حدود سال‌هاي 1350 ميلادي، اروپاييان با عدسي‌هاي شيشه‌اي آشنا بودند. اين عدسي‌ها بعدها باعث شد تا صنعت جديدي به نام عينک‌سازي در اروپا باب شود و با کمک استفاده از عدسي‌هاي شيشه‌اي افرادي که ديد آنها تضعيف شده بود توانستند بار ديگر بينايي طبيعي خود را به دست آورند. اما حدود 250 سال پس از آن بود که ردپاي نخستين تلسکوپ يا دوربين خود را نشان داد و اين ردپا ما را به هلند و جايي برد که هانس ليپرشي براي نخستين بار ادعاي ساخت تلسکوپ را ثبت کرد. ليپرشي (Lippershey)، متولد وسل (Wesel)در غرب آلمان فعلي بود. او عينک‌سازي با استعداد بود که در هلند کار مي‌کرد. در 2 اکتبر 1608 او درخواست ثبت تلسکوپ را به عنوان اختراعي جديد مطرح کرد.اگرچه درخواست وي مورد پذيرش قرار نگرفت، ولي اخبار اين اختراع بسرعت در سراسر اروپا پراکنده شد. در نامه‌اي که تاريخ 25 سپتامبر 1608 را بر سربرگ خود دارد، ادعاي ليپرشي در خصوص اختراع دستگاهي اعلام شده است که مي‌تواند تمام نماهاي پيش رو را بزرگ کند.

البته بعد از ليپرشي، چند نفر ديگر نيز ادعاي اختراع تلسکوپ را مطرح کردند. يکي از اين افراد زاخاري جانسن (Sacharias Janssen )، عينک‌سازي است که در ميدلبورگ کار مي‌کرد و همکار و رقيب ليپرشي بود. جانسن يکي از 2 مخترع احتمالي تلسکوپ به شمار مي‌رود و احتمال دارد او تلسکوپي لوله‌اي را پيش از سال 1600 ساخته باشد؛ اما اين موضوعي است که هنوز کسي نتوانسته صحت آن را تاييد کند و بنابراين طرح ليپرشي تا امروز عنوان نخستين طرح ثبت شده يک تلسکوپ در تاريخ را از آن خود دارد.

اما تاريخ، نخستين استفاده‌کننده تلسکوپ در نجوم را به نام گاليله مي‌شناسد؛ مردي که با وجود تلاش‌هاي درخشان و خيره‌کننده معاصرانش از او به نام يکي از بنيانگذاران ستاره‌شناسي جديد ياد مي‌کنند. رصدهاي مختصري که او با تلسکوپ دست ساز خود از آسمان انجام داد، بنياد قرن‌ها مطالعه و پژوهش را بنا نهاد. بر اساس شواهد موجود گاليله تلسکوپ خود را در در تابستان 1609 ساخت و پس از چند رصد مقدماتي در 25 آگوست 1609، کار کرد تلسکوپ خود را براي قانونگذاران ونيز و در جمع آنها شرح داد. اين نخستين فعاليت و نمايش عمومي تلسکوپ بود و همچنين نخستين استفاده مستندي که از تلسکوپ براي ستاره شناسي صورت گرفته است.

گاليله پيش از آن‌که کتاب ديالوگ را بر مبناي مشاهدات و طرح‌هايش بنويسد، بارها توانايي تلسکوپ خود را ارتقا داد. اکتبر سال 1609 گاليله توانست تلسکوپي با قدرت بزرگنمايي 20 برابر بسازد و از آن براي بررسي لکه‌هاي خورشيدي و اهله زهره استفاده کرد تا با کمک رصدهايش انقلابي در ستاره‌شناسي به وجود آورد و چشم‌انداز جهان را به گونه‌اي ژرف دستخوش تغيير سازد.

با وجود اين، برخي معتقدند پيش از گاليله مرد ديگري نيز از تلسکوپ براي رصد آسمان استفاده کرده است. توماس هريوت(Thomas Harriot)دانشمند و ستاره‌شناسي بود که در آکسفورد زندگي مي‌کرد. او همچنين در يک گروه اکتشافي که از سوي سر والتر رالي، (Sir Walter Raleigh) ترتيب داده شده بود به عنوان نقشه‌بردار خدمت مي‌کرد و برخي احتمال مي‌دهند او نخستين کسي است که از تلسکوپ براي کارهاي ستاره‌شناسي استفاده کرد. توماس هريوت، اخترشناس انگليسي چندان در جهان معروف نبود. البته نه به دليل ضعف کارهايش، بلکه به دليل آن‌که بسياري از رصدهايش فراتر از زمان خود او بود.

ي از افراد (از جمله محققي به نام وان هلدن در سال 1995) ادعا کرده‌اند که هريوت در 26 جولاي 1609، ماه را رصد کرده و طرح‌هايي از آن را نيز رسم کرده بود. اين تاريخ چند ماه پيش از زماني است که گاليله رصدهاي خود را آغاز کرد و اگر اين موضوع اثبات شود، بايد هريوت را نخستين کسي دانست که از تلسکوپ استفاده نجومي کرده است.

رصدهاي هريوت از لکه‌هاي خورشيدي اگرچه به شهرت رصدهاي گاليله نرسيد، اما رصد و ثبت اين لکه‌ها از سوي او و به چنين روشي براي نخستين بار صورت گرفته و راه جديدي را پيش روي ستاره‌شناسان بازکرد.

(داخل کمانک بگم که گالیله بیناییش به خاطر رصد خورشید تضعیف شد.)

بعد از انتشار خبر استفاده نجومي از تلسکوپ بود که اين ابزار به داغ‌ترين موضوع و ابزار دانشمندان تبديل شد.

بنابراین احتمالا گالیله و هریوت هر دو اولین استفاده کننده های این ابزار بوده اند. در صورتی که از کار یکدیگر بی اطلاع بوده باشند. و از طرفی میتوان گفت گالیله از آنجایی که هوشمندانه تر عمل کرده بود و بیشتر مورد تایید عامه بود به عنوان اولین رصد گر با ابزار یا حتی مخترع تلسکوپ به شمار آمد.

به هر حال شاید اگر گالیله نبود بسیار ناگفته ها مطرح نمیشد و به سپاس این خدمات گالیله او را فعلا به عنوان اولین رصدگر با ابزار شناخته و از تلاشش تقدیر میکنیم.

چهارصدمین سالروز رصد تلسکوپی مبارکباد.

بر شما باد کشف جهان...

به نقل از شاماش با تصرف و تصویر

رویدادهای پس از انفجار

ستاره نوترونی

به دنبال انفجار ابرنواختری یک ستاره نوترونی به وجود می‌آید که احتمال دارد در مرکز پوششی کروی از ابر باشد که این ابر همان مواد ستاره است که به بیرون پرتاب شده‌اند. این سحابی، باقیمانده ابرنواختری (Supernova remnant) نام دارد. باقیمانده‌های ابرنواختری که یک تپنده در میان آن باشد سحابی باد تپ اختر (Pulsar wind nebula) یا به طور مخفف (Plerion) نامیده می‌شود.

سحابی باد تپ اختر خرچنگ

 تعداد ابرنواخترها

آهنگ مشاهدهٔ ابرنواختر در یک کهکشان معمولی در حدود یک ابرنواختر در صد سال است و در کهکشانهایی که از لبه دیده می‌شوند به دلیل غبارهای تیره کننده بسیار کم هستند. در هزاره گذشته تنها پنج ابرنواختر در کهکشان راه شیری مشاهده شده‌اند به علاوهٔ ابرنواختر SN ۱۹۸۷ که در ابر ماژلانی بزرگ روی داد. با آمدن فن آوری سی سی دی به میان اخترشناسان آماتور همواره بر تعداد ابرنواختر هایی که در دیگر کهکشان‌ها کشف می‌شوند افزوده شده‌است. تلسکوپ‌های خودکار نیز که با هدایت رایانه به طور اتوماتیک به عکسبرداری ومقایسهٔ عکس ها از هزاران کهکشان طی یک شب می‌پردازند کمک بزرگی به کشف ابرنواخترها کرده‌اند.

 

 ابرنواختر ۱۰۵۴

ابرنواختر سال ۱۰۵۴ به عنوان منشاء سحابی خرچنگ در صورت فلکی گاو توسط ادوین هابل معرفی شده‌است. مانند دو ابرنواختر سال ۱۰۰۶ و ۱۱۸۱ این ابرنواختر نیز توسط ستاره شناسانی از مشرق زمین ثبت شده بود. ستاره شناسانی از چین، شبه جزیره کره، جغرافیای اسلام و اروپا در ثبت این ابرنواختر ها سهم داشته‌اند. نشانه‌هایی از ابرنواختر سال ۱۰۵۴ در نقاشی هایی در قاره آمریکا به چشم می‌خورند.

سحابی خرچنگ

 

 ابرنواخترهای بعد از سده ۱۵

ابرنواختر سال ۱۵۷۲ با دقت توسط تیکو براهه رصد شده‌است. او به ثبت موقعیت و تغییرات درخشندگی آن بطور روزانه پرداخت. او متوجه شد که باوجود گردش زمین هیچ اختلاف منظری وجود ندارد بنابراین این جرم باید ماوراء مدار ماه باشد. حرکت نکردن این جرم طی ۱۸ ماه که ناپدید شد نشان می‌داد که مدار آن باید ماوراء مدار کیوان باشد (در آن زمان دورترین سیاره شناخته شده زحل بود). این مشاهدات آن را در میان بقیه ستارگان آسمان قرار داد. ابرنواختر سال ۱۶۰۴ بانام ستاره کپلر شناخته می‌شود گرچه او اولین نفری نبود که آن را مشاهده می‌کرد. نشانه‌هایی وجود دارد که در سال ۱۶۸۰ نیز ابرنواختری در صورت فلکی ذات الکرسی وجود داشته‌است. توده ابری بزرگ و در حال گسترش در این منطقه وجود دارد که دارای تابش قوی امواج رادیویی نیز می‌باشد این سحابی با نام ذات‌الکرسی آ شناخته می‌شود. هیچ انفجار نوری از این انفجار گزارش نشده‌است. امکان دارد ستاره قبل از انفجار لایه‌های بیرونی خود را پرتاب کرده باشد یا اینکه انفجار آن ضعیف بوده‌است.

رده بندی ابرنواختر ها

بر پایهٔ وجود هیدروژن

یک انفجار ستاره‌ای که در آن کل ستاره تحت تاثیر قرار می‌گیرد. به دنبال انفجار درخشندگی ستاره حتا به اندازه ۲۰ قدر می‌تواند درخشان تر شود. ابرنواختر ها با توجه به بودن یا نبودن هیدروژن در طیفشان به دو دسته یعنی ابرنواختر نوع یک و نوع دو تقسیم می‌شوند. ابرنواختر های نوع یک (Type I) نشانی از وجود هیدروژن در طیفشان ندارند در حالیکه ابرنواخترهای نوع دو (Type II) دارند. در حال حاضر می‌دانیم که دلیل اصلی انفجار بودن یا نبودن هیدروژن نیست بنابراین دسته بندیهای جدیدی تعریف شده‌اند. دو مدل برای توجیه انفجار وجود دارد.

در مدل اول، ابرنواخترهای با هسته رمبنده می‌باشند که در حقیقت ستاره‌های پرجرمی هستند که سوخت هسته‌ای درونشان به اتمام رسیده‌است و با توجه به اینکه جرم هسته به ماوراء حد چاندراسکار می‌رسد انقباض هسته تا رسیدن به تبهگنی نوترونی و در واقع تبدیل شدن ستاره به یک ستاره نوترونی ادامه پیدا می‌کند و در نتیجه این وضعیت مواد ستاره در لایه‌های بالایی جو به بیرون پرتاب می‌شوند. در مدل دوم ابرنواختر در ستاره‌های دوتایی بسیار نزدیک رخ می‌دهد که در آن جرم ستاره کوتوله سفید بدلیل جاری شدن مواد از ستاره همدم به سوی آن از حد چاندراسکار بیشتر می‌شود و ستاره کوتوله سفید به حالت انفجار می‌رسد و ابرنواختر به وجود می‌آید.

 

 نوع Ia

ابرنواخترهای نوع Ia در تمام کهکشانها وجود دارند اما در بازوهای مارپیچی کهکشانهای مارپیچی کمتر به چشم می‌خورند. این ابرنواخترها دارای عناصری مانند منیزیم، سیلیکون، گوگرد و کلسیم هستند که در زمان حداکثر نورانیت در طیف آشکار می‌شوند و بعد از گذشتن از حال حداکثر نورانیت با کاهش نور٬ آهن نیز خودنمایی می‌کند. نمودار نور این گونه ابرنواخترها طی حدود دو هفته افزایش نورانیت را نشان می‌دهد و پس از آن با کاهش نورانیت طی چند ماه روبرو می‌شود. تصور براین است که ابرنواخترهای نوع Ia ناشی از انفجار بدلیل انتقال جرم بین ستاره‌ای پیر باعمر زیاد در یک ستاره دوتایی بسیار نزدیک به هم باشند. از آنجایی که درخشندگی این ابرنواخترها زیاد است از آنها برای تخمین فاصله کهکشانهای بسیار دور استفاده می‌شود.

 

 نوع II

ابرنواخترهای نوع II در کهکشانهای بیضوی به چشم نمی‌خورند، اما به جای آن در بازوهای کهکشانهای مارپیچی و گاهی در کهکشانهای نامنظم بچشم می‌خورند. این ابرنواخترها طیف معمولی مانند بقیه ستاره‌ها از خود نشان می‌دهند. منحنی نور این ابرنواختر‌ها طی حدود یک هفته به حداکثر می‌رسد، برای حدود یک ماه تقریباً ثابت می‌ماند، و سپس طی چند هفته ناگهان کاهش می‌یابد و طی چند ماه در همین وضعیت با نور ناچیز باقی می‌ماند. تصور براین است که این گونه ابرنواخترها نتیجهٔ انفجار در هستهٔ یک غول سرخ با یک گسترهٔ پرجرم باشند.

نوع Ib و  Ic

ابرنواخترهای نوع Ib و Ic فقط در بازوهای کهکشانهای مارپیچی رخ می‌دهند. هر دو گونه نشانه‌هایی از اکسیژن منیزیم و کلسیم بعد از حداکثر نورانیت در طیفشان دارند. علاوه بر آن ابرنواخترهای گونه Ib در نزدیکی حداکثر نورانیت نشانه‌هایی از وجود هلیم در طیفشان دارند. منحنی نوری هر دو گونه Ib و Ic مانند گونه Ia می‌باشد، ولی با این تفاوت که در زمان حداکثر درخشندگی نور آنها کمتر از نور ابرنواخترهای گونه Ia می‌شود. دو گونهٔ Ib و Ic معمولاً چشمهٔ امواج رادیویی هم می‌باشند، در حالی که ابرنواخترهای Ia دارای چنین خاصیتی نیستند. تصور بر این است که ابرنواخترهای گونه Ib و Ic ناشی از انفجار در ستارگان پرجرمی باشند که محتوای هیدروژنی شان به اتمام رسیده و در گونهٔ Ic محتوای هلیومی نیز به اتمام رسیده باشد.

Ic                                                                   Ib

      

واژه گرفت زماني به كار ميرود كه سه جرم زمين ، ماه و خورشيد در يك راستا قرار بگيرند و يكي بر ديگري سايه افكند. گرفت تنها يك اصطلاح است و قدمتي بسيار كهن دارد. در شرق دور افسانه هايي براي اين پديده وجود داشته است كه امروز نيز بقاياي آن را در فرهنگ هاي سنتي شاهديم.

خور گرفت زماني رخ ميدهد كه ماه دقيقا بين زمين و خورشيد قرار بگيرد. اين نقطه را در اصطلاحات نجومي گره ميگويند. همه ساله دو (يا در موارد خاص حد اكثر سه) خور گرفت داريم. كه به سادگی ميتوانيد متوجه شويد چرا دو كسوف در سال اتفاق مي افتد.

اگر تا كنون به محل ظاهري ماه و خورشيد در فصول چهارگانه توجه كرده باشيد حتما دريافته ايد كه در تابستان خورشيد به اوج ارتفاع و ماه به كمينه ارتفاع ميرسد. و در زمستان ماه به بيشينه ارتفاع و خورشيد به حد اقل ارتفاع ظاهري خود دست ميابد. با اين شرايط در سير تابستان به زمستان (و بالعکس) خورشيد از ارتفاع حد اكثري خود به سمت پايين و ماه از ارتفاع كمينه خود به سمت بالا در حركت است. در اين ميان نقطه اي هست كه مدار ظاهري ماه و خورشيد بر هم منطبق ميشود. (امسال 31 تير ماه) اما تنها در نقطه اي ماه دقيقا بر روي قرص خورشيد قرار ميگيرد. آن نقطه همان گره است. امسال گره گرفت بر روي نواري از شرق چين تا غرب اقيانوس آرام شمالي حركت ميكند و پس از آن ماه از گره و خورشيد از گرفت خارج ميشود. اما اگر ماه دقيقا در گره قرار نگيرد ، كسوف جزئي خواهد بود. و اگر از لحاظ فاصله از حد معمول به زمين نزديكتر باشد خورشيدگرفتگي حلقوي رخ ميدهد. ما نيز در ايران خورشيد گرفتگي جزئي اي را شاهد خواهيم بود. اما این بدان معنا نیست که ماه در گره قرار نخواهد گرفت. دلیل این امر این است که کشور ما در نیمسایه قرار دارد. به عبارت دیگر زاویه ای که ما گرفتگی را مشاهده میکنیم مایل است و پرتو های خورشید کمتر اما به ما میرسد.

مکانیزم خورگیر را در زیر مشاهده میکنید.

 

*  امسال در ایران خورشيد با كسوف طلوع خواهد كرد.

*  بهترين نقاط رصد جنوب شرق كشور است.

*  برنامه رصدي اي بدين منظور تدارك ديده شده (به www.asiac.ir  مراجعه كنيد.)

 

-------------------------------

خورشید گرفتگی امسال

--*--*--*--*--*---*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*---*-*--*--

اما گرفت کاربرد دیگر هم دارد. خور گرفت و مه گرفت واژه های آشنایی هستند. در بالا خور گرفت را شرح دادم و اکنون مه گرفت یا خسوف...

با توجه به توجیه بالا ماه گرفتگی هم می بایست در همین حدود زمان رخ دهد. بله. ماه گرفتگی هم زمانی رخ میدهد که زمین دقیقا بین خورشید و ماه قرار داشته باشد. از آنجایی که ما ماه را متحرک اصلی میدانیم اینطور بیان میکنیم که زمانی مه گرفت رخ میدهد که ماه دقیقا در نقطه مقابل گره قرار گیرد. اما مشکل اختلاف زاویه مدار ماه و زمین است. میدانیم که مدار ماه با مدار زمین ۵ درجه اختلاف دارد. بنابراین باید شرایط فراهم شود تا ماه در آن نقطه قرار گیرد. امسال ما مه گیر یا همان خسوف کامل نداریم چون ماه کاملا در سایه زمین فرو نمیرود.

مکانیزم مه گیر  را در زیر میتوانید مشاهده کنید.

استرلاب را ایرانیان اختراع کرده‌اند، ولی جای تعجب که اختراع آن را به یونانیان نسبت می‌دهند. ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ قرن چهارم هجری در کتاب «الاستیعاب لصناعته استرلاب» می‌نویسد: «استادم ابی سعید احمدبن عبدالجلیل سجزی (سیستانی) استرلابی از نوع ساده ساخت که آنرا ذورقی نام نهاد و من طرح استادم را که طبق اعتقاد او بر حرکت زمین به دور خورشید ساخته شده است، تحسین نمودم، زیرا این استرلاب بر اساس این اعتقاد ساخته شد که حرکت دائمی موجود که محسوس می‌گردد از خود زمین است نه از دیگر افلاک ...

نظریه بطلمیوس و کتاب المجسطی او که زمین را ثابت و خورشید و اجرام آسمانی را بدور زمین گردان تصور می‌نماید، لغو و بی‌اعتبار است و دانشمندان و آگاهان علوم نمی‌توانند با دانش قاطع نظریه حرکت زمین را لغو کنند. مگر فلاسفه و طبیعی‌دانان بتوانند از راه خیالبافی لغو این نظریه را اعلم نمایند.» نکته مهم دیگری که از گفته‌های بیرونی بر می‌آید این است که او و استادش احمد سیستانی ، 580 سال قبل از کپرنیک حرکت زمین را درک کردند. حال آنکه این کشف بزرگ به کپرنیک نسبت داده شده است.

انسان از زماني كه به عمق آسمان پي برد در اين فكر بود كه آيا موجوداتي فرا زميني و مشابه انسان در آسمان ها زندگي ميكنند؟  و به دنبال اين افكار داستان ها افسانه هايي خلق شد كه ميتوان به سفر مريخي ها به زمين اشاره كرد.

سال ها بعد باور ها مسير خود را به سوي حقيقت تغيير دادند. تا حدي كه از پرستش ستارگان به حقيقتي نسبي كه همان دوران خورشيد مركزي است رسيدند. اولين نقشه آسمان در چين ترسيم شد. اما آن زمان چيني ها نمدانستند چه خدمتي به علم نجوم كرده اند. در قرن 18 ميلادي با استفاده از نقشه هاي آسمان در يافتند كه اگر زمين مركز عالم باشد تمام ستارگان بايد به دور كره ما يكنواخت در گردش باشند و حال ميدانيم كه منشا نقض زمين مركزي كشف ثابت المحل بودن پلاريس يا هان ستاره راهنما بوده است. و از اين مرحله به بعد ميتوان گفت نجوم به معناي واقعي آغاز شد. پس از آنكه گاليله با تلسكوپ خود به ديدار آسمان رفت اطلاعات بسياري از آن انسان شد. گاليله در يافت كه :  فضا بسي عميق تر از تصورات است ؛ لكه هاي خورشيدي را به قيمت از دست دادن بينايي خود كشف كرد و شايد از همه مهم تر مريخ را با تلسكوپ خود كره اي سرخ و خاكي مشاهده كرد.

آن روز ها بود كه شايئات بسياري درباره زندگي موجوداتي آدمنما در مريخ گسترش يافت.

جهشي بر زمان حال ميزنيم. تا دهه 1980 وجود حيات در مريخ سوالي اساسي در ذهن بشر بود. و با ارسال ربات هاي كاوشگر به بهرام احتمال وجود حيات بيشتر شد. و هر روز اطلاعات تازه اي درباره زمين شناسي مريخ به زمين ارسال ميشد. در سال 2006 كاوشگر ققنوس به نقطه تازه اي از مريخ سفر كرد. ققنوس قطب شمال مريخ را براي مطالعه انتخاب كرد و توانست وجود عنصر آب را در عمق بسيار كمي از سطح مريخ ثابت كند. اما تا كنون خبري از حيات در مريخ نيست...

با اين وجود بايد از منظومه خورشيدي خود فاصله بگيريم و به سوي ديگري از عالم بنگريم. مطالعات نشان داده اند كه ميليارد ها كهكشان در عالم وجود دارد كه هر كدام شامل 1000 ها منظومه است. وجود سيارات فراخورشيدي زمين مانند در دور دست امري بديهي و اثبات شده است. و با اندكي تعمق در آيات قرآن كريم ميتوان دريافت كه حيات در ماوراي زمين حقيقتي خيال انگيز است چنانكه ميگويد : و خلق ما في السماوات و ما في الارض به اين معناست كه در آسمان چيز هاي زيادي وجود دارد و ميفرمايد: سبح لله ما في السماوات و ما في الارض يعني آنچه در آسمان و زمين است خداوند را تسبيح ميكنند. و همچنين فرموده است: ... له اسلم من في السماوات و الارض طوعا و كرها و اليه يرجعون يعني هركه در آسمان ها و زمين است خواه نا خواه مطيع امر خداست و همه به سوي او باز ميگردند ( آيه 83 سوره آل عمران) و چندين و چند آيه دال بر وجود حيات در آسمان ها.

براستي ما در مقابل خداي بزرگ كه آفريننده هفت آسمان است و ما در مشاهده آسمان اول همچنان عاجزيم، چقدر كوچكيم؟

بيانديشيم و باور كنيم. جهاني كه تصور بزرگيش در ذهن نميگنجد تنها قسمت كوچكي از آفرينش است. و كل آفرينش نسبتي در برابر خدا ندارد. و بزرگي خدا در برابر كوچكي ما چه نسبتي خواهد داشت؟

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی (زاده توس بسال ۵۹۸ ه.ق. مطابق با ۵۸۰ ه.خ. و متوفای ۱۸ ذی الحجه ۶۷۲ هجری قمری - کاظمین) ملقب به خواجه نصیر طوسی یا خواجه نصیرالدین طوسی (توسی هم نوشته شده)، فیلسوف، متکلم، فقیه، دانشمند، ریاضیدان و سیاستمدار ایرانی شیعه سده هفتم است.
طوسی یکی از سرشناس‌ترین و با نفوذترین چهره‌های تاریخ فکری اسلامی است.
وقتی که هولاکو به فرمانروایی اسماعیلیان در سال 635 هجری قمری پایان داد طوسی را در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد که رصدخانه بزرگی در مراغه ایجاد کند، که شروع آن از سال 638 هجری قمری بود. برای کمک به رصدخانه علاوه بر کمکهای مالی دولت اوقاف سراسر کشور نیز در اختیار خواجه گذاره شده بود.

او در مراغه رصدخانه‌ای ساخت و کتابخانه‌ای بوجود آورد که حدود چهل هزار جلد کتاب در آن بوده‌است. او با پرورش شاگردانی (همچون قطب الدین شیرازی) و گردآوری دانشمندان ایرانی عامل انتقال تمدن و دانش‌های ایران پیش از مغول به آیندگان شد.

اِبْنِ هِیْثَم، ابوعلی حسن (محمد؟) بن حسن (حسین؟) بن هیثم بصری

 مهندس بصری نزیل مصر، معروف به ابن هیثم (۴۳۰-۳۵۴) که در غرب در آثار لاتینی سده‌های میانه به آونتان یا آوناتهان و بیشتر به آلهازن شناخته می‌شود، از دانشمندان سرشناس ایرانی و یا عرب است که در زمینه شناخت نور و قوانین شکست و بازتاب آن نقش مهمی ایفا کرده‌است. شرح اصول تاریک‌خانه و اختراع ذره‌بین از کارهای برجستهٔ این دانشمند مسلمان است.به دید برخی پژوهشگران او نخستین دانشمند جهان است که سرعت صوت را محاسبه کرده‌است. او با معیارهای متعارف اندازه‌گیری در زمان خود، که واحد ذرع بود، سرعت نور را محاسبه کرد و دور کره زمین را اندازه گرفت. وی نخستین کسی است که به بررسی خواص نور پرداخت.

ابن هیثم رساله‌ای در نور نوشت و ذره بین را کشف کرد. به نسبت زاویه تابش و زاویه انکسار پی برد و اصول تاریکخانه را شرح داد و در مورد قسمت‌های مختلف چشم بحث کرد.

شهرت ابن هیثم در نجوم بیشتر به سبب تالیف رساله‌ای است به نام مقاله فی هیئته العالم.

وی آسمان را متشکل از مجموعه‌ای از پوسته‌های کروی (با افلاک) هم مرکز فرض کرده‌است که بر هم مماسند و درون یکدیگر می‌چرخند، در داخل ضخامت هر پوسته، که نماینده فلک یکی از سیارات است، پوسته‌های هم مرکز و خارج از مرکز و کرات کامل دیگری وجود دارد که بترتیب با افلاک خارج از مرکز و افلاک تدویر متناظرند. همه پوسته‌ها و کره‌ها سرجای خود و به گرد مرکز خود می‌چرخند، و از ترکیب آنها حرکت ظاهری سیاره که طبق فرض روی استوای فلک تدویر قرار دارد پدید می‌آید. ابن هیثم با توصیف دقیق همه حرکاتی که در کار می‌آیند، در واقع گزارشی کامل و روشن و غیرفنی از نظریه بطلمیوس درباره سیارات ارائه می‌کند، و همین نکته راز محبوبیت رساله او را آشکار می‌کند.

 

ابوریحان بیرونی

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (زادهٔ ۲۹ شهریور ۳۵۲، کاث، خوارزم - درگذشتهٔ ۲۸ آذر ۴۲۷، غزنین)، دانشمند بزرگ و ریاضی‌دان، ستاره ‌شناس و تاریخ ‌نگار ایرانی سده چهارم و پنجم هجری است و بعضی از پژوهندگان او را از بزرگ‌ترین فیلسوفان مشرق‌زمین می‌دانند.

بیرونی گردش خورشید، گردش محوری زمین و جهات شمال و جنوب را دقیقا محاسبه و تعریف کرده است. خورشیدگرفتگی هشتم آوریل سال ۱۰۱۹ میلادی را در کوههای لغمان (افغانستان کنونی) رصد و بررسی کرد و ماه‌گرفتگی سپتامبر همین سال را در غزنه به زیر مطالعه برد.

کتب و رسالات بسیار که شمار آنها را بیش از ۱۴۶ گزارش کرده‌اند نوشت که جمع سطور آنها بالغ بر ۱۳ هزار است. مهم‌ترین آثار او التفهیم در ریاضیات و نجوم، آثار الباقیه در تاریخ و جغرافیا، قانون مسعودی که نوعی دانشنامه است و کتاب تحقیق ماللهند درباره اوضاع این سرزمین از تاریخ و جغرافیا تا عادات و رسوم و طبقات اجتماعی آن.

التفهیم لاوایل صناعت التنجیم: این کتاب نیز در نجوم و به فارسی نوشته شده است و برای مدت چند قرن متن کتاب درسی برای تعلیم ریاضیات و نجوم بوده است.

 

استفاده از مطالب این پست حتی با اطلاع نویسنده جایز نیست...

ماهواره ها يا زمين گرد ها به دو صورت طبيعي و دست ساخته به دور سیاره خاکیمان در گردشند. زمين تنها يك زمين گرد طبيعي (ماه) دارد اما ماهواره هاي زيادي به دور زمين در گردش اند.

هر ماهواره ممکن است در شبانه روز چندیدن بار دور زمین بچرخد (مثل ماهواره های مخابراطی) و یا اینکه در جای به موازات سطح زمین ثابت باشد. (ماهواره های تلویزیونی)

اين روز ها شكار اين مرواريد هاي مصنوعي بين منجمان آماتور رواج يافته است و به حق لذت فراواني به همراه دارد.

ایریدیوم که دسته ای از ماهواره های مخابراطی ساخت ایالات متحده هستند متداول ترین ماهواره های قابل رویت اند. این ماهواره های دارای 3 آنتن بازتابنده هستند که نور خورشید را به خوبی بازتاب میکنند. اگر این آنتن ها روی این ماهواره ها تعبیه نشده بودند قدر ظاهری ماهواره به 6 میرسید.

 ایریدیوم نام هفتادوهفتمین عنصر جدول تناوبی است و مجموعه این ماهواره ها نیز 77 تاست. ایریدیوم ها از این جهت مورد توجه قرار گرفته اند که : 1- تعداد آنها زیاد است  2- به دلیل وجود آنتن های بازتابنده دارای درخش هستند ( گاهی تا قدر -9 )

زمان رصد ایریدیوم ها باید نزدیک طلوع یا غروب خورشید باشد. چرا که آنها در فاصله 780 کیلومتری زمین قرار دارند و باید خورشید آنفدر نزدیک افق باشد تا نور آن توسط این ماهواره ها بازتاب شود.

اما این هفته با زمین گرد ها:

 

برای دریافت داده های مربوط منطقه خود به سایت www.heavens-above.com  مراجعه کنید.

 براي پيش بيني همه عوامل در رصد ، نرم افزار هايي وجود دارد و همچنين دسته اي از اين نرم افزار ها به صورت آنلاين در اختيار همه علاقه مندان قرار گرفته است. كه در ادامه چند پايگاه از اين قبيل معرفي ميشود:

وضعيت اجرام:  www.heavens-above.com  /  www.skyandtelescope.com

وضعيت ابر ها و دماي هوا: www.weather.ir  /  www.weather.com  /  www.accuweather.com

وضعيت ماهواره ها : www.heavens-above.com 

رصدگاه ها: وب سايت هاي گروه هاي نجومي محلي / www.asiac.ir

 

به اميد فردايي بهتر براي منجمان سرزمينمان ايران

برتو باد كشف جهان

سجاد صابری -  sajjad.s2007@gmail.com

چند دقیقه پیش توی وبلاگ یکی از دوستان نجومی مطلبی رو خوندم.

که نوشته بود:

مایک سالوی عکاس ستاره شناس از ساحل مرکزی استرالیا ، مدرکی از وقوع اتفاقاتی هولناک برروی بزرگترین سیاره منظومه شمسی ما ، مشتری ، ثبت نموده است .

او در مورد این مدرک خود می گوید : " مشتری در صبح 2 می مدنظر داشتم . فرض کنید که جرمی که اندازه آن شاید حداقل 3بار بیشتر از زمین بود ، همانند ساس (نوعی حشره) به سمت مشتری ، سیاره غولپیکر ، حمله ور شده بود "

خیلی کنجکاو شدم چون با دیدن فیلم اصلا باورم نشد. توی آرشیو سایت اسپیس ودر این مطلب رو پیدا کردم که در آخر نوشته بود:

"It turns out the invader was just an insect on the mirror of my 12-inch Newtonian telescope."

اون حمله [ به مشتری ] رو تموم کرد و فقط یه حشره روی آینه ۱۲ اینچی تلسکوپ نیوتونی من بوده.

و این از مشکلات ترجمه ناقص یا اشتباهه...

اگه دوست دارین یه کم بخندین ، فیلم رو با حجم ۴۰۰ کیلو بایت دانلود کنین

---

ضمیمه

عبور اروپا از جلو گانیمید

 

علی ابراهیمی سراجی / نجوم نیوز (nojumnews.com)

در اولين دقايق بامداد دوشنبه قايم‌باشك بازي ماه و قلب‌العقرب منظره‌اي زيبا را در آسمان شب به وجود خواهد آورد.

 

 ماه اين نزديكترين همسايه‌ي زمين در طي مسير خود در آسمان به گرد زمين، به دليل ابعاد بزرگ، سيارات، ستارگان و حتي خورشيد را گاهي مواقع از نظرها پنهان مي‌كند. ولي اكثر اجرامي كه در مسير دايرة‌البروج قرار دارند كمتر پيش مي‌آيد كه ماه ستاره‌اي پر نور را در پس خود مخفي كند. ولي در اولين دقايق نيمه شب دوشنبه ماه ساعتي ستاره‌ي معروف و قرمز رنگ قلب‌العقرب را مخفي مي‌سازد.

اختفا در مناطق مركزي ايران از ساعت 00:23 بامداد دوشنبه آغاز و در ساعت 01:26 پايان خواهد يافت. جدول زير ساعت شروع، پايان و مدت اختفا را در مراكز استان‌هاي ايران نشان مي‌دهد.

 

زاويه‌ي PA همان زاويه‌ي برخورد ستاره‌ي قلب‌العقرب با شمال آسمان است كه به صورت پاد ساعتگرد محاسبه مي‌شود. در واقع با دانستن اين زاويه مي‌توانيد منتظر برخورد و مخصوصاً خروج ستاره از پشت ماه باشيد.

بهترين منطقه براي ديدن اين اختفا در جنوب ايران واقع است. در مناطق شمالي اختفا كوتاه است و قلب‌العقرب تنها دقايقي را در پشت ماه پنهان خواهد بود. در زمان اختفا فاز ماه 97 درصد و قرص ظاهري ماه 30 دقيقه‌ي قوسي است. لذا براي ديدن اختفا بايستي حتماً به تلسكوپ يا دوچشمي قوي مجهز باشيد. با توجه به اين‌كه آغاز اختفا در لبه‌ي روشن ماه صورت مي‌گيرد، سعي كنيد قسمت اعظم ماه را از تصوير خارج كنيد تا نور آن كمتر چشم شما را خيره كند. براي زمان‌سنجي دقيق بايستي ساعت خود را با ساعت‌هاي اتمي يا راديو‌هاي خارجي تنظيم نماييد و سپس با كمك دوستان خويش زمان دقيق ورود و خروج ماه را ثبت نماييد.

 

 نقشه‌ي مناطق قابل مشاهده‌ي اختفاي ماه و قلب‌العقرب

 

اين آخرين اختفاي قلب‌العقرب با ماه نخواهد بود و شامگاه 9 مرداد اختفاي خراشان زيباي اين ستاره با ماه مهمان شب‌هاي خنك تابستان است.

 

ماراتن مسیه چیست؟

در یکی از شب هایی که در آن تمام اجرام فهرست مسیه دیده میشوند مسابقه ای در سراسر جهان برگزار می شود. در این شب رصدگران آشنا با آسمان شب باید با ابزارهای اپتیکی خود تمام این اجرام را رصد کنند. هرکس که اجرام بیشتری را دیده باشد نفر اول است. نام این مسابقه از سختی این مسابقه گرفته شده. رصدگران باید از شب تا صبح به رقابت بپردازنــــد و به دلیل طاقت فرسا بودن این کار نام آن را مارتن گذاشتند که برگرفته از مسابقه بسیار سخت دو ماراتن است.

شارل مسیه

شارل مسیه دانشمند فرانسوی بود که 24 سال از عمر خود را صرف تهیه فهرستی از اجرام آسمانی کرد که خــــــــود آن ها را کشف کرده بود. دلیل اینکه مسیه به دنبال کشف این اجرام رفت این بود که در آن زمان داشنمندان، دنباله دارها را با اجرام دیگر از قبیل خوشه های ستاره ای و کهشان ها اشتباه می گرفتند و مسیه توانست فهرستی از 110 جرم سماوی را تهیه کند که در آن سحابی ها ، خوشه های ستاره ای و کهکشان ها جای دارند(یکی از اجرام فهرست مسیه به اشتباه تــــــــــــــــــکرار شدهM102 و M101) که از آن به بعد دیگر این اجرام را با دنباله دارها اشتباه گرفته نشود.

راه موفقیت در ماراتن مسیه چیست؟

برای موفقیت در مارتن مسیه باید چیزهایی را رعایت کرد که در این صورت شانس بسیار زیادی برای کسب مقام وجود دارد.

ابتده باید با تمام صور فلکی و جایگاه اجرام مسیه در آنها آشنت باشید و تمرین کنید برای رصد آن ها با ابزار اپتیکی.شب قبل از ماراتن خوب بخوابید که بتوانید برای شب ماراتن آمادگی لازم را داشته باشید. مایعاتی مانند آب زیاد استفاده کنید زیرا دید را در شب باز می کند و دقت کار شما را بالا می برد. پس اینکه این موراد را رعایت کردید سرانجام شب ماراتن فرا می رسد. ابتدا اجرامی را رصد کنید که فرصت زیادی برای رصد آن ها ندارید و آن ها زود غروب می کنند. سپس به سراغ اجرام دیگر بروید.

این کار بسیار مهم است زیرا اگر غفلت کنید از رصد گران دیگر عقب می مانید و همین می تواند دلیل شکست باشد.

استفاده از نقشه های آسمان

به خاطر سپردن تمامی اجرام مسیه و جایگاه آن ها در آسمان کار سختی است و به این منظور باید از نقشه های دقیــــــــــق آسمان استفاده کنید. برگزیده ترین نقشه های آسمان عبارتند از: 1-اطلس آسمان شب نوشه ویل تیریون ، ترجمه حسیــــن علیزاده غریب.2- The Observers Sky Atlas اطلس آسمان رصدگران 3- صورت های فلکی، کتابی برای رصد اجرام مسیـــــه که برای شروع مناسب است، نویسنده ویل تیریون، مترجم استاد احمد دالکی. به همراه خود حتما چراغ قوه با نور قرمز برای دیدن نقشه داشته باشید زیرا اگر نور چراغ قوه شما رنگ دیگری باشید چشم شما را که یا تاریکی عادت کرده اذیت و دقــــت لازم را برای رصد از شما می گیرد.


به علت بالا رفتن سطح توانایی رصد گران ایرانی اجرامی از فهرست دیگر به علاوه فهرست مسیه قرار داده شده تا رقابت جذاب تر شود. نام این فهرست NGC است . اجرامی که قرار داده شده عبارتند از:

اجرام رصدی مورد نظر

اجرام رصدی انتخاب شده برای این رقابت: تمام اجرام فهرست مسیه بجزکهکشان های74 Mو 77 Mکه دیده نمی شوند. علاوه بر 108 جرم مسیه که الویت اصلی انتخاب داوران است رصد 14 جرم غیرمسیه که از زیباترین اجرام ژرف آسمان اند مورد نظر است تا سبب افزایش جذابیت های این برنامه رصدی شود:

1- خوشه اومگا-قنطورس یا NGC 5139، پرنورترین خوشه کروی آسمان و بزرگترین در سراسر کهکشان

2- کهکشان قنطورس- A یا NGC5128، کهکشان نا منظم بزرگ که جز 10 کهکشان بارز آسمان است.

3- خوشه دوتایی (خی و اچ) NGC 884 و NGC869 در برساوش، از زیباترین خوشه های باز آسمان

4- کهکشان مارپیچی NGC6946 در قیفاووس

5- خوشه باز جغد یا NGC457 در ذات الکرسی

6- خوشه باز کارولین یا NGC 7789 در ذات الکرسی

7- کهکشان مارپیچی آندرومدای کوچک یا NGC7331در فرس اعظم

9- خوشه کروی NGC6441 در دم عقرب

10- خوشه باز NGC6231 در دم عقرب

11- سحابی سیاره نمای اسکیمو یا NGC2392 در جوزا

12- خوشه باز NGC2244 (سحابی رزتRossete Nebula) در تکشاخ

13- خوشه باز NGC1647 در ثور

14- دنباله دارP 73 یا شواسمان-واخمان(درخشان ترین تکه هسته آن، تکه C)، که درشب برنامه نزدیک به اکلیل شمالی است.

چهارشنبه هفته آینده رقابت مسیه برگزار میشه. اگه جز اولین سوابق رصدیتونه این مطلب رو بخونین.

به امید موفقیت جامعه نجوم ایران و جهان

--------------------------

برای داشتن یک رصد خوب لازم است پیش از رصد ، هنگام رصد و پس از رصد نکاتی را رعایت کرده تا بتوانیم یک رصدگر خوب باشیم.

پیش از رصد

۱- داشتن ابزار رصدی مناسب که ارزان ترین و با ارزش ترین آن چشم است. و بعد از چشم سایر ابزار های ابتیکی ما را در شب های رصدی همراهی میکنند.

       ۱.۱- چشم : چشم انسان مانند دست نویسندگان و هنرمندان نیاز به پرورش دارد. برای پرورش چشم از راه های زیر میتوان استفاده کرد:

                   ۱.۱.۱-تلاش برای یافتن اجرام پر نور در هوای نسبتا روشن(اندکی بعد از غروب و یا قبل از طلوع خورشید)

                   ۱.۱.۲-نگاه غیر مستقیم به اجرام کم نور آسمان

                   ۱.۱.۳- توجه به نوع ، اندازه و قدر جرم مورد رصد

                   ۱.۱.۴- کشیدن طرحی از رصد یک جرم با چشم غیر مسلح

                   ۱.۱.۵- خواب کافی(۸ ساعت شبانه و ۲۰ دقیقه ظهرانه) و استراحت چشم

      ۱.۲-دوربین های دو یا تک چشمی: دوربین های دوچشمی و تک چشمی به دو نوع سبک و سنگین تقسیم میشوند. نوع سبک را میتوان بر روی سه پایه دوربین عکاسی نیز سوار کرد. اما خواص این دوربین ها به شرح ذیل است:

                  ۱.۲.۱- تصویر واضح و شفاف

                  ۱.۲.۲- عدم نمایش تصویر وارونه

                  ۱.۲.۳- سبک و قابل حمل

                  ۱.۲.۴- عدم ردیابی اجرام

                  ۱.۲.۵- قیمت نسبتا ارزان( ۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان)((البته من مخالف عبارت ارزان هستم چرا که یک تلسکوپ تال ۱۵۰ را میتوانید با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تومان تهیه کنید))

                 ۱.۲.۶- میدان دید باز و عدم امکان بزرگنمایی (بیش از ۲۰ برابر)

     ۱.۳- تلسکوپ: تلسکوپ ها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که پیشتر به آن اشاره شده: لینک مطلب تلسکوپها

۲- آشنایی با واژگان نجومی: پیشتر به آن پرداخته ایم: لینک مطالب پایه ای

۳- فراهم کردن نقشه آسمان: برترین => Observer Sky Atlas در دو نسخه انگلیسی و فارسی

۴- چراغ قوه نور قرمز به همراه باتری اضافه

۵- ملزومات ابزار های رصدی و عکاسی(پیچ اضافه و...)

۶-لباس گرم - حتی در گرمترین شبهای تابستان-

۷- تغذیه و نوشیدنی مناسب

۸- موارد درمانی ، ایمنی و تجهیزات فنی جهت تعمیر احتمالی ابزار

هنگام رصد

۱- انتخاب منطقه مناسب: انتخاب رصدگاه از چندین لحاظ مورد اهمیت است:

    ۱.۱ - عدم آلودگی نوری یا کم بودن آن

    ۱.۲- افق باز حد اکثر تا ۱۵ درجه

    ۱.۳- زمین صاف و خاک سفت

    ۱.۴- عدم وجود ابر و مه

    ۱.۵- نزدیکی به آبادی(جایی برای گذراندن زندگی در صورت بروز حادثه)

    ۱.۶- امکان تردد اتومبیل تا فاصله نزدیکی به محل

۲- نظم در هنگام رصد: داشتن نظم در رصد امری ضروری است از چینش ابزار تا توجه به پروژه و آسمان

    ۲.۱- توجه به پروژه

    ۲.۲- دقت به زمان طلوع و غروب اجرام

    ۲.۳- دقت به زمان رصد

    ۲.۴- نظم در چینش ابزار های استفاده شده به صورتی که هر لحظه آمادگی ترک محل را داشته باشیم.

۳- وضعیت مناسب و راحت: راحت بودن هنگام رصد بسیار مهم است. پس اگر عادت دارید بنشینید حتما یک صندلی تاشو به همران داشته باشید.

۴- گزارش نویسی مختصر: نوشتن گزارش باید از زمان رصد آغاز شود و به اختصار زمان،مکان،ابزار و ... به سرعت ثبت شود اما این به منزله تکمیل گزارش نیست. باید توجه داشت که اگر مسیه رصد هایش را ثبت نمی کرد دیگر رقابتی به نام مسیه وجود نمی داشت.

۵- توجه به مسائل ایمنی: از آن جایی که رصدگاه ها معمولا در کویر اند ، احتمال عقرب زدگی و مار زدگی وجود دارد که میبایست به آن ها توجه داشت و از کفش مناسب استفاده کرد.

۶- تغذیه مناسب و بموقع

۷- عدم استفاده از نور فلاش یا سایر نور ها به جز قرمز

۸- حفظ محیط زیست

پس از رصد

بعد از اتمام مراحل رصد هنوز کار تمام نمی شود و به قول ضرب المثل معروف کار را آن کرد که تمام کرد. بعد از رصد میبایست فعالیت هایی را برای ارزشمند کردن رصد انجام داد.

۱- جمع آوری وسائل و کنترل سلامت و کمال آن ها

۲- تکمیل گزارش

۳- بررسی نتایج رصد

-----------

به نقل از: کارگاه نجوم انجمن نجوم آماتوری آسمان توس مورخ جمعه ۸/۶/۸۷ ( سخنران : آقای ربانی)

 

1 فروردین – انفجار بزرگ و تولد جهان (15 میلیارد سال پیش )

18 اردیبهشت – تشکیل کهکشان ها ( 13 میلیارد سال پیش )

12 خرداد – تشکیل خوشه های ستاره ای ( 12 میلیارد سال پیش )

10 آذر – تشکیل منظومه شمسی ( 5/4 سال پیش )

22 آذر – پیدایش اولین گونه ی حیات در کره زمین ( 4 میلیارد سال پیش )

5 دی – پیدایش اولین جانداران هوازی کره زمین ( 5/3 میلیارد سال پیش )

16 اسفند – پیدایش حیوانات و گیاهان بر روی خشکی ( 560 میلیون سال پیش)

23 اسفند – پیدایش دایناسورها ( 248 میلیون سال پیش )

29 اسفند ساعت 23 و 53 دقیقه – پیدایش اولین دوپاهای شکارچی (200 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه – پیدایش انسان های اولیه ( 30 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه 50 ثانیه اختراع خط و آغاز تاریخ – (5 هزار سال پیش)

چند نکته ی بسیار جالب از این سر رسید بدست می آید که می توان به آن اشاره داشت:

اگر عمر کل جهان یک سال باشد تنها یک دقیقه از پیدایش نخستین انسان تا به همین الآن گذشته است.
همانطور که می بینید بسیاری از رویداد ها در فصل زمستان این سال رخ داده است که نشان دهنده ی طول عمر بسیار زیاد وقایع نجومی و گستردگی جهان می باشد.
بیشتر وقایع سر رسید مربوط به تشکیل منظومه شمسی، زمین و مراحل شکلگیری حیات بر روی آن است که نشان دهنده ی معلومات اندک ما درباره پدیده هایی است که در زمان های دیگر و در مکان های دوردست کیهانی رخ داده اند.
جهان بیش از حد پهناور و بسیار پیرتر از حد تصور و خیال نوع بشر است پس چه راست گفت که:

((و در روی زمین با غرور راه مرو، به درستی که هرگز زمین را نخواهی شکافت و در بلندی به کوه ها نخواهی رسید)) "اسراء- 37"

برای اینکه این تاریخ ها را به یاد داشته باشید می توانید گردونه ی زیر را دانلود و سپس بریده و روی هم سوار کنید و با خودتان همراه داشته باشید. این هم از عیدی ما!



لینک گردونه ی آسمانی

به نقل از taghemina.blogfa.com

 

زحل(کیوان) ششمین سیاره منظومه شمسی ودومین سیاره بزرگ بعدازمشتری میباشد.

کیوان همچون مشتری یک غول گازی فاقدسطح صخره ای میباشد.دمای زحل دربالای ابرهای گازی آن به١٨۵-درجه سانتیگرادمیرسد.کیوان تنهاسیاره حاضردرمنظومه ما است که چگالی کمترازآب داردومیتوانددرآب شناورباشد!!!

زحل ,مشتری ,اورانوس ونپتون دارای سیستم حلقه ای هستندوبه دلیل شباهتهایی که به هم دارندسیارات مشتری مانندنامیده میشوند.

تعدادحلقه های زحل بیشترازسایرسیارات حلقه داراست.زحل دارای٧حلقه اصلی میباشد.این حلقه هاازسنگ ,یخ وگردوغبارتشکیل شده اندکه دراندازه های بسیارکوچک یابزرگ میباشند.این حلقه هاباراول درسال١۶١٠توسط گالیله کشف شد.(درپست بعدی باحلقه های زحل بیشترآشناخواهیدشد.)

انیمیشن حلقه های زحل رادراین سایت ویاازطریق این سایت ببینید.

اتمسفرزحل شامل٩٧%هیدروژن ,کمتراز٣%هلیم واندکی گازمتان وآمونیاک میباشدکه دردمای١۶٨-درجه سانتیگراد آمونیاک به صورت کریستالهای یخی درآمده است.

1,429,400,000km فاصله ازخورشید/یک سال معادل٢٩.۴٢سال زمینی

120,536km  قطرزحل/یک روز معادل١٠.۶٧ساعت زمینی

اقمارزحل

زحل بیش از60 قمرشناخته شده دارد.کریستین هویگنس, درسال1665 اولین قمرزحل یعنی تیتان راکشف کرد.تیتان ,دومین قمربزرگ منظومه بعداز گانیمد(قمرسیاره مشتری) میباشد.تیتان وتریتون(ازاقمارسیاره نپتون)تنهاقمرهای دارای اتمسفر هستند.جو ضخیم تیتان ازمتان وآمونیاک تشکیل شده است.تیتان حتی ازسیاره عطاردهم بزرگترمیباشد.

برخی ازاقمارزحل:رئا ,میماس, پان, اطلس ,دیون ,تتیس و...میباشد.

درتصویرعبورتیتان ازمقابل زحل رامیبینید.

زحل درمیان اقوام باستان

برطبق اسنادبه دست آمده ,گویا آشوریان ساکن درنینوا ازاولین اقوامی بودندکه جابه جایی این جرم درخشان درآسمان رابه دقت ثبت میکردند.

یونانیان نیز زحل رابه افتخارخدای کشاورزی کرونوس نامیده بودند.

رومیهاکه بیشترتمدن خودراازیونانیان اقتباس کرده بودندنام این سیاره رابه ساترنوس تغییردادندکه ریشه نام انگلیسی این سیاره است.ساترنوس نیزخدای کشاورزی رومی هابود.که درماه دسامبربه افتخارساترنوس جشن ٧روزه برپامیکردند.این جشن بعدهابه مردمی ترین جشن روم باستان تبدیل شد.

منابع:infoplease / wikipedia / زحل/ دانشنامه رشد/مجله نجوم182/نرم افزاراستاری نایت

نجوم یا ستاره شناسی ، یکی از قدیمی ترین علومی است که بشر از دوران غار نشینی تاکنون با آن سر و کار داشته است. و همچنین تنها علمی است که همه موجودات خواسته یا نا خواسته با آن رشد یافته اند. بر همین اصل لازم است اندکی با آسمان بالای سرمان آشنا شویم تا به تاریخ پدرانمان بازگردیم و خود را که جزئی از ستارگانیم ، بشناسیم.

برای شروع ترجیحا مقیاسی از عالم را باید تصور کنید. آرتور ادینگتون ، ستاره شناس مشهور انگلیسی برای درک این واقعیت مثالی را به کار برده است كه مشابه آن را در آيات قرآن نيز شاهديم. او اختر شناسان و مردم را به حشره کوچکی درون یک سیب زمینی شناور در اقیانوس تشبیه کرده است. که البته از لحاظ ابعاد مثال بسیار خوبی است اما از باب شناخت عالم ، او در اشتباه بوده. چرا که آن حشره چیز های زیادی در باره محیط اطراف میدانسته اما ما ...

اگر به آسمان نگاهی بیاندازید شاهد تعدادی ستاره ، یک یا دو سیاره ، هلال ماه خواهيد بود یا در شرایطی بازوی کهکشان خودمان را نیز خواهید دید. و اگر شناخت مقدماتی از نجوم داشته باشید شاید بتوانید چند صورت فلکی را نیز تشخیص دهید. این ها همه در کهکشانی موسوم به راه کهکشان (راه شيري)  هستند. که زمین ما نیز در آن قرار دارد. اما عالم به همین ها محدود نمیشود! هر ستاره خود همچون خورشیدی است که اجزایی منظومه ای دارد. خوب است بدانید تاکنون میلیون ها کهکشان کشف شده که هر کدام دارای بیلیون ها ستاره اند. ماه که نزدیکترین جرم طبیعی به زمین است حدود 400 هزار کیلومتر با ما فاصله دارد و خورشید که نزدیکترین ستاره است در فاصله ای نزدیک به 150 میلیون کیلومتری زمین به سوختن مشغول است. خوب حالا این نیاز احساس میشود که با مقیاس هایی بیش از کیلومتر وارد میدان شویم. این فاصله يعني فاصله زمين تا خورشيد را یک واحد نجومی یا یک AU مینامند.  اما اگر بخواهیم از منظومه کوچکمان خارج شویم به واحد های بزرگتری نیاز داریم. که در نجوم آن را سال نوری میخوانیم. سال نوری بر خلاف تصور بسیاری از مردم زمان نیست! بلکه مسافت است. سال نوری مسافتی است که نور در طول یک سال میتواند طی کند. که معادل 10¹³ کیلومتر است.( 10¹³ یعنی 10.000.000.000.000) و این عدد حاصل (سرعت نور در هر ثانیه) × (تعداد ثانیه های یک سال) است. ( 300000 × 365×24×60×60). نزدیک ترین ستاره به ما پس از خورشید به آلفای قنطورس مشهور است. این ستاره در فاصله 4 سال نوری قرار دارد. کهکشان راه شیری 10¹¹ ستاره دارد.  

  ادامه دارد...

انسان ازلحظه ای که پابرزمين گذاشت به آسمان مينگريست.ستاره های درخشان راميديدوميپرستيد.

مردمان باستان ازديربازباآسمان,حرکت ستارگان,تغييرفصول وتقويم آشنابودندوميدانستندکه آسمان گنبدی شکل است.باتخيل قوی که داشتندتوانستندتصاويرآسمانی رابيافرنند.بيشتراين اشکال به صورت خدايان وحيوانات اساطيری بود.بعدهااين تصاويرصورفلکی ناميده شدکه مجموعه ای ازستارگان دوريانزديک به هم ميباشد.

برخی ازاين صورفلکی بانامهای خودشان مطابقت دارندوبرخی هم نه.‏دربين تمدنهای باستانی اولين فرهنگهايی که شروع به طبقه بندی آسمان برای نامگذاری نمودندعبارتنداز:
بابلی ها, هندی ها, يونانی ها, رومی ها, چينی ها و بومی های قاره آمريکا.

انسانهای ساکن درنيمکره شمالی قادربودندکه فقط ستارگان قابل ديددراين نيمکره راشناسايی وطبقه بندي نمايند.‏

زيراستارگان عرضهای جنوبی وپايينتر,ازآن نقاط قابل رويت نبودند.درقرن دوم ميلادی,بطلميوس,ستاره شناس يونانی – مصری توانست بيش ‏از 1000 ستاره رادرقالب 48 صورت فلکی درکتاب مجستی فهرست نمايد.

اين صورتهای فلکی که يادمان دوران عتيق است,به نام صورتهای فلکی باستانی ناميده می شوند.‏

ازقرن 16 که اروپاييهابه کشف مناطق جنوبی کره زمين پرداختند,فهرست ستارگان نيمکره جنوبی برای دنيای غرب شناخته شد.

دراوايل قرن 17, يوهان باير برروی 12 صورت فلکی آسمان نيمکره جنوبی نام نهاد.‏ضمن اين که هموطن معاصراويعني ياکوب بارچ سه صورت فلکی ديگررانامگذاری کرد.‏

درسال 1687 يوهانس هوليوس توانست هفت اسم به مجموعه اضافه کند؛ ونيکلالويی دولاکايپس دريک مسافرت به مناطق جنوبی آفريقا 14 صورت فلکی ديگررانامگذاری نمود.‏ ودربين سالهای 1750 و 1754 تعداد 10.000 ستاره فهرست شدند.‏ ‏اين صورفلکی جديدرابه نام«صورفلکی نوين»می نامند.

معمولانامگذاری صورتهای فلکی باستانی براساس«شکل»آنهاست.‏صورتهای فلکی جبار و اسدظاهرا به شکلی است که آنها را ناميده اند.‏نامگذاری صورفلکی داراي نظم است.‏

صورفلکی کهن به سه دسته تقسيم ميشوند:‏

1 - حيوان‌ها و چيزهايی که با آب درارتباط اند.

2 - انسان‌ها و حيواناتی که درروي زمين‌اند.

3 - مخلوقات افسانه‌ای که به هوا پرمي‌کشند.

شگفت آنکه هريک از اين دسته‌ها در بخشی از آسمان جمعند. پرندگان وموجودات هوايی درنزديکی قطب شمال دايرة‌البروج هستند,صور زمينی همچون کمربندی دورآنهاراگرفته‌اند.موجودات آبزی هم درجنوب وزيراستوای سماوی جادارند.‏

قبل ازسال 1930 هرکسی، هرقسمتی ازآسمان رابه طوردلخواه ميتوانست به هراسمی بنامد و درنتيجه هيچ گونه مرزتعريف شده ای دراطراف صور فلکی وجودنداشت.

لذابرای رفع شبهه و ايجاديگانگی،"اتحاديه بين المللی ستاره شناسی"درسال1930 تصميم گرفت که نامهای خاصی(به زبان لاتين)به همراه مرزی مشخص براي کليه صورفلکی انتخاب کند.‏ اين همان حدودواسمهايی است که امروزه درسطح جهانی پذيرفته شده است.

درحال حاضرتعدادصورفلکی به 88 عددرسيده است که دارای شکلهای متفاوت
وابعادگوناگونی هستندکه درکنارهم چيده شده اند.‏

 منابع:نجوم پایه/سپهرنیلگون/

---

* صورت های فلکی در گذشته بر اساس تصورات مردم نام گذاری شده اند.

( صورت فلکی دب اکبر در کتاب صورالکواکب)

* گاهی این تصورات به واقعیت شبیه بوده اند.

( صورت فلکی جبار با استفاده از نرم افزار CyberSky 4.0)

۱-آسمان بسیار تاریک: آسمان تاب تا۱۵درجه- M33 با چشم غیر مسلح دیده میشود- حد قدر=۷.۶تا۸ - در ایران آسمان بسیار تاریک یافت نمیشود.که جای تاسف و تامل دارد.

۲- آسمان تاریک: آسمان تاب تا۱۵درجه- M33 با چشم غیر مسلح دیده میشود- حد قدر=۷.۱تا۷.۵

۳-آسمان روستایی:آسمان تاب تا۲۰درجه- M۲۰ با چشم غیر مسلح دیده میشود- حد قدر=۶.۶تا۷

۴-آسمان نیمه روستایی:آسمان تاب تا۳۰درجه-حد قدر=۶.۱تا۶.۵

۵-آسمان حومه شهر های کوچک:آسمان تاب تا۳۰درجه- حد قدر=۵.۶تا۶

۶-آسمان درخشان حومه شهر:آسمان تاب۳۵درجه- M۴۲ با چشم غیر مسلح قابل رویت است-حد قدر=۵.۱تا۵.۵

۷-آسمان مناطق نیمه شهری:آسمانتاب ۳۵درجه- M۴۴با چشم غیر مسلح قابل رویت است-حد قدر=۴.۶تا۵

۸- شهر های نیمه بزرگ:آسمان تاب تا ۴۰ درجه- M31با چشم غیر مسلح قابل رویت است-حد قدر=4.۱تا4.5

9-آسمان شهر های بزرگ:آسمان تاب تا 50درجه- M31 به سختی دیده میشود و گاها تعداد انگشت شماری ستاره در سمت الراس دیده میشوند - حد قدر= کمتر از 4

----

خلاصه ای از کارگاه آلودگی نوری انجمن نجوم آماتوری آسمان توس مورخ جمعه8-6-87

برای داشتن یک رصد خوب لازم است پیش از رصد ، هنگام رصد و پس از رصد نکاتی را رعایت کرده تا بتوانیم یک رصدگر خوب باشیم.

پیش از رصد

۱- داشتن ابزار رصدی مناسب که ارزان ترین و با ارزش ترین آن چشم است. و بعد از چشم سایر ابزار های ابتیکی ما را در شب های رصدی همراهی میکنند.

       ۱.۱- چشم : چشم انسان مانند دست نویسندگان و هنرمندان نیاز به پرورش دارد. برای پرورش چشم از راه های زیر میتوان استفاده کرد:

                   ۱.۱.۱-تلاش برای یافتن اجرام پر نور در هوای نسبتا روشن(اندکی بعد از غروب و یا قبل از طلوع خورشید)

                   ۱.۱.۲-نگاه غیر مستقیم به اجرام کم نور آسمان

                   ۱.۱.۳- توجه به نوع ، اندازه و قدر جرم مورد رصد

                   ۱.۱.۴- کشیدن طرحی از رصد یک جرم با چشم غیر مسلح

                   ۱.۱.۵- خواب کافی(۸ ساعت شبانه و ۲۰ دقیقه ظهرانه) و استراحت چشم

      ۱.۲-دوربین های دو یا تک چشمی: دوربین های دوچشمی و تک چشمی به دو نوع سبک و سنگین تقسیم میشوند. نوع سبک را میتوان بر روی سه پایه دوربین عکاسی نیز سوار کرد. اما خواص این دوربین ها به شرح ذیل است:

                  ۱.۲.۱- تصویر واضح و شفاف

                  ۱.۲.۲- عدم نمایش تصویر وارونه

                  ۱.۲.۳- سبک و قابل حمل

                  ۱.۲.۴- عدم ردیابی اجرام

                  ۱.۲.۵- قیمت نسبتا ارزان( ۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان)((البته من مخالف عبارت ارزان هستم چرا که یک تلسکوپ تال ۱۵۰ را میتوانید با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تومان تهیه کنید))

                 ۱.۲.۶- میدان دید باز و عدم امکان بزرگنمایی (بیش از ۲۰ برابر)

     ۱.۳- تلسکوپ: تلسکوپ ها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که پیشتر به آن اشاره شده: لینک مطلب تلسکوپها

۲- آشنایی با واژگان نجومی: پیشتر به آن پرداخته ایم: لینک مطالب پایه ای

۳- فراهم کردن نقشه آسمان: برترین => Observer Sky Atlas در دو نسخه انگلیسی و فارسی

۴- چراغ قوه نور قرمز به همراه باتری اضافه

۵- ملزومات ابزار های رصدی و عکاسی(پیچ اضافه و...)

۶-لباس گرم - حتی در گرمترین شبهای تابستان-

۷- تغذیه و نوشیدنی مناسب

۸- موارد درمانی ، ایمنی و تجهیزات فنی جهت تعمیر احتمالی ابزار

هنگام رصد

۱- انتخاب منطقه مناسب: انتخاب رصدگاه از چندین لحاظ مورد اهمیت است:

    ۱.۱ - عدم آلودگی نوری یا کم بودن آن

    ۱.۲- افق باز حد اکثر تا ۱۵ درجه

    ۱.۳- زمین صاف و خاک سفت

    ۱.۴- عدم وجود ابر و مه

    ۱.۵- نزدیکی به آبادی(جایی برای گذراندن زندگی در صورت بروز حادثه)

    ۱.۶- امکان تردد اتومبیل تا فاصله نزدیکی به محل

۲- نظم در هنگام رصد: داشتن نظم در رصد امری ضروری است از چینش ابزار تا توجه به پروژه و آسمان

    ۲.۱- توجه به پروژه

    ۲.۲- دقت به زمان طلوع و غروب اجرام

    ۲.۳- دقت به زمان رصد

    ۲.۴- نظم در چینش ابزار های استفاده شده به صورتی که هر لحظه آمادگی ترک محل را داشته باشیم.

۳- وضعیت مناسب و راحت: راحت بودن هنگام رصد بسیار مهم است. پس اگر عادت دارید بنشینید حتما یک صندلی تاشو به همران داشته باشید.

۴- گزارش نویسی مختصر: نوشتن گزارش باید از زمان رصد آغاز شود و به اختصار زمان،مکان،ابزار و ... به سرعت ثبت شود اما این به منزله تکمیل گزارش نیست. باید توجه داشت که اگر مسیه رصد هایش را ثبت نمی کرد دیگر رقابتی به نام مسیه وجود نمی داشت.

۵- توجه به مسائل ایمنی: از آن جایی که رصدگاه ها معمولا در کویر اند ، احتمال عقرب زدگی و مار زدگی وجود دارد که میبایست به آن ها توجه داشت و از کفش مناسب استفاده کرد.

۶- تغذیه مناسب و بموقع

۷- عدم استفاده از نور فلاش یا سایر نور ها به جز قرمز

۸- حفظ محیط زیست

پس از رصد

بعد از اتمام مراحل رصد هنوز کار تمام نمی شود و به قول ضرب المثل معروف کار را آن کرد که تمام کرد. بعد از رصد میبایست فعالیت هایی را برای ارزشمند کردن رصد انجام داد.

۱- جمع آوری وسائل و کنترل سلامت و کمال آن ها

۲- تکمیل گزارش

۳- بررسی نتایج رصد

-----------

به نقل از: کارگاه نجوم انجمن نجوم آماتوری آسمان توس مورخ جمعه ۸/۶/۸۷

 

به امید رصدهایی موفق و با آرزوی آسمانی صاف

در پست های بد نیست بدانید به تعاریف اصطلاحات و توضیح موارد پایه ای نجوم میپردازیم پس اگر شما هم میخواهید نجوم را از پایه بیاموزید این پست ها را مطالعه کنید. مطالب پست های بدنیست بدانید برگرفته از جزوات انجمن نجوم آماتوری میباشد.

فاصله قطبی : متمم میل ستاره بر روی دایره ساعتی را فاصله قطبی مینامند.

نقاط اعتدالین: از تلاقی دایره البروج و استوای سماوی 2 نقطه اعتدالین بوجود می آید(اعتدال بهاری و اعتدال پاییزی)

انقلاب تابستانی: در روز اول تابستان هنگامی که خورشید بیشترین فاصله را با قطب جنوب سماوی داشته باشد ,  محل خورشید را نقطه انقلاب تابستانی گویند.

انقلاب زمستانی: در روز اول زمستانی هنگامی که خورشید کمترین فاصله را با قطب جنوب سماوی داشته باشد ,  محل خورشید را نقطه انقلاب زمستانی گویند.

مقارنه : نزدیک شدن دو جسم در آسمان را مقارنه میگویند.

مقابله: وضعیتی است که زمین و یکی  از سیارات خارجی منظومه شمسی در امتداد خورشید قرار گیرند.

زاویه کشندگی: زاویه ای است که زمین در راس آن و خورشید و سیاره مورد نظر دو ضلع آن را می سازند. در واقع زاویه کشندگی زاویه جدایی بین خورشید و سیاره مورد نظر است که به آن زاویه دوری سیاره هم گفته میشود.

در زمان مقارنه زاویه کشندگی به حد اقل و در زمان مقابله زاویه کشندگی به حداکثر می رسد.

حداکثر زاویه کشندگی برای عطارد 28 و برای زهره 47 درجه است.

 

 

کاربرد این سیستم ها در کار با تلسکوپ ، یافتن جرمی در آسمان با توجه به نشانی های داده شده و دادن نشانی جرمی به شخص دیگر و... است.

سیستم مختصات افقی:

۱- زاویه سمت:زاویه ای که سمت شمال ناظر با نقطه فرضی برخورد نیم دایره عمودی ستاره با صفحه افقی می سازد. +درجهت عقربه های ساعت

۲- ارتفاع: قوسی (زاویه قوسی ای)است که از نیم دایره عمودی ستاره محدود بین ستاره و صفحه افق بوجود می آید.

 

سیستم مختصات استوائی:

۱- میل:قوسی از نیم دایره ساعتی ستاره ،محدود بین ستاره و صفحه استوایی سماوی.

۲- بٌعد : قوسی است از استوای عالم که از نقطه اعتدال بهاری شروع و به محل برخورد و نیم دایره ساعتی ستاره با استوای عالم ختم میشود. جهت حرکت خلاف جهت حرکت عقربه های ساعت است.

 

**درک این مطالب با مشاهده تصویر بهتر خواهد بود.**

**در صورت تمایل به دریافت تصاویر از طریق ایمیل مرا مطلع سازید.**

**sajjad.s2007@gmail.com **

در این مطلب توضیحات با شکل همراه بوده اما متاسفانه سیستم بلاگفا اجازه ارائه آن را نمی دهد.

 

نیم دایره ساعتی: قوسی از کره سماوی که قطبین سماوی و ستاره (هر جرم آسمانی) را قطع میکند.

نیم دایره قائم : قوسی است که از سمت الراس ، ستاره و سمت القدم میگذرد.

نصف النهار ناظر : قوسی است که از چهار نقطه ی قطبین سماوی  و دو نقطه تقاطع محور عمود میگذرد.

دایره البروج: مسیر حرکت ظاهری  در آسمان در طول یکسال را دایره البروج می نامند.

 

مرا از نظرات خود مطلع سازید.

My E-Mail: sajjad.s2007@gmail.com

این پست نیز برای شروع منجمی بسیار مناسب است.

ستاره:

گوی های بزرگی از گاز بسیار گرم اند که به واسطه نور حاصل از ترکیب گاز های غلیظ سازنده شان می درخشند.

 

سحابی:

ابر وسیعی متشکل از غبار و گازهای رقیق است و دمای بسیار اندکی دارند. سحابی ها از خود نور نمی تابند اما بر اثر نور ستارگان مجاور قابل رویت اند. در صورتی که اینگونه مرئی شده باشند به ستاره ای محو می مانند.

 

سیارات:

اجرام تقریبا کروی جامد و بزرگ اند که به دور خورشید (مرکز منظومه) می چرخند. همه سیارات نسبتا سرد اند و بازتاب نور خورشید آنها را مرئی میکند.

 

راه های تشخیص سیاره در آسمان:

1-     سیارات با نوری پایدار میدرخشند در حالی که ستارگان به سرعت تغییر نور و رنگ میدهند.

2-     سیارات آسمان را سیر می کنند. گاهی نزدیک یک ستاره و گاهی نزدیک دیگری میشوند. از طرفی دیگر ستاره ها ظاهرا مواضع ثابتی نسبت به یکدیگر دارند.

3-      سیارات در تلسکوپ به صورت قرص های نورانی دیده می شوند اما ستارگان هر چقدر هم بزرگنمایی بیشتر باشد باز هم نقاطی نورانی دیده میشوند.

4-     سیارات آسمان را فقط روی نواری به نام دایره البروج که در حقیقت محدوده حرکت ظاهری خورشید در آسمان است , طی میکنند

 

سیارک ها:

اجرام جامدی هستند که به سیارات شباهت دارند اما اندازه آنها با سیارات تفاوت دارد. بزرگترین سیارک (سرس) با قطری حدود 800 کیلومتر و بیشتر آنها با قطری معادل 3 کیلومتر به دور خورشید میگردند. سیارک ها با نور آفتاب میدرخشند اما چون سطحشان کوچک است آنها را بدون تلسکوپ نمیتوان دید.

 

اقمار:

اجرامی کروی اما کوچک تر از سیارات که بر روی مداری معین به دورهر یک در گردش اند. مشتری بیش از 60 قمر و زمین تنها یک قمر (ماه) دارد.

 

دنباله دار ها:

اجرامی منحصر به فرد که گه گاه در آسمان ظاهر می شوند. یک دنباله دار از یک کره نورانی که به استوانه ای رقیق و دراز به نام دنباله متصل است  , تشکیل شده است . اکثر دنباله دار قدری کم نورند که با چشم غیر مسلح دیده نمیشوند. دنباله دار های عظیم نادر اند و هر 60 ,70 سال یک بار پدیدار می شوند.از هزاران دنباله دار کشف شده 260 تا در مدار بسته (کشیده) حرکت میکنند و یک مسیر را بار ها دور میزنند. اما صدها دنباله8 دار دیگر مداری سهمی یا هذلولی دارند . این ها از فضای خارج می آیند و فقط یکبار یک مسیر را می پیمایند.

 

شهابوار ها:

معمولا اجسامی جامد ریزی اند که در فضا حرکت می کنند. گاها گروهی از آنها جذب زمین شده و به دام جو آن می افتند. از شدت گرمای ایجاد شده در اثر اصطکاک با جو آنها می سوزند و نوری ایجاد میشود که مانند خطی نمایان میشود که به آن تیر شهاب نیز گقته می شود. در مواردی که این اجرام بسیار بزرگ باشند پیش از آن که کاملا بسوزند به سطح زمین برخورد میکنند.

 

منتظر نظرات ارزنده شما هستم.