیار مهم است. پس اگر عادت دارید بنشینید حتما یک صندلی تاشو به همران داشته باشید.

۴- گزارش نویسی مختصر: نوشتن گزارش باید از زمان رصد آغاز شود و به اختصار زمان،مکان،ابزار و ... به سرعت ثبت شود اما این به منزله تکمیل گزارش نیست. باید توجه داشت که اگر مسیه رصد هایش را ثبت نمی کرد دیگر رقابتی به نام مسیه وجود نمی داشت.

۵- توجه به مسائل ایمنی: از آن جایی که رصدگاه ها معمولا در کویر اند ، احتمال عقرب زدگی و مار زدگی وجود دارد که میبایست به آن ها توجه داشت و از کفش مناسب استفاده کرد.

۶- تغذیه مناسب و بموقع

۷- عدم استفاده از نور فلاش یا سایر نور ها به جز قرمز

۸- حفظ محیط زیست

پس از رصد

بعد از اتمام مراحل رصد هنوز کار تمام نمی شود و به قول ضرب المثل معروف کار را آن کرد که تمام کرد. بعد از رصد میبایست فعالیت هایی را برای ارزشمند کردن رصد انجام داد.

۱- جمع آوری وسائل و کنترل سلامت و کمال آن ها

۲- تکمیل گزارش

۳- بررسی نتایج رصد

-----------

به نقل از: کارگاه نجوم انجمن نجوم آماتوری آسمان توس مورخ جمعه ۸/۶/۸۷ ( سخنران : آقای ربانی)

 

+ نوشته شده در  جمعه 28 فروردین1388ساعت 11:35  توسط سجاد صابری | 
1 فروردین – انفجار بزرگ و تولد جهان (15 میلیارد سال پیش )

18 اردیبهشت – تشکیل کهکشان ها ( 13 میلیارد سال پیش )

12 خرداد – تشکیل خوشه های ستاره ای ( 12 میلیارد سال پیش )

10 آذر – تشکیل منظومه شمسی ( 5/4 سال پیش )

22 آذر – پیدایش اولین گونه ی حیات در کره زمین ( 4 میلیارد سال پیش )

5 دی – پیدایش اولین جانداران هوازی کره زمین ( 5/3 میلیارد سال پیش )

16 اسفند – پیدایش حیوانات و گیاهان بر روی خشکی ( 560 میلیون سال پیش)

23 اسفند – پیدایش دایناسورها ( 248 میلیون سال پیش )

29 اسفند ساعت 23 و 53 دقیقه – پیدایش اولین دوپاهای شکارچی (200 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه – پیدایش انسان های اولیه ( 30 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه 50 ثانیه اختراع خط و آغاز تاریخ – (5 هزار سال پیش)

چند نکته ی بسیار جالب از این سر رسید بدست می آید که می توان به آن اشاره داشت:

اگر عمر کل جهان یک سال باشد تنها یک دقیقه از پیدایش نخستین انسان تا به همین الآن گذشته است.
همانطور که می بینید بسیاری از رویداد ها در فصل زمستان این سال رخ داده است که نشان دهنده ی طول عمر بسیار زیاد وقایع نجومی و گستردگی جهان می باشد.
بیشتر وقایع سر رسید مربوط به تشکیل منظومه شمسی، زمین و مراحل شکلگیری حیات بر روی آن است که نشان دهنده ی معلومات اندک ما درباره پدیده هایی است که در زمان های دیگر و در مکان های دوردست کیهانی رخ داده اند.
جهان بیش از حد پهناور و بسیار پیرتر از حد تصور و خیال نوع بشر است پس چه راست گفت که:

((و در روی زمین با غرور راه مرو، به درستی که هرگز زمین را نخواهی شکافت و در بلندی به کوه ها نخواهی رسید)) "اسراء- 37"

برای اینکه این تاریخ ها را به یاد داشته باشید می توانید گردونه ی زیر را دانلود و سپس بریده و روی هم سوار کنید و با خودتان همراه داشته باشید. این هم از عیدی ما!



لینک گردونه ی آسمانی

به نقل از taghemina.blogfa.com
+ نوشته شده در  چهارشنبه 26 فروردین1388ساعت 17:32  توسط سجاد صابری | 

اسامی پذیرفته شدگان برای شرکت در نهمین ماراتن مسیه

 پس از یک هفته اعلام شد.

برای مشاده به ادامه مطلب بروید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 18 فروردین1388ساعت 14:42  توسط سجاد صابری | 
روزنامه صبح ایران ، خراسان مورخ شنبه 15 فروردین 87 صفحه دانش و فناوری (11)

اگر چه درج چند خبر نجومی در صفحه دانش و فناوری روزنامه خراسان جای خوشحالی دارد اما چقدر بهتر بود که این مطالب را کسی مینوشت که میتوانست دسته کم تصویر مریخ را از مشتری تشخیص دهد...





+ نوشته شده در  یکشنبه 16 فروردین1388ساعت 17:41  توسط سجاد صابری | 
شب گذشته پروژه جهانی 100 ساعت نجوم که حرکتی نمادین جهت علاقه مند کردن مردم به آسمان است در پارک های ملت ، وحدت ، شاهد و کوهسنگی مشهد با رصد ماه برگزار شد.

متاسفانه عده کثیری از مردم بر این باور بودند که برای تنها لحظه ای نگاه کردن از پشت تلسکوپ باید مبلغی را بپردازند.

اما جالب تر از همه کنجکاوی های دختر بچه ای 5 یا 6 ساله بود که قدش هم به چشمی تلسکوپ نمیرسید. اما به دنبال دلیل وجود گودال ها و اندازه آنها بود.

این پروژه 3 شب دیگر ادامه خواهد یافت...
+ نوشته شده در  جمعه 14 فروردین1388ساعت 11:28  توسط سجاد صابری | 

http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/image/0903/Almahata-Sitta15_c900.jpg

 

الماهاتا سیتا 15

در سپیده دم 7 اکتبر 2008، سیارک کوچک 2008 TC3 در حالی که در آسمان بیابان نوبیان در شمال سودان دنبال می شد، به زمین افتاد. این رویدادی قابل توجه بود چرا که این نخستین باری بود که سیارکی پیش از برخورد با جو زمین در فضا آشکار سازی می شد. به طور کلی اینگونه تصور می شد که این سیارک کاملا به غبار تجزیه شود. اما با کمک ماهواره و تلسکوپ های زمینی که این برخورد جوی را مورد بررسی قرار می دادند، دکتر ماویا شداد(Dr. Mauwia Shaddad ) در دانشگاه خارطوم(Khartoum )، با همکاری دکتر پیتر جنیسکنس(Dr. Peter Jenniskens ) در موسسه تحقیقاتی ستی و ناسا، هدایتگر گروهی از دانش آموزان و کارکنان برای یافتن تکه های این برخورد شدند. در 6 دسامبر 2008 در حالی که تنها دو ساعت از آغاز ماموریت آنها گذشته بود، نخستین شهاب سنگ یافت شد. سرانجام این تیم موفق به کشف حدود 280 شهاب سنگ با وزن کلی حدود 5 کیلوگرم شدند، این مجموعه که "الماهاتا سیتا" نام گرفته، نخستین موادی هستند که از سیارکی شناخته بدست آمده اند. تصویر فوق یکی از آنها را که قطری در حدود 4 سانتی متر دارد در سطح صحرا نشان می دهد.


+ نوشته شده در  دوشنبه 10 فروردین1388ساعت 18:30  توسط سجاد صابری | 
امیرحسام صلواتی  / nojumnews.com

 تحقیقات نشان می دهد چهار قمر گالیله ‏ای مشتری آخرین بازماندگان از حداقل پنج نسل از اقماری هستند که زمانی به دور مشتری در گردش بوده و این سیاره تعداد زیادی از اقمار خود را بلعیده است.

 «روبین کانوپ»(Robin Canup)، از موسسه پژوهشی جنوب‏غرب در کلورادو می‏ گوید:" احتمالا مشتری سایر اقمار را که ممکن است تعداد آنها بیش از بیست عدد نیز بوده باشد، در روزهای ابتدایی شکل‏ گیری منظومه شمسی بلعیده‏ است".

چهار قمر گالیله‎ای مشتری نقش پررنگی در تاریخ علم ایفا کرده ‏اند. کشف آن‏ها توسط گالیله در 400 سال قبل، مدرک انکار ناپذیری بر این واقعیت بود که همه‏ اجرام آسمانی به دور زمین نمی‏ گردند. اما تا به امروز هیچ کس تصور نمی‏ کرد مشتری روزگاری قمرهای بسیار بیشتری داشته است.تا به امروز وجود 63 قمر برای مشتری به طور قطعی به اثبات رسیده است.

Image

اقمار گالیله ای مشتری. به ترتیب از چپ: گانیمد، کالیستو، آیو، اروپا

بنا به گفته کانوپ، منجمان دیر زمانی است از رازهایی که راجع به نحوه شکل ‏گیری مشتری و قمرهایش در شبیه‏ سازی‏های رایانه ‏ای نمایان می‏ شود آگاهند. مدل‏ های کنونی نشان‏ می‏ دهند که جرم قرص مواد اطراف مشتری، که قمرهای مشتری را ایجاد کرده‏ است، چند ده درصد جرم این سیاره غول ‏پیکر بوده است. این در حالی است که تنها دو درصد این جرم برای به وجود آوردن قمرهای کنونی کفایت می ‏کند.

 

اکنون کانوپ و همکارش «ویلیام وارد»(William Ward)، معتقدند که پرده از این راز برداشته ‏اند. اگر باقی اقمار وقتی‏ شکل گرفته باشند که قرص اطراف مشتری هنوز وجود داشته است، این تفاوت جرم قابل توضیح خواهد بود. به اعتقاد کانوپ در این بین، برهم‏ کنش قمرها و مواد درون قرص یک فرآیند کلیدی به شما می رود. این برهم ‏کنش باعث حرکت مارپیچی قمرها به سمت مشتری و در نهایت بلعیده شدن توسط این غول گازی شده است.

این نظریه ناهمخوانی‏ های موجود در شبیه‏ سازی‏ های پیشین را نشان می ‏دهد. کانوپ می‏ گوید:"وقتی یک گروه از قمرها توسط مشتری بلعیده‏ می‏ شدند، به سرعت گروه دیگری از آن‏ها شروع به شکل‏ گیری می‏ کردند". او می‏ افزاید:"ممکن است پنج نسل مختلف از قمرها به وجود آمده باشند. قمرهای گالیله‏ ای فعلی زمانی شکل گرفته اند که تزریق مواد از منظومه شمسی به دیسک اطراف مشتری متوقف شد و به این ترتیب این قمرها از سرنوشت غم ‏انگیز همتایان پیشین خود نجات یافتند".

 

طبق نظریه کانوپ و وارد، جرم کلی هر نسل از اقمار یکسان بوده است. ولی تعداد قمرها ممکن است متفاوت بوده باشد. کانوپ می ‏گوید:"ما فکر می‏ کنیم فرآیند مشابهی برای زحل نیز رخ داده است که در آن‏جا نسل آخر قمرها یک قمر بزرگ دارد- تیتان".

+ نوشته شده در  دوشنبه 10 فروردین1388ساعت 18:21  توسط سجاد صابری | 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 28 اسفند1387ساعت 13:16  توسط سجاد صابری | 
اسطرلاب و کاربرد آن به قلم آقای دیانی (pdf)

سوالات المپیاد مرحله اول نجوم ۱۳۸۳ (pdf)

کلیپ جالب قتل مهتاب به فرمان نئون (3gp)

شبیه ساز قانون کلپر (swf)  

توجه -- برای دریافت فایل swf از گزینه معروف save target as  استفاده کنید -- توجه

--در غیر این صورت فایل بر روی مرورگر اجرا خواهد شد--

+ نوشته شده در  دوشنبه 26 اسفند1387ساعت 19:41  توسط سجاد صابری | 
سلام

این تصاویر همون اسلایدیه که قبلا گذاشته بودم. اما یه مشکلی داره که باید ببخشید چون عکسش رو از تو اینترنت پیدا کردم و اینطور نشون میده که کسی که اونو درست کرده تو عمرش آندرومدا رو ندیده و به جای راه شیری تصویر آندرومدا رو انداخته...

شاد باشید.

+ نوشته شده در  جمعه 16 اسفند1387ساعت 14:40  توسط سجاد صابری | 
 
 
خورشیدِ گرفته ای که در 2 آبان 1374 در بیرجند طلوع کرد را دیده بودید؟ حال و هوای روزهای پیش از کسوف 20 مرداد 1378 که مردم ساکن در شهرهای اصفهان و بروجرد و مریوان و کرمان و ... را مجذوب خود کرده بود و خیل رصدگران کسوف را که از اقصی نقاط جهان عازم ایران شده بودند به یاد دارید؟ بسیار خوش اقبال بودیم که در فاصله 4 سال دو بار سایه ماه از فراز ایران گذشت و شگفتی تماشایش به قدری اثرگذار بود که موجب تحولی در ساختار جامعه نجوم ایران از حیث کمیت علاقه مندان به علم نجوم شد و درست از همان زمان روند گسترش فعالیت های نجوم آماتوری در کشورمان شتاب جدی گرفت.
اگر مشتاق تماشای کسوف کلی از آسمان ایران هستید، چاره ای ندارید جز این که تا 30 اسفند 1412 تحمل کنید!

 

 

چینی ها چه قدر خوش اقبال هستند. هنوز یک سال از کسوف کلی یازدهم امرداد 87 که در آسمان این کشور دیده شد نمی گذرد، اما سایه ماه در مسیر گذر از روی زمین دوباره قصد سفر به چین کرده است. یک افسانه شرقی می گوید که در هنگام کسوف اژدهایی به نام راهو آهنگ بلعیدن خورشید را می کند، از این رو بسیاری از مردم چین بر پایه سنتی باستانی در زمان گرفت خورشید با اعمال گوناگون و با هیاهوی زیاد سعی در ترساندن این اژدها می کنند تا خورشید را رها کند و بگریزد. خورشید هم همیشه به یاری مردم از این مهلکه نجات می یابد!
31 تیرماه 1388 جستجوگران سایه از سراسر جهان عازم هند و چین خواهند شد تا شاهد نبرد اساطیری خورشید و راهو در آسمان مشرق زمین باشند، همراه با مردم چین اژدها را فراری دهند و آن گاه نجات خورشید را جشن بگیرند! در کسوف سال گذشته در چین، نجات خورشید از چنگال راهو کمتر از دو دقیقه طول کشید. اما این بار قرار است قریب به شش دقیقه با هم گلاویز شوند و این چیزی است که این کسوف را متمایز می کند. از کجا معلوم، شاید هم این بار راهو بر خورشید چیره شود!
کسوف 31 تیرماه 1388 طولانی ترین کسوف قرن بیست و یکم خواهد بود. سایه ماه مسیرش را از شهر Surat در غرب هند آغاز می کند. سپس از میانه هندوستان عبور می کند و خود را به مرزهای بنگلادش، نپال، بوتان و حوالی مرز غربی چین می رساند. تا این مرحله مدت کسوف کلی به 4 دقیقه و 25 ثانیه رسیده است. در این جا سایه ماه وارد کشور چین می شود و با گذر از شهرهای بسیار در نواحی مرکزی چین خود را به مرزهای شرقی این کشور نزدیک می کند و در طی این مدت رفته رفته بر مدت گرفت کلی افزوده می گردد، به طوری که در منتها الیه شرقی نوار کسوف در حوالی بندر شانگهای، مدت گرفت کلی به 5 دقیقه و 54 ثانیه خواهد رسید و این بیشترین مدت گرفت در چین است. از آن پس سایه ماه راهی دریای شرقی چین شده و با گذر از فراز جزایر جنوب ژاپن وارد اقیانوس آرام می شود تا جزایر معدودی در اقیانوس آرام هم این گرفت طولانی را تجربه کنند. در مرکز نوار کسوف در اقیانوس آرام، مدت این گرفت به 6 دقیقه و 39 ثانیه خواهد رسید.
همان طور که پیداست بندر شانگهای در چین با توجه به دارا بودن بالاترین مدت گرفت نسبت به سایر مناطق در چین و هند، وجود خطوط پروازی متعدد، امکانات اقامتی و گردشگری مناسب و جاذبه های توریستی بسیار، بهترین و در دسترس ترین گزینه برای مشتاقان و جستجوگران کسوف خواهد بود.
انجمن نجوم ایران قصد دارد با ساماندهی یک تور علمی و با بهره گیری از مجرب ترین کارشناسان و مدرن ترین امکانات، علاقه مندان به رصد این پدیده زیبا را از ایران و کشورهای همجوار با خود همراه سازد و با فراهم آوردن یک فضای علمی بی نظیر، تجربه فراموش نشدنی را از رصد طولانی ترین کسوف قرن 21 در سرزمین عجایب رقم بزند.
 
برای رفتن به یک سفر نجومی، سازمان دهنده ای معتبرتر از انجمن نجوم ایران سراغ دارید؟
 

 


  منبع : روابط عمومی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران

+ نوشته شده در  سه شنبه 13 اسفند1387ساعت 23:16  توسط سجاد صابری | 
رقابت مسیه به گفته مسئولین محترم به دلیل نا مناسب بودن هوا و زمان آن، به اردیبهشت ماه انتقال یافت.

خبر این مطلب در سایت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران

+ نوشته شده در  دوشنبه 12 اسفند1387ساعت 16:46  توسط سجاد صابری | 
امروز اول ربیع الاول بود. اما ماه با این قطر توی ارتفاع ۳۰ درجه از افق ...!!!

نمیدونم دلیلش چیه....

میگن نشانه های ظهور ماه گرفتگی در اوایل ماه قمریه...

شاید اینم مقدماتشه....

لطفا نظر خودتون رو اعلام کنید.

در مورد کیفیت عکس هم معذرت میخوام. ابزار درست و حسابی دم دست نداشتم.

اتفاقا ماه با زهره یه مقارنه هم داشت همین امشب و اگه زود این پست رو بخونید همین الان.

 

سجاد صابری - sajjad.s2007@gmail.com

+ نوشته شده در  جمعه 9 اسفند1387ساعت 19:1  توسط سجاد صابری | 
اول واقعا عذر میخوام که اینقدر دیر این خبر رو میذارم.

صبح ۶ اسفند تنها دقایقی پیش از طلوع خورشید در لبه شرقی آسمان مریخ و مشتری در فاصله ۳ درجه یکدیگر قرار میگیرند.

تنها چند دقیقه میتوانید این صحنه جذاب را نظاره گر باشید.

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه 5 اسفند1387ساعت 22:16  توسط سجاد صابری | 

ماراتن مسيه ايران رقابتي ميان جمعی منتخب از رصدگران اعماق آسمان از سراسر کشور است که از سال ۱۳۸۰ برگزار مي‌شود. دقت و کيفيت اين برنامه، ملي بودن، نوع برگزاری و نظارت داوران، آن را در مقايسه با ماراتن های مسيه در ديگر کشورهاي جهان منحصر به فرد کرده است. در اين رقابت رصدگران باتجربه با ابزار رصدي خود (تلسکو‍پ يا دوربين دوچشمي مناسب) طي يک شب ۱۱۰ جرم فهرست اجرام ژرف ‌آسمان مسيه را جستجو مي‌کنند. این اجرام شامل شماري از زيباترين سحابي‌ها، کهکشانها و خوشه‌هاي ستاره‌اي آسمان هستند. زمان مناسب براي ديدن تمام اين اجرام در طول يک شب، فروردين و ارديبهشت هر سال است.  ...

ثبت نام

بقیه را در ادامه مطلب ببینید

 

پیش از این پیشنهاد میکنم اگر اولین باری است که قصد شرکت در این رقابت را دارید ، به توصیه انجمن نجوم ایران در باره مهارت شما در رصد بیش از ۷۰ ٪ اجرام توجه چندانی نکنید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه 29 بهمن1387ساعت 14:20  توسط سجاد صابری | 
امیرحسام صلواتی : نجوم نیوز : http://nojumnews.com     
 
کمتر پدیده کیهانی به اندازه دنباله ‏دارها باعث ایجاد بیم و ترس در بشر شده ‏اند. به طور خاص می‏ توان به دنباله‏ دار هالی اشاره کرد که در تلمود (یکی از کتب مقدس یهودیان) از آن به این صورت یاد می ‏شود...

کمتر پدیده کیهانی به اندازه دنباله ‏دارها باعث ایجاد بیم و ترس در بشر شده ‏اند. به طور خاص می‏ توان به دنباله ‏دار هالی، که آخرین بار در سال 1986 دیده شد، اشاره کرد که در تلمود (یکی از کتب مقدس یهودیان) از آن به این صورت یاد می ‏شود: «ستاره ‏ای که هر هفتاد سال یک‏ بار ظهور می ‏کند و باعث اشتباه ناخدایان کشتی ‏ها می ‏گردد». در سال 1066 میلادی، مشاهده این دنباله ‏دار درست پیش از جنگ هیستینگز (Battle of Hastings)، به عنوان نشانه ‏ای از بدشگونی تلقی شد. گفته می ‏شود در سال 1456، پاپ کالیکستوس سوم (Pope Callixtus III) دنباله‏ دار هالی را تکفیر کرده است.

دانش جدید البته به دنباله ‏دارها به صورت دقیق ‏تری می‏نگرد. امروزه می‏ دانیم که دنباله‏ دارهایی مانند هالی، توده‏ هایی مرکب از غبار و یخ هستند که در مدارهای به شدت بیضوی (بیضی­ هایی با خروج از مرکز نزدیک به یک) به دور خورشید می‏ گردند. دنباله‏ی زیبای دنباله‏ دارها ناشی از برخورد آن‏ها با ذرات بادهای خورشیدی است. ما حتی می‏ دانیم منبع دنباله‏ دارها از کجاست: آن‏ها اجرامی متعلق به کمربند کوییپر هستند که توسط نپتون و اورانوس از مدار اصلی خود خارج می‏ شوند.

 

Image
دنباله دار هیل- باپ، یکی از درخشان تزین دنباله دارهای قرن بیستم

اما در این میان مشکلی وجود دارد. برخی دنباله ‏دارها، نظیر دنباله ‏دار هیل-باپ که آخرین بار در سال 1997 از نزدیکی زمین گذشت، خیلی دیر به دیر ظهور می ‏کنند. بنابراین مدار این دنباله‏ دار باید بسیار بزرگ باشد، آن‏قدر بزرگ که نمی‏ تواند متعلق به کمربند کوییپر باشد. به همین دلیل بسیاری از منجمان این‏طور نتیجه می‏گیرند که منظومه شمسی در همه جهات توسط ابر نازکی از اجرام احاطه شده است که میلیاردها سال قبل توسط گرانش سیارات غول‏ پیکر منظومه از همسایگی خورشید به بیرون پرتاب گشته‏ اند.

وجود این ابر که به یاد ستاره‏ شناس هلندی، جان اورت (Jan Oort)، ابر اورت نام‏گذاری شده ‏است، اولین بار در سال 1950 مطرح شد. ابر اورت هرگز مشاهده نشده است اما در صورتی که دنباله‏ دارهای با دوره تناوب طولانی منشاء مشترکی داشته باشند، این منشا باید جایی 1000 برابر دورتر از مرزهای بیرونی کمربند کوییپر باشد. در چنین فاصله زیادی، دیگر این سیارات نخواهند بود که باعث خروج دنباله‏ دارها از مدار خود می ‏شوند، بلکه نیروهای کشندی کهکشان راه شیری و ستارگان همسایه این نقش را ایفا خواهند کرد. با این تفاسیر، ابر اورت حقیقتا مرز بین منظومه شمسی ما و فضای خالی است.

بدبختانه اگر پیدا کردن سیاره X دشوار است، یافتن ابر اورت به یک کابوس می‏ ماند. ابر اورت بسیار کم ‏نور و دور است. به علاوه اجزای تشکیل‏ دهنده آن این ‏قدر کوچکند که توسط تلسکوپ‏ ها قابل مشاهده نیستند. این به شدت مایه تاسف است، چرا که شمردن و تخمین اندازه این اجرام به ما کمک می‏ کند تا تصویری از محل تولد خورشید داشته باشیم و احتمالا سرنخی از مواد خامی به دستمان می‏ داد که سیارات غول ‏پیکر از آنها ساخته شده ‏اند.

تا به امروز، تنها اطلاعات مربوط به این قلوه‏ سنگ‏های کهن از دنباله‏ دارهای سرگردان و اجرام بزرگ کمربند کوییپر، که احتمالا ترکیبات مشابهی دارند، به دست‏آمده است. به نظر یکی از پژوهشگران سیاره ‏ای به نام هال لویسون (Hal Levison) «این کار درست مانند این است که بخواهیم از بیرون آب و با مشاهده باله‏ ها و دم یک نهنگ شکل آن را حدس بزنیم.»

+ نوشته شده در  چهارشنبه 23 بهمن1387ساعت 17:25  توسط سجاد صابری |