حدود سال‌هاي 1350 ميلادي، اروپاييان با عدسي‌هاي شيشه‌اي آشنا بودند. اين عدسي‌ها بعدها باعث شد تا صنعت جديدي به نام عينک‌سازي در اروپا باب شود و با کمک استفاده از عدسي‌هاي شيشه‌اي افرادي که ديد آنها تضعيف شده بود توانستند بار ديگر بينايي طبيعي خود را به دست آورند. اما حدود 250 سال پس از آن بود که ردپاي نخستين تلسکوپ يا دوربين خود را نشان داد و اين ردپا ما را به هلند و جايي برد که هانس ليپرشي براي نخستين بار ادعاي ساخت تلسکوپ را ثبت کرد. ليپرشي (Lippershey)، متولد وسل (Wesel)در غرب آلمان فعلي بود. او عينک‌سازي با استعداد بود که در هلند کار مي‌کرد. در 2 اکتبر 1608 او درخواست ثبت تلسکوپ را به عنوان اختراعي جديد مطرح کرد.اگرچه درخواست وي مورد پذيرش قرار نگرفت، ولي اخبار اين اختراع بسرعت در سراسر اروپا پراکنده شد. در نامه‌اي که تاريخ 25 سپتامبر 1608 را بر سربرگ خود دارد، ادعاي ليپرشي در خصوص اختراع دستگاهي اعلام شده است که مي‌تواند تمام نماهاي پيش رو را بزرگ کند.

البته بعد از ليپرشي، چند نفر ديگر نيز ادعاي اختراع تلسکوپ را مطرح کردند. يکي از اين افراد زاخاري جانسن (Sacharias Janssen )، عينک‌سازي است که در ميدلبورگ کار مي‌کرد و همکار و رقيب ليپرشي بود. جانسن يکي از 2 مخترع احتمالي تلسکوپ به شمار مي‌رود و احتمال دارد او تلسکوپي لوله‌اي را پيش از سال 1600 ساخته باشد؛ اما اين موضوعي است که هنوز کسي نتوانسته صحت آن را تاييد کند و بنابراين طرح ليپرشي تا امروز عنوان نخستين طرح ثبت شده يک تلسکوپ در تاريخ را از آن خود دارد.

اما تاريخ، نخستين استفاده‌کننده تلسکوپ در نجوم را به نام گاليله مي‌شناسد؛ مردي که با وجود تلاش‌هاي درخشان و خيره‌کننده معاصرانش از او به نام يکي از بنيانگذاران ستاره‌شناسي جديد ياد مي‌کنند. رصدهاي مختصري که او با تلسکوپ دست ساز خود از آسمان انجام داد، بنياد قرن‌ها مطالعه و پژوهش را بنا نهاد. بر اساس شواهد موجود گاليله تلسکوپ خود را در در تابستان 1609 ساخت و پس از چند رصد مقدماتي در 25 آگوست 1609، کار کرد تلسکوپ خود را براي قانونگذاران ونيز و در جمع آنها شرح داد. اين نخستين فعاليت و نمايش عمومي تلسکوپ بود و همچنين نخستين استفاده مستندي که از تلسکوپ براي ستاره شناسي صورت گرفته است.

گاليله پيش از آن‌که کتاب ديالوگ را بر مبناي مشاهدات و طرح‌هايش بنويسد، بارها توانايي تلسکوپ خود را ارتقا داد. اکتبر سال 1609 گاليله توانست تلسکوپي با قدرت بزرگنمايي 20 برابر بسازد و از آن براي بررسي لکه‌هاي خورشيدي و اهله زهره استفاده کرد تا با کمک رصدهايش انقلابي در ستاره‌شناسي به وجود آورد و چشم‌انداز جهان را به گونه‌اي ژرف دستخوش تغيير سازد.

با وجود اين، برخي معتقدند پيش از گاليله مرد ديگري نيز از تلسکوپ براي رصد آسمان استفاده کرده است. توماس هريوت(Thomas Harriot)دانشمند و ستاره‌شناسي بود که در آکسفورد زندگي مي‌کرد. او همچنين در يک گروه اکتشافي که از سوي سر والتر رالي، (Sir Walter Raleigh) ترتيب داده شده بود به عنوان نقشه‌بردار خدمت مي‌کرد و برخي احتمال مي‌دهند او نخستين کسي است که از تلسکوپ براي کارهاي ستاره‌شناسي استفاده کرد. توماس هريوت، اخترشناس انگليسي چندان در جهان معروف نبود. البته نه به دليل ضعف کارهايش، بلکه به دليل آن‌که بسياري از رصدهايش فراتر از زمان خود او بود.

ي از افراد (از جمله محققي به نام وان هلدن در سال 1995) ادعا کرده‌اند که هريوت در 26 جولاي 1609، ماه را رصد کرده و طرح‌هايي از آن را نيز رسم کرده بود. اين تاريخ چند ماه پيش از زماني است که گاليله رصدهاي خود را آغاز کرد و اگر اين موضوع اثبات شود، بايد هريوت را نخستين کسي دانست که از تلسکوپ استفاده نجومي کرده است.

رصدهاي هريوت از لکه‌هاي خورشيدي اگرچه به شهرت رصدهاي گاليله نرسيد، اما رصد و ثبت اين لکه‌ها از سوي او و به چنين روشي براي نخستين بار صورت گرفته و راه جديدي را پيش روي ستاره‌شناسان بازکرد.

(داخل کمانک بگم که گالیله بیناییش به خاطر رصد خورشید تضعیف شد.)

بعد از انتشار خبر استفاده نجومي از تلسکوپ بود که اين ابزار به داغ‌ترين موضوع و ابزار دانشمندان تبديل شد.

بنابراین احتمالا گالیله و هریوت هر دو اولین استفاده کننده های این ابزار بوده اند. در صورتی که از کار یکدیگر بی اطلاع بوده باشند. و از طرفی میتوان گفت گالیله از آنجایی که هوشمندانه تر عمل کرده بود و بیشتر مورد تایید عامه بود به عنوان اولین رصد گر با ابزار یا حتی مخترع تلسکوپ به شمار آمد.

به هر حال شاید اگر گالیله نبود بسیار ناگفته ها مطرح نمیشد و به سپاس این خدمات گالیله او را فعلا به عنوان اولین رصدگر با ابزار شناخته و از تلاشش تقدیر میکنیم.

چهارصدمین سالروز رصد تلسکوپی مبارکباد.

بر شما باد کشف جهان...

به نقل از شاماش با تصرف و تصویر

رویدادهای پس از انفجار

ستاره نوترونی

به دنبال انفجار ابرنواختری یک ستاره نوترونی به وجود می‌آید که احتمال دارد در مرکز پوششی کروی از ابر باشد که این ابر همان مواد ستاره است که به بیرون پرتاب شده‌اند. این سحابی، باقیمانده ابرنواختری (Supernova remnant) نام دارد. باقیمانده‌های ابرنواختری که یک تپنده در میان آن باشد سحابی باد تپ اختر (Pulsar wind nebula) یا به طور مخفف (Plerion) نامیده می‌شود.

سحابی باد تپ اختر خرچنگ

 تعداد ابرنواخترها

آهنگ مشاهدهٔ ابرنواختر در یک کهکشان معمولی در حدود یک ابرنواختر در صد سال است و در کهکشانهایی که از لبه دیده می‌شوند به دلیل غبارهای تیره کننده بسیار کم هستند. در هزاره گذشته تنها پنج ابرنواختر در کهکشان راه شیری مشاهده شده‌اند به علاوهٔ ابرنواختر SN ۱۹۸۷ که در ابر ماژلانی بزرگ روی داد. با آمدن فن آوری سی سی دی به میان اخترشناسان آماتور همواره بر تعداد ابرنواختر هایی که در دیگر کهکشان‌ها کشف می‌شوند افزوده شده‌است. تلسکوپ‌های خودکار نیز که با هدایت رایانه به طور اتوماتیک به عکسبرداری ومقایسهٔ عکس ها از هزاران کهکشان طی یک شب می‌پردازند کمک بزرگی به کشف ابرنواخترها کرده‌اند.

 

 ابرنواختر ۱۰۵۴

ابرنواختر سال ۱۰۵۴ به عنوان منشاء سحابی خرچنگ در صورت فلکی گاو توسط ادوین هابل معرفی شده‌است. مانند دو ابرنواختر سال ۱۰۰۶ و ۱۱۸۱ این ابرنواختر نیز توسط ستاره شناسانی از مشرق زمین ثبت شده بود. ستاره شناسانی از چین، شبه جزیره کره، جغرافیای اسلام و اروپا در ثبت این ابرنواختر ها سهم داشته‌اند. نشانه‌هایی از ابرنواختر سال ۱۰۵۴ در نقاشی هایی در قاره آمریکا به چشم می‌خورند.

سحابی خرچنگ

 

 ابرنواخترهای بعد از سده ۱۵

ابرنواختر سال ۱۵۷۲ با دقت توسط تیکو براهه رصد شده‌است. او به ثبت موقعیت و تغییرات درخشندگی آن بطور روزانه پرداخت. او متوجه شد که باوجود گردش زمین هیچ اختلاف منظری وجود ندارد بنابراین این جرم باید ماوراء مدار ماه باشد. حرکت نکردن این جرم طی ۱۸ ماه که ناپدید شد نشان می‌داد که مدار آن باید ماوراء مدار کیوان باشد (در آن زمان دورترین سیاره شناخته شده زحل بود). این مشاهدات آن را در میان بقیه ستارگان آسمان قرار داد. ابرنواختر سال ۱۶۰۴ بانام ستاره کپلر شناخته می‌شود گرچه او اولین نفری نبود که آن را مشاهده می‌کرد. نشانه‌هایی وجود دارد که در سال ۱۶۸۰ نیز ابرنواختری در صورت فلکی ذات الکرسی وجود داشته‌است. توده ابری بزرگ و در حال گسترش در این منطقه وجود دارد که دارای تابش قوی امواج رادیویی نیز می‌باشد این سحابی با نام ذات‌الکرسی آ شناخته می‌شود. هیچ انفجار نوری از این انفجار گزارش نشده‌است. امکان دارد ستاره قبل از انفجار لایه‌های بیرونی خود را پرتاب کرده باشد یا اینکه انفجار آن ضعیف بوده‌است.

رده بندی ابرنواختر ها

بر پایهٔ وجود هیدروژن

یک انفجار ستاره‌ای که در آن کل ستاره تحت تاثیر قرار می‌گیرد. به دنبال انفجار درخشندگی ستاره حتا به اندازه ۲۰ قدر می‌تواند درخشان تر شود. ابرنواختر ها با توجه به بودن یا نبودن هیدروژن در طیفشان به دو دسته یعنی ابرنواختر نوع یک و نوع دو تقسیم می‌شوند. ابرنواختر های نوع یک (Type I) نشانی از وجود هیدروژن در طیفشان ندارند در حالیکه ابرنواخترهای نوع دو (Type II) دارند. در حال حاضر می‌دانیم که دلیل اصلی انفجار بودن یا نبودن هیدروژن نیست بنابراین دسته بندیهای جدیدی تعریف شده‌اند. دو مدل برای توجیه انفجار وجود دارد.

در مدل اول، ابرنواخترهای با هسته رمبنده می‌باشند که در حقیقت ستاره‌های پرجرمی هستند که سوخت هسته‌ای درونشان به اتمام رسیده‌است و با توجه به اینکه جرم هسته به ماوراء حد چاندراسکار می‌رسد انقباض هسته تا رسیدن به تبهگنی نوترونی و در واقع تبدیل شدن ستاره به یک ستاره نوترونی ادامه پیدا می‌کند و در نتیجه این وضعیت مواد ستاره در لایه‌های بالایی جو به بیرون پرتاب می‌شوند. در مدل دوم ابرنواختر در ستاره‌های دوتایی بسیار نزدیک رخ می‌دهد که در آن جرم ستاره کوتوله سفید بدلیل جاری شدن مواد از ستاره همدم به سوی آن از حد چاندراسکار بیشتر می‌شود و ستاره کوتوله سفید به حالت انفجار می‌رسد و ابرنواختر به وجود می‌آید.

 

 نوع Ia

ابرنواخترهای نوع Ia در تمام کهکشانها وجود دارند اما در بازوهای مارپیچی کهکشانهای مارپیچی کمتر به چشم می‌خورند. این ابرنواخترها دارای عناصری مانند منیزیم، سیلیکون، گوگرد و کلسیم هستند که در زمان حداکثر نورانیت در طیف آشکار می‌شوند و بعد از گذشتن از حال حداکثر نورانیت با کاهش نور٬ آهن نیز خودنمایی می‌کند. نمودار نور این گونه ابرنواخترها طی حدود دو هفته افزایش نورانیت را نشان می‌دهد و پس از آن با کاهش نورانیت طی چند ماه روبرو می‌شود. تصور براین است که ابرنواخترهای نوع Ia ناشی از انفجار بدلیل انتقال جرم بین ستاره‌ای پیر باعمر زیاد در یک ستاره دوتایی بسیار نزدیک به هم باشند. از آنجایی که درخشندگی این ابرنواخترها زیاد است از آنها برای تخمین فاصله کهکشانهای بسیار دور استفاده می‌شود.

 

 نوع II

ابرنواخترهای نوع II در کهکشانهای بیضوی به چشم نمی‌خورند، اما به جای آن در بازوهای کهکشانهای مارپیچی و گاهی در کهکشانهای نامنظم بچشم می‌خورند. این ابرنواخترها طیف معمولی مانند بقیه ستاره‌ها از خود نشان می‌دهند. منحنی نور این ابرنواختر‌ها طی حدود یک هفته به حداکثر می‌رسد، برای حدود یک ماه تقریباً ثابت می‌ماند، و سپس طی چند هفته ناگهان کاهش می‌یابد و طی چند ماه در همین وضعیت با نور ناچیز باقی می‌ماند. تصور براین است که این گونه ابرنواخترها نتیجهٔ انفجار در هستهٔ یک غول سرخ با یک گسترهٔ پرجرم باشند.

نوع Ib و  Ic

ابرنواخترهای نوع Ib و Ic فقط در بازوهای کهکشانهای مارپیچی رخ می‌دهند. هر دو گونه نشانه‌هایی از اکسیژن منیزیم و کلسیم بعد از حداکثر نورانیت در طیفشان دارند. علاوه بر آن ابرنواخترهای گونه Ib در نزدیکی حداکثر نورانیت نشانه‌هایی از وجود هلیم در طیفشان دارند. منحنی نوری هر دو گونه Ib و Ic مانند گونه Ia می‌باشد، ولی با این تفاوت که در زمان حداکثر درخشندگی نور آنها کمتر از نور ابرنواخترهای گونه Ia می‌شود. دو گونهٔ Ib و Ic معمولاً چشمهٔ امواج رادیویی هم می‌باشند، در حالی که ابرنواخترهای Ia دارای چنین خاصیتی نیستند. تصور بر این است که ابرنواخترهای گونه Ib و Ic ناشی از انفجار در ستارگان پرجرمی باشند که محتوای هیدروژنی شان به اتمام رسیده و در گونهٔ Ic محتوای هلیومی نیز به اتمام رسیده باشد.

Ic                                                                   Ib

      

چهارشنبه ۲۱ امرداد ماه آسمان نور باران میشود. هر سال در چنین روز هایی زمین در مدار خود به دور خورشید به نقطه ای میرسد که دنباله دار سویفت- تاتل  از آن عبور کرده است. این دنباله دار در سال ۱۸۶۲ (؟) کشف شد اما ظاهرا این دنباله دار از هزاران سال پیش از این ردی از خود برجای گذاشته است...

zhr این بارش حدودا 100 تا 200 شهاب در ساعت است. شهاب ها در این بارش با سرعتی معادل 60 km/s زمین را نشانه میروند.

راس این بارش را میتوانید زیر صورت فلکی ذات الکرسی پیدا کنید. این بارش به "برساوشی" مشهور است.

صورت فلکی ذات الکرسی را به راحتی میتوانید در آسمان پیدا کنید. کافیست رو به سمت شمال بایستید و شکل M یا W را در نظر بگیرید که یک زاویه آن کمی بازتر است و دهانه زاویه ها به سوی ستاره جدی است.

در زمان اوج این بارش متاسفانه ماه نیز میهمان آسمان است. در این شب ماه با فاز حدود ۵۰ درصد و قدری معادل ۱۰- شما را از دیدن شهاب های کمنور محروم میکند. اما شب بسیار زیبایی خواهد بود.

اگر دوربین عکاسی SLR یا دوربینی که قابل تنظیم باشد را در دسترس دارید ، در ساعات اولیه این بارش که ماه به جمع میهمانان افزوده نشده میتوانید شکارچی خوبی شوید...

در دوربین های دیجیتال دقت کنید که به هیچ وجه از حساسیت بالای ۴۰۰ استفاده نکنید.

جدول های زیر میتواند به شما کمک کند. البته (به قول آقای شاه محمدی ) وحی منزل نیست. و بهتر است خودتان به دلخواه تنظیم کنید...

دیافراگم	سرعت	ISO
f. 5.6	4-6 min	400
f. 4	3-5 min	400
f. 2.8	1-4 min	400

دیافراگم	سرعت	ISO
f. 5.6	5 - 8 min	200
f. 4	4 - 6 min	200
f. 2.8	3 - 5 min	200

اولین و آخرین دانشمندی که روی ماه پا گذاشت، از تجربیات خود و نظراتش در مورد آینده زمین سخن می‌گوید.

مجید جویا: هریسون اشمیت، تنها زمین‌شناس در گروه «دانشمندان فضانورد» ناسا در سال 1965 بود، علاوه بر این، او تنها دانشمندی بود که روی ماه راه رفت. او از سال 1977 تا 1983 در مجلس سنای ایالات متحده نیز خدمت کرد، و اکنون یک نویسنده، مشاور و تاجر است. وی در گفتگو با خبرنگاران هفته‌نامه نیچر در مورد نقش خود در برنامه آپولو و موارد فضایی دیگر صحبت کرده است.

مهم‌ترین و واضح‌ترین سوال را اول می‌پرسم: بودن روی ماه چه حسی داشت؟
یک منظره عالی. مخصوصا آسمان سیاه، با خورشیدی درخشان؛ منظره‌ای که معمولا نمی‌توانید دیدن چنین چیزی را تصور کنید، مخصوصا از روی زمین. فقط حس بودن روی ماه به کل قسمت‌های دیگر برنامه می‌چربید.

بعد از این که کارهای زمین‌شناسی روی ماه تمام شد، چکشت را به هوا پرتاب کردی تا ببینی چقدر می‌رود. در مورد آن تجربه برای ما بگو.
بعد از نمونه‌برداری از ماه، چکش فقط برای ما یک بار اضافی بود و مجبور بودیم که آن را جا بگذاریم. در نتیجه من کمی چرخیدم و سعی کردم که آن را به دورترین جای ممکن پرتاب کنم. دلیل آن کار فقط همین بود.

شما یکی از 6 فضانوردی بودی که در سال 1965 / 1344 و به دلیل پیشینه علمی خود انتخاب شدی؛ شما تنها زمین‌شناس از میان آن جمع بودی. آیا در آینده ناسا فضانوردان زمین‌شناس دیگری خواهد داشت؟
آنها به تازگی اسامی سری بعدی فضانوردان خود را اعلام کرده‌اند و به رغم کوشش‌های من، در میان آنها هیچ دانشمند زمین‌شناسی به چشم نمی‌خورد. و من فکر می‌کنم که ما به چیزی بیشتر از یک نفر که ناگهانی و تقریبا به طور تصادفی پیدا شود نیاز داریم.

شما در ماموریت آپولو 17 که آخرین ماموریت به ماه بود، حضور داشتی. آیا فکر می‌کنی که ما باید به آنجا بازگردیم؟
ایالات متحده به طور ویژه‌ای نیاز دارد که در اعماق فضا فعال و توانا باشد. ماه آسان‌ترین قسمت از اعماق فضا است که کسی با این حجم عظیم از ظرفیت‌های علمی می‌تواند به آنجا برود. این هم‌چنین جایی است که ما می‌توانیم شروع به یاد گرفتن خیلی از چیز‌هایی کنیم که در نهایت هنگام سفر به مریخ به دردمان خواهد خورد. این راه را برای برخی از منابع عظیم انرژی که در ماه و جود دارند و تقریبا در هیچ جای دیگری موجود نیستند باز می‌کند: سوخت همجوشی هلیوم 3.

البته خیلی‌ها می‌گویند که به لحاظ اقتصادی استخراج این هلیوم 3 عملی نیست.
مردم این را می‌گویند، ولی این تحلیل‌ها بیشتر یک جور اظهار نظر نسنجیده و فی‌البداهه به نظر می‌رسد. من فکر می‌کنم که این نظریات بیشتر بر پایه این احساس نهفته است که هر کاری در فضا باید خیلی گران‌قیمت باشد. در گذشته این گونه بود، چون این کارها را دولت‌ها انجام می‌دادند، و خوب پروژه‌های دولتی و حکومتی گران‌قیمت هستند. ولی پروژه‌های بخش خصوصی معمولا خیلی ارزان‌تر و با حاشیه سود قابل توجهی تمام می‌شوند.

بیشتر کسانی که از همجوشی حمایت می‌کنند، به دلایل زیست محیطی این کار را می‌کنند. انگیزه شما چیست؟
به عقیده من ما باید به این سمت برویم که از تمام چیزهایی که داریم (هر منبع انرژی که اقتصادی باشد) برای تامین نیازهای تقریبا 10 تا 12 میلیارد انسان در روی زمین استفاده کنیم تا تمام آنها بتوانند به آن سطح استاندارد از زندگی برسند که ما در ایالات متحده داریم.

بیشتر دانشمندان اعتقاد دارند که ماه هنگامی شکل گرفت که سیاره عظیمی به زمین برخورد کرد. ولی شما از این نظریه طرفداری می‌کنی که ماه در اثر جاذبه زمین گیر افتاد. چرا؟
مدل‌های کامپیوتری‌ای که نشان می‌دهند سیاره‌ای در اندازه‌های مریخ با زمین برخورد کرد و ماه را پدید آورد، هنوز نتوانسته‌اند تمام اطلاعاتی را که از نمونه‌های گرفته شده توسط ماموریت‌های آپولو به دست آمده‌اند توجیه کنند. مسئله عمده‌ای که مرا نسبت به این نظریه بدبین می‌سازد، این است که ما از گروهی از نمونه‌هایی که از ماه گرفته شده‌اند و شیشه‌های پیروکلاستیک نامیده می‌شوند، دریافتیم که ذخایری از عناصر فرار در اعماق ماه وجود دارد که با قبول فرضیه یک برخورد عظیم، نمی‌توانست در آنجا بماند.

فکر می‌کنی که به چه دلیل نظر شما در مورد نحوه شکل‌گیری ماه با اکثر دانشمندان دیگر متفاوت است؟
از اوایل دهه 1980، علاقه روزافزونی به مدل‌سازی کامپیوتری شکل گرفت. ما این علاقه را نه تنها آن را در رابطه با علوم فضایی، که در رابطه با هواشناسی نیز می‌بینیم.

شما را به عنوان کسی می‌شناسند که تغییرات آب‌وهوایی را انکار می‌کند. چه پاسخی برای آنها داری؟
من یک زمین‌شناس ناظر طبیعت هستم و خود را یک واقع‌گرا می‌دانم. من فکر می‌کنم که شواهد زمین‌شناسی کاملا گویای این امر است که گرمایش زمین صدها سال پیش از این شروع شده است، و در هر صد سال تقریبا 0.5 درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود. این یک نرخ غیر عادی گرم شدن نیست. به همین دلیل، من فکر می‌کنم که به هیچ وجه نشانه‌ای از این که دی‌اکسید کربن سبب این گرمایش شده باشد وجود ندارد. اگر شما در مورد فرایندی که در ورای ارتباطات بین دول در زمینه تغییرات آب‌وهوا در جریان است تحقیق کنید؛ در می‌یابید که بیشتر این بروکرات‌ها هستند که به چنین نتیجه‌گیری‌هایی می‌رسند، چرا که آنها همیشه قدرت و کنترل بیشتری را برای خود می‌خواهند. این یک مشکل واقعی است که افرادی را که می‌خواهند با واقع‌بینی به مسئله تغییرات آب‌وهوایی نگاه کنند، به طور بنیادین از این مباحثات حذف کرده‌اند.

به عنوان تنها دانشمندی که روی ماه راه رفته است، خیلی از مردم به شما به عنوان یک منبع الهام نگاه می‌کنند. فکر می‌کنی این واقعیت که شما در بعضی از مسائل اساسی نظری متفاوت با دیدگاه اکثریت داری، چگونه می‌تواند در کنار بازی کردن نقش الگو برای دیگران قرار گیرد؟
امیدوارم که تاثیر کاملا مثبتی داشته باشد. چون اگر کاری باشد که دانش باید انجام دهد، آن ادامه دادن به پرسش است. کاری که علم هیچگاه نباید انجام دهد، پذیرفتن اجماع و نظر عام است.

به نظر نمی‌رسد که رئیس‌جمهور باراک اوباما علاقه زیادی به فضا یا سفرهای فضایی انسان‌ها داشته باشد. شما چه پیامی به او خواهی داد که وی را در مورد اهمیت اکتشافات آتی فضایی قانع کند؟
این به لحاظ راهبردی خیلی مهم است که ایالات متحده نقش راهبری خود را در فضا حفظ کند. اگر ما این نقش را از دست بدهیم، این کار به طور مستقیم و غیر مستقیم بر ارتباطات ما با هر کشور مهم دیگری تاثیر می‌گذارد. من همچنین این را می‌گویم که به لحاظ اقتصادی، داشتن یک برنامه فضایی خیلی محکم، چالاک و نوآورانه فواید خیلی زیادی در گذشته برای ما داشته است. هیچ دلیلی هم وجود ندارد که فکر کنیم در آینده این گونه نخواهد بود.

چین و هند در تدارک برنامه ریزی اعزام انسان به ماه هستند، و حتی برخی از شرکت‌های خصوصی نیز در مورد آن صحبت می‌کنند. آیا این که همه این‌ها در این بازی شرکت داشته باشند خوب است؟
من همیشه باور دارم که رقابت چیز خوبی است؛ من حتی آرزو دارم که روزی ایالات متحده و اروپا بیدار شوند و خود را درگیر یک رقابت با هم ببینند. من فکر می‌کنم که مردم امریکا، مردم اروپا و کانادایی‌ها به هیچ وجه دوست نداشته باشند که چین به کشوری پیشرو در فضا تبدیل شود و ایالات متحده از جایگاه خود به زیر کشیده شود.

افرادی وجود دارند که اعتقاد دارند که انسان هیچ گاه بر ماه قدم نگذاشته است. شما با این افراد چه می‌کنی؟
در دنیایی که بیش از 6 میلیارد نفر در آن وجود دارند، همیشه افرادی پیدا می‌شوند که عقاید عجیب و غریبی مانند این داشته باشند.

 

منبع: خبر آنلاین

واژه گرفت زماني به كار ميرود كه سه جرم زمين ، ماه و خورشيد در يك راستا قرار بگيرند و يكي بر ديگري سايه افكند. گرفت تنها يك اصطلاح است و قدمتي بسيار كهن دارد. در شرق دور افسانه هايي براي اين پديده وجود داشته است كه امروز نيز بقاياي آن را در فرهنگ هاي سنتي شاهديم.

خور گرفت زماني رخ ميدهد كه ماه دقيقا بين زمين و خورشيد قرار بگيرد. اين نقطه را در اصطلاحات نجومي گره ميگويند. همه ساله دو (يا در موارد خاص حد اكثر سه) خور گرفت داريم. كه به سادگی ميتوانيد متوجه شويد چرا دو كسوف در سال اتفاق مي افتد.

اگر تا كنون به محل ظاهري ماه و خورشيد در فصول چهارگانه توجه كرده باشيد حتما دريافته ايد كه در تابستان خورشيد به اوج ارتفاع و ماه به كمينه ارتفاع ميرسد. و در زمستان ماه به بيشينه ارتفاع و خورشيد به حد اقل ارتفاع ظاهري خود دست ميابد. با اين شرايط در سير تابستان به زمستان (و بالعکس) خورشيد از ارتفاع حد اكثري خود به سمت پايين و ماه از ارتفاع كمينه خود به سمت بالا در حركت است. در اين ميان نقطه اي هست كه مدار ظاهري ماه و خورشيد بر هم منطبق ميشود. (امسال 31 تير ماه) اما تنها در نقطه اي ماه دقيقا بر روي قرص خورشيد قرار ميگيرد. آن نقطه همان گره است. امسال گره گرفت بر روي نواري از شرق چين تا غرب اقيانوس آرام شمالي حركت ميكند و پس از آن ماه از گره و خورشيد از گرفت خارج ميشود. اما اگر ماه دقيقا در گره قرار نگيرد ، كسوف جزئي خواهد بود. و اگر از لحاظ فاصله از حد معمول به زمين نزديكتر باشد خورشيدگرفتگي حلقوي رخ ميدهد. ما نيز در ايران خورشيد گرفتگي جزئي اي را شاهد خواهيم بود. اما این بدان معنا نیست که ماه در گره قرار نخواهد گرفت. دلیل این امر این است که کشور ما در نیمسایه قرار دارد. به عبارت دیگر زاویه ای که ما گرفتگی را مشاهده میکنیم مایل است و پرتو های خورشید کمتر اما به ما میرسد.

مکانیزم خورگیر را در زیر مشاهده میکنید.

 

*  امسال در ایران خورشيد با كسوف طلوع خواهد كرد.

*  بهترين نقاط رصد جنوب شرق كشور است.

*  برنامه رصدي اي بدين منظور تدارك ديده شده (به www.asiac.ir  مراجعه كنيد.)

 

-------------------------------

خورشید گرفتگی امسال

--*--*--*--*--*---*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*--*---*-*--*--

اما گرفت کاربرد دیگر هم دارد. خور گرفت و مه گرفت واژه های آشنایی هستند. در بالا خور گرفت را شرح دادم و اکنون مه گرفت یا خسوف...

با توجه به توجیه بالا ماه گرفتگی هم می بایست در همین حدود زمان رخ دهد. بله. ماه گرفتگی هم زمانی رخ میدهد که زمین دقیقا بین خورشید و ماه قرار داشته باشد. از آنجایی که ما ماه را متحرک اصلی میدانیم اینطور بیان میکنیم که زمانی مه گرفت رخ میدهد که ماه دقیقا در نقطه مقابل گره قرار گیرد. اما مشکل اختلاف زاویه مدار ماه و زمین است. میدانیم که مدار ماه با مدار زمین ۵ درجه اختلاف دارد. بنابراین باید شرایط فراهم شود تا ماه در آن نقطه قرار گیرد. امسال ما مه گیر یا همان خسوف کامل نداریم چون ماه کاملا در سایه زمین فرو نمیرود.

مکانیزم مه گیر  را در زیر میتوانید مشاهده کنید.

استرلاب را ایرانیان اختراع کرده‌اند، ولی جای تعجب که اختراع آن را به یونانیان نسبت می‌دهند. ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ قرن چهارم هجری در کتاب «الاستیعاب لصناعته استرلاب» می‌نویسد: «استادم ابی سعید احمدبن عبدالجلیل سجزی (سیستانی) استرلابی از نوع ساده ساخت که آنرا ذورقی نام نهاد و من طرح استادم را که طبق اعتقاد او بر حرکت زمین به دور خورشید ساخته شده است، تحسین نمودم، زیرا این استرلاب بر اساس این اعتقاد ساخته شد که حرکت دائمی موجود که محسوس می‌گردد از خود زمین است نه از دیگر افلاک ...

نظریه بطلمیوس و کتاب المجسطی او که زمین را ثابت و خورشید و اجرام آسمانی را بدور زمین گردان تصور می‌نماید، لغو و بی‌اعتبار است و دانشمندان و آگاهان علوم نمی‌توانند با دانش قاطع نظریه حرکت زمین را لغو کنند. مگر فلاسفه و طبیعی‌دانان بتوانند از راه خیالبافی لغو این نظریه را اعلم نمایند.» نکته مهم دیگری که از گفته‌های بیرونی بر می‌آید این است که او و استادش احمد سیستانی ، 580 سال قبل از کپرنیک حرکت زمین را درک کردند. حال آنکه این کشف بزرگ به کپرنیک نسبت داده شده است.

انسان از زماني كه به عمق آسمان پي برد در اين فكر بود كه آيا موجوداتي فرا زميني و مشابه انسان در آسمان ها زندگي ميكنند؟  و به دنبال اين افكار داستان ها افسانه هايي خلق شد كه ميتوان به سفر مريخي ها به زمين اشاره كرد.

سال ها بعد باور ها مسير خود را به سوي حقيقت تغيير دادند. تا حدي كه از پرستش ستارگان به حقيقتي نسبي كه همان دوران خورشيد مركزي است رسيدند. اولين نقشه آسمان در چين ترسيم شد. اما آن زمان چيني ها نمدانستند چه خدمتي به علم نجوم كرده اند. در قرن 18 ميلادي با استفاده از نقشه هاي آسمان در يافتند كه اگر زمين مركز عالم باشد تمام ستارگان بايد به دور كره ما يكنواخت در گردش باشند و حال ميدانيم كه منشا نقض زمين مركزي كشف ثابت المحل بودن پلاريس يا هان ستاره راهنما بوده است. و از اين مرحله به بعد ميتوان گفت نجوم به معناي واقعي آغاز شد. پس از آنكه گاليله با تلسكوپ خود به ديدار آسمان رفت اطلاعات بسياري از آن انسان شد. گاليله در يافت كه :  فضا بسي عميق تر از تصورات است ؛ لكه هاي خورشيدي را به قيمت از دست دادن بينايي خود كشف كرد و شايد از همه مهم تر مريخ را با تلسكوپ خود كره اي سرخ و خاكي مشاهده كرد.

آن روز ها بود كه شايئات بسياري درباره زندگي موجوداتي آدمنما در مريخ گسترش يافت.

جهشي بر زمان حال ميزنيم. تا دهه 1980 وجود حيات در مريخ سوالي اساسي در ذهن بشر بود. و با ارسال ربات هاي كاوشگر به بهرام احتمال وجود حيات بيشتر شد. و هر روز اطلاعات تازه اي درباره زمين شناسي مريخ به زمين ارسال ميشد. در سال 2006 كاوشگر ققنوس به نقطه تازه اي از مريخ سفر كرد. ققنوس قطب شمال مريخ را براي مطالعه انتخاب كرد و توانست وجود عنصر آب را در عمق بسيار كمي از سطح مريخ ثابت كند. اما تا كنون خبري از حيات در مريخ نيست...

با اين وجود بايد از منظومه خورشيدي خود فاصله بگيريم و به سوي ديگري از عالم بنگريم. مطالعات نشان داده اند كه ميليارد ها كهكشان در عالم وجود دارد كه هر كدام شامل 1000 ها منظومه است. وجود سيارات فراخورشيدي زمين مانند در دور دست امري بديهي و اثبات شده است. و با اندكي تعمق در آيات قرآن كريم ميتوان دريافت كه حيات در ماوراي زمين حقيقتي خيال انگيز است چنانكه ميگويد : و خلق ما في السماوات و ما في الارض به اين معناست كه در آسمان چيز هاي زيادي وجود دارد و ميفرمايد: سبح لله ما في السماوات و ما في الارض يعني آنچه در آسمان و زمين است خداوند را تسبيح ميكنند. و همچنين فرموده است: ... له اسلم من في السماوات و الارض طوعا و كرها و اليه يرجعون يعني هركه در آسمان ها و زمين است خواه نا خواه مطيع امر خداست و همه به سوي او باز ميگردند ( آيه 83 سوره آل عمران) و چندين و چند آيه دال بر وجود حيات در آسمان ها.

براستي ما در مقابل خداي بزرگ كه آفريننده هفت آسمان است و ما در مشاهده آسمان اول همچنان عاجزيم، چقدر كوچكيم؟

بيانديشيم و باور كنيم. جهاني كه تصور بزرگيش در ذهن نميگنجد تنها قسمت كوچكي از آفرينش است. و كل آفرينش نسبتي در برابر خدا ندارد. و بزرگي خدا در برابر كوچكي ما چه نسبتي خواهد داشت؟

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی (زاده توس بسال ۵۹۸ ه.ق. مطابق با ۵۸۰ ه.خ. و متوفای ۱۸ ذی الحجه ۶۷۲ هجری قمری - کاظمین) ملقب به خواجه نصیر طوسی یا خواجه نصیرالدین طوسی (توسی هم نوشته شده)، فیلسوف، متکلم، فقیه، دانشمند، ریاضیدان و سیاستمدار ایرانی شیعه سده هفتم است.
طوسی یکی از سرشناس‌ترین و با نفوذترین چهره‌های تاریخ فکری اسلامی است.
وقتی که هولاکو به فرمانروایی اسماعیلیان در سال 635 هجری قمری پایان داد طوسی را در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد که رصدخانه بزرگی در مراغه ایجاد کند، که شروع آن از سال 638 هجری قمری بود. برای کمک به رصدخانه علاوه بر کمکهای مالی دولت اوقاف سراسر کشور نیز در اختیار خواجه گذاره شده بود.

او در مراغه رصدخانه‌ای ساخت و کتابخانه‌ای بوجود آورد که حدود چهل هزار جلد کتاب در آن بوده‌است. او با پرورش شاگردانی (همچون قطب الدین شیرازی) و گردآوری دانشمندان ایرانی عامل انتقال تمدن و دانش‌های ایران پیش از مغول به آیندگان شد.

اِبْنِ هِیْثَم، ابوعلی حسن (محمد؟) بن حسن (حسین؟) بن هیثم بصری

 مهندس بصری نزیل مصر، معروف به ابن هیثم (۴۳۰-۳۵۴) که در غرب در آثار لاتینی سده‌های میانه به آونتان یا آوناتهان و بیشتر به آلهازن شناخته می‌شود، از دانشمندان سرشناس ایرانی و یا عرب است که در زمینه شناخت نور و قوانین شکست و بازتاب آن نقش مهمی ایفا کرده‌است. شرح اصول تاریک‌خانه و اختراع ذره‌بین از کارهای برجستهٔ این دانشمند مسلمان است.به دید برخی پژوهشگران او نخستین دانشمند جهان است که سرعت صوت را محاسبه کرده‌است. او با معیارهای متعارف اندازه‌گیری در زمان خود، که واحد ذرع بود، سرعت نور را محاسبه کرد و دور کره زمین را اندازه گرفت. وی نخستین کسی است که به بررسی خواص نور پرداخت.

ابن هیثم رساله‌ای در نور نوشت و ذره بین را کشف کرد. به نسبت زاویه تابش و زاویه انکسار پی برد و اصول تاریکخانه را شرح داد و در مورد قسمت‌های مختلف چشم بحث کرد.

شهرت ابن هیثم در نجوم بیشتر به سبب تالیف رساله‌ای است به نام مقاله فی هیئته العالم.

وی آسمان را متشکل از مجموعه‌ای از پوسته‌های کروی (با افلاک) هم مرکز فرض کرده‌است که بر هم مماسند و درون یکدیگر می‌چرخند، در داخل ضخامت هر پوسته، که نماینده فلک یکی از سیارات است، پوسته‌های هم مرکز و خارج از مرکز و کرات کامل دیگری وجود دارد که بترتیب با افلاک خارج از مرکز و افلاک تدویر متناظرند. همه پوسته‌ها و کره‌ها سرجای خود و به گرد مرکز خود می‌چرخند، و از ترکیب آنها حرکت ظاهری سیاره که طبق فرض روی استوای فلک تدویر قرار دارد پدید می‌آید. ابن هیثم با توصیف دقیق همه حرکاتی که در کار می‌آیند، در واقع گزارشی کامل و روشن و غیرفنی از نظریه بطلمیوس درباره سیارات ارائه می‌کند، و همین نکته راز محبوبیت رساله او را آشکار می‌کند.

 

ابوریحان بیرونی

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (زادهٔ ۲۹ شهریور ۳۵۲، کاث، خوارزم - درگذشتهٔ ۲۸ آذر ۴۲۷، غزنین)، دانشمند بزرگ و ریاضی‌دان، ستاره ‌شناس و تاریخ ‌نگار ایرانی سده چهارم و پنجم هجری است و بعضی از پژوهندگان او را از بزرگ‌ترین فیلسوفان مشرق‌زمین می‌دانند.

بیرونی گردش خورشید، گردش محوری زمین و جهات شمال و جنوب را دقیقا محاسبه و تعریف کرده است. خورشیدگرفتگی هشتم آوریل سال ۱۰۱۹ میلادی را در کوههای لغمان (افغانستان کنونی) رصد و بررسی کرد و ماه‌گرفتگی سپتامبر همین سال را در غزنه به زیر مطالعه برد.

کتب و رسالات بسیار که شمار آنها را بیش از ۱۴۶ گزارش کرده‌اند نوشت که جمع سطور آنها بالغ بر ۱۳ هزار است. مهم‌ترین آثار او التفهیم در ریاضیات و نجوم، آثار الباقیه در تاریخ و جغرافیا، قانون مسعودی که نوعی دانشنامه است و کتاب تحقیق ماللهند درباره اوضاع این سرزمین از تاریخ و جغرافیا تا عادات و رسوم و طبقات اجتماعی آن.

التفهیم لاوایل صناعت التنجیم: این کتاب نیز در نجوم و به فارسی نوشته شده است و برای مدت چند قرن متن کتاب درسی برای تعلیم ریاضیات و نجوم بوده است.

 

استفاده از مطالب این پست حتی با اطلاع نویسنده جایز نیست...

ماهواره ها يا زمين گرد ها به دو صورت طبيعي و دست ساخته به دور سیاره خاکیمان در گردشند. زمين تنها يك زمين گرد طبيعي (ماه) دارد اما ماهواره هاي زيادي به دور زمين در گردش اند.

هر ماهواره ممکن است در شبانه روز چندیدن بار دور زمین بچرخد (مثل ماهواره های مخابراطی) و یا اینکه در جای به موازات سطح زمین ثابت باشد. (ماهواره های تلویزیونی)

اين روز ها شكار اين مرواريد هاي مصنوعي بين منجمان آماتور رواج يافته است و به حق لذت فراواني به همراه دارد.

ایریدیوم که دسته ای از ماهواره های مخابراطی ساخت ایالات متحده هستند متداول ترین ماهواره های قابل رویت اند. این ماهواره های دارای 3 آنتن بازتابنده هستند که نور خورشید را به خوبی بازتاب میکنند. اگر این آنتن ها روی این ماهواره ها تعبیه نشده بودند قدر ظاهری ماهواره به 6 میرسید.

 ایریدیوم نام هفتادوهفتمین عنصر جدول تناوبی است و مجموعه این ماهواره ها نیز 77 تاست. ایریدیوم ها از این جهت مورد توجه قرار گرفته اند که : 1- تعداد آنها زیاد است  2- به دلیل وجود آنتن های بازتابنده دارای درخش هستند ( گاهی تا قدر -9 )

زمان رصد ایریدیوم ها باید نزدیک طلوع یا غروب خورشید باشد. چرا که آنها در فاصله 780 کیلومتری زمین قرار دارند و باید خورشید آنفدر نزدیک افق باشد تا نور آن توسط این ماهواره ها بازتاب شود.

اما این هفته با زمین گرد ها:

 

برای دریافت داده های مربوط منطقه خود به سایت www.heavens-above.com  مراجعه کنید.

 براي پيش بيني همه عوامل در رصد ، نرم افزار هايي وجود دارد و همچنين دسته اي از اين نرم افزار ها به صورت آنلاين در اختيار همه علاقه مندان قرار گرفته است. كه در ادامه چند پايگاه از اين قبيل معرفي ميشود:

وضعيت اجرام:  www.heavens-above.com  /  www.skyandtelescope.com

وضعيت ابر ها و دماي هوا: www.weather.ir  /  www.weather.com  /  www.accuweather.com

وضعيت ماهواره ها : www.heavens-above.com 

رصدگاه ها: وب سايت هاي گروه هاي نجومي محلي / www.asiac.ir

 

به اميد فردايي بهتر براي منجمان سرزمينمان ايران

برتو باد كشف جهان

سجاد صابری -  sajjad.s2007@gmail.com

چند دقیقه پیش توی وبلاگ یکی از دوستان نجومی مطلبی رو خوندم.

که نوشته بود:

مایک سالوی عکاس ستاره شناس از ساحل مرکزی استرالیا ، مدرکی از وقوع اتفاقاتی هولناک برروی بزرگترین سیاره منظومه شمسی ما ، مشتری ، ثبت نموده است .

او در مورد این مدرک خود می گوید : " مشتری در صبح 2 می مدنظر داشتم . فرض کنید که جرمی که اندازه آن شاید حداقل 3بار بیشتر از زمین بود ، همانند ساس (نوعی حشره) به سمت مشتری ، سیاره غولپیکر ، حمله ور شده بود "

خیلی کنجکاو شدم چون با دیدن فیلم اصلا باورم نشد. توی آرشیو سایت اسپیس ودر این مطلب رو پیدا کردم که در آخر نوشته بود:

"It turns out the invader was just an insect on the mirror of my 12-inch Newtonian telescope."

اون حمله [ به مشتری ] رو تموم کرد و فقط یه حشره روی آینه ۱۲ اینچی تلسکوپ نیوتونی من بوده.

و این از مشکلات ترجمه ناقص یا اشتباهه...

اگه دوست دارین یه کم بخندین ، فیلم رو با حجم ۴۰۰ کیلو بایت دانلود کنین

---

ضمیمه

عبور اروپا از جلو گانیمید

 

پیشتر بابت کیفیت پایین تصاویر عذر خواهی میکنم.

دوربین رو باید اوراق کنم و به فکر یکی دیگه باشم...

کمی نا امید کننده

 

ورود آلفای عقرب به اختفا

 

خروج قلب العقرب از اختفا

فراتر از اسپیس ودر و ...

www.PortalToTheUniverse.org

ماراتن مسیه چیست؟

در یکی از شب هایی که در آن تمام اجرام فهرست مسیه دیده میشوند مسابقه ای در سراسر جهان برگزار می شود. در این شب رصدگران آشنا با آسمان شب باید با ابزارهای اپتیکی خود تمام این اجرام را رصد کنند. هرکس که اجرام بیشتری را دیده باشد نفر اول است. نام این مسابقه از سختی این مسابقه گرفته شده. رصدگران باید از شب تا صبح به رقابت بپردازنــــد و به دلیل طاقت فرسا بودن این کار نام آن را مارتن گذاشتند که برگرفته از مسابقه بسیار سخت دو ماراتن است.

شارل مسیه

شارل مسیه دانشمند فرانسوی بود که 24 سال از عمر خود را صرف تهیه فهرستی از اجرام آسمانی کرد که خــــــــود آن ها را کشف کرده بود. دلیل اینکه مسیه به دنبال کشف این اجرام رفت این بود که در آن زمان داشنمندان، دنباله دارها را با اجرام دیگر از قبیل خوشه های ستاره ای و کهشان ها اشتباه می گرفتند و مسیه توانست فهرستی از 110 جرم سماوی را تهیه کند که در آن سحابی ها ، خوشه های ستاره ای و کهکشان ها جای دارند(یکی از اجرام فهرست مسیه به اشتباه تــــــــــــــــــکرار شدهM102 و M101) که از آن به بعد دیگر این اجرام را با دنباله دارها اشتباه گرفته نشود.

راه موفقیت در ماراتن مسیه چیست؟

برای موفقیت در مارتن مسیه باید چیزهایی را رعایت کرد که در این صورت شانس بسیار زیادی برای کسب مقام وجود دارد.

ابتده باید با تمام صور فلکی و جایگاه اجرام مسیه در آنها آشنت باشید و تمرین کنید برای رصد آن ها با ابزار اپتیکی.شب قبل از ماراتن خوب بخوابید که بتوانید برای شب ماراتن آمادگی لازم را داشته باشید. مایعاتی مانند آب زیاد استفاده کنید زیرا دید را در شب باز می کند و دقت کار شما را بالا می برد. پس اینکه این موراد را رعایت کردید سرانجام شب ماراتن فرا می رسد. ابتدا اجرامی را رصد کنید که فرصت زیادی برای رصد آن ها ندارید و آن ها زود غروب می کنند. سپس به سراغ اجرام دیگر بروید.

این کار بسیار مهم است زیرا اگر غفلت کنید از رصد گران دیگر عقب می مانید و همین می تواند دلیل شکست باشد.

استفاده از نقشه های آسمان

به خاطر سپردن تمامی اجرام مسیه و جایگاه آن ها در آسمان کار سختی است و به این منظور باید از نقشه های دقیــــــــــق آسمان استفاده کنید. برگزیده ترین نقشه های آسمان عبارتند از: 1-اطلس آسمان شب نوشه ویل تیریون ، ترجمه حسیــــن علیزاده غریب.2- The Observers Sky Atlas اطلس آسمان رصدگران 3- صورت های فلکی، کتابی برای رصد اجرام مسیـــــه که برای شروع مناسب است، نویسنده ویل تیریون، مترجم استاد احمد دالکی. به همراه خود حتما چراغ قوه با نور قرمز برای دیدن نقشه داشته باشید زیرا اگر نور چراغ قوه شما رنگ دیگری باشید چشم شما را که یا تاریکی عادت کرده اذیت و دقــــت لازم را برای رصد از شما می گیرد.


به علت بالا رفتن سطح توانایی رصد گران ایرانی اجرامی از فهرست دیگر به علاوه فهرست مسیه قرار داده شده تا رقابت جذاب تر شود. نام این فهرست NGC است . اجرامی که قرار داده شده عبارتند از:

اجرام رصدی مورد نظر

اجرام رصدی انتخاب شده برای این رقابت: تمام اجرام فهرست مسیه بجزکهکشان های74 Mو 77 Mکه دیده نمی شوند. علاوه بر 108 جرم مسیه که الویت اصلی انتخاب داوران است رصد 14 جرم غیرمسیه که از زیباترین اجرام ژرف آسمان اند مورد نظر است تا سبب افزایش جذابیت های این برنامه رصدی شود:

1- خوشه اومگا-قنطورس یا NGC 5139، پرنورترین خوشه کروی آسمان و بزرگترین در سراسر کهکشان

2- کهکشان قنطورس- A یا NGC5128، کهکشان نا منظم بزرگ که جز 10 کهکشان بارز آسمان است.

3- خوشه دوتایی (خی و اچ) NGC 884 و NGC869 در برساوش، از زیباترین خوشه های باز آسمان

4- کهکشان مارپیچی NGC6946 در قیفاووس

5- خوشه باز جغد یا NGC457 در ذات الکرسی

6- خوشه باز کارولین یا NGC 7789 در ذات الکرسی

7- کهکشان مارپیچی آندرومدای کوچک یا NGC7331در فرس اعظم

9- خوشه کروی NGC6441 در دم عقرب

10- خوشه باز NGC6231 در دم عقرب

11- سحابی سیاره نمای اسکیمو یا NGC2392 در جوزا

12- خوشه باز NGC2244 (سحابی رزتRossete Nebula) در تکشاخ

13- خوشه باز NGC1647 در ثور

14- دنباله دارP 73 یا شواسمان-واخمان(درخشان ترین تکه هسته آن، تکه C)، که درشب برنامه نزدیک به اکلیل شمالی است.

چهارشنبه هفته آینده رقابت مسیه برگزار میشه. اگه جز اولین سوابق رصدیتونه این مطلب رو بخونین.

به امید موفقیت جامعه نجوم ایران و جهان

--------------------------

برای داشتن یک رصد خوب لازم است پیش از رصد ، هنگام رصد و پس از رصد نکاتی را رعایت کرده تا بتوانیم یک رصدگر خوب باشیم.

پیش از رصد

۱- داشتن ابزار رصدی مناسب که ارزان ترین و با ارزش ترین آن چشم است. و بعد از چشم سایر ابزار های ابتیکی ما را در شب های رصدی همراهی میکنند.

       ۱.۱- چشم : چشم انسان مانند دست نویسندگان و هنرمندان نیاز به پرورش دارد. برای پرورش چشم از راه های زیر میتوان استفاده کرد:

                   ۱.۱.۱-تلاش برای یافتن اجرام پر نور در هوای نسبتا روشن(اندکی بعد از غروب و یا قبل از طلوع خورشید)

                   ۱.۱.۲-نگاه غیر مستقیم به اجرام کم نور آسمان

                   ۱.۱.۳- توجه به نوع ، اندازه و قدر جرم مورد رصد

                   ۱.۱.۴- کشیدن طرحی از رصد یک جرم با چشم غیر مسلح

                   ۱.۱.۵- خواب کافی(۸ ساعت شبانه و ۲۰ دقیقه ظهرانه) و استراحت چشم

      ۱.۲-دوربین های دو یا تک چشمی: دوربین های دوچشمی و تک چشمی به دو نوع سبک و سنگین تقسیم میشوند. نوع سبک را میتوان بر روی سه پایه دوربین عکاسی نیز سوار کرد. اما خواص این دوربین ها به شرح ذیل است:

                  ۱.۲.۱- تصویر واضح و شفاف

                  ۱.۲.۲- عدم نمایش تصویر وارونه

                  ۱.۲.۳- سبک و قابل حمل

                  ۱.۲.۴- عدم ردیابی اجرام

                  ۱.۲.۵- قیمت نسبتا ارزان( ۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان)((البته من مخالف عبارت ارزان هستم چرا که یک تلسکوپ تال ۱۵۰ را میتوانید با قیمتی حدود ۴۰۰ هزار تومان تهیه کنید))

                 ۱.۲.۶- میدان دید باز و عدم امکان بزرگنمایی (بیش از ۲۰ برابر)

     ۱.۳- تلسکوپ: تلسکوپ ها به دو دسته اصلی تقسیم میشوند که پیشتر به آن اشاره شده: لینک مطلب تلسکوپها

۲- آشنایی با واژگان نجومی: پیشتر به آن پرداخته ایم: لینک مطالب پایه ای

۳- فراهم کردن نقشه آسمان: برترین => Observer Sky Atlas در دو نسخه انگلیسی و فارسی

۴- چراغ قوه نور قرمز به همراه باتری اضافه

۵- ملزومات ابزار های رصدی و عکاسی(پیچ اضافه و...)

۶-لباس گرم - حتی در گرمترین شبهای تابستان-

۷- تغذیه و نوشیدنی مناسب

۸- موارد درمانی ، ایمنی و تجهیزات فنی جهت تعمیر احتمالی ابزار

هنگام رصد

۱- انتخاب منطقه مناسب: انتخاب رصدگاه از چندین لحاظ مورد اهمیت است:

    ۱.۱ - عدم آلودگی نوری یا کم بودن آن

    ۱.۲- افق باز حد اکثر تا ۱۵ درجه

    ۱.۳- زمین صاف و خاک سفت

    ۱.۴- عدم وجود ابر و مه

    ۱.۵- نزدیکی به آبادی(جایی برای گذراندن زندگی در صورت بروز حادثه)

    ۱.۶- امکان تردد اتومبیل تا فاصله نزدیکی به محل

۲- نظم در هنگام رصد: داشتن نظم در رصد امری ضروری است از چینش ابزار تا توجه به پروژه و آسمان

    ۲.۱- توجه به پروژه

    ۲.۲- دقت به زمان طلوع و غروب اجرام

    ۲.۳- دقت به زمان رصد

    ۲.۴- نظم در چینش ابزار های استفاده شده به صورتی که هر لحظه آمادگی ترک محل را داشته باشیم.

۳- وضعیت مناسب و راحت: راحت بودن هنگام رصد بسیار مهم است. پس اگر عادت دارید بنشینید حتما یک صندلی تاشو به همران داشته باشید.

۴- گزارش نویسی مختصر: نوشتن گزارش باید از زمان رصد آغاز شود و به اختصار زمان،مکان،ابزار و ... به سرعت ثبت شود اما این به منزله تکمیل گزارش نیست. باید توجه داشت که اگر مسیه رصد هایش را ثبت نمی کرد دیگر رقابتی به نام مسیه وجود نمی داشت.

۵- توجه به مسائل ایمنی: از آن جایی که رصدگاه ها معمولا در کویر اند ، احتمال عقرب زدگی و مار زدگی وجود دارد که میبایست به آن ها توجه داشت و از کفش مناسب استفاده کرد.

۶- تغذیه مناسب و بموقع

۷- عدم استفاده از نور فلاش یا سایر نور ها به جز قرمز

۸- حفظ محیط زیست

پس از رصد

بعد از اتمام مراحل رصد هنوز کار تمام نمی شود و به قول ضرب المثل معروف کار را آن کرد که تمام کرد. بعد از رصد میبایست فعالیت هایی را برای ارزشمند کردن رصد انجام داد.

۱- جمع آوری وسائل و کنترل سلامت و کمال آن ها

۲- تکمیل گزارش

۳- بررسی نتایج رصد

-----------

به نقل از: کارگاه نجوم انجمن نجوم آماتوری آسمان توس مورخ جمعه ۸/۶/۸۷ ( سخنران : آقای ربانی)

 

1 فروردین – انفجار بزرگ و تولد جهان (15 میلیارد سال پیش )

18 اردیبهشت – تشکیل کهکشان ها ( 13 میلیارد سال پیش )

12 خرداد – تشکیل خوشه های ستاره ای ( 12 میلیارد سال پیش )

10 آذر – تشکیل منظومه شمسی ( 5/4 سال پیش )

22 آذر – پیدایش اولین گونه ی حیات در کره زمین ( 4 میلیارد سال پیش )

5 دی – پیدایش اولین جانداران هوازی کره زمین ( 5/3 میلیارد سال پیش )

16 اسفند – پیدایش حیوانات و گیاهان بر روی خشکی ( 560 میلیون سال پیش)

23 اسفند – پیدایش دایناسورها ( 248 میلیون سال پیش )

29 اسفند ساعت 23 و 53 دقیقه – پیدایش اولین دوپاهای شکارچی (200 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه – پیدایش انسان های اولیه ( 30 هزار سال پیش)

29 اسفند ساعت 23 و 59 دقیقه 50 ثانیه اختراع خط و آغاز تاریخ – (5 هزار سال پیش)

چند نکته ی بسیار جالب از این سر رسید بدست می آید که می توان به آن اشاره داشت:

اگر عمر کل جهان یک سال باشد تنها یک دقیقه از پیدایش نخستین انسان تا به همین الآن گذشته است.
همانطور که می بینید بسیاری از رویداد ها در فصل زمستان این سال رخ داده است که نشان دهنده ی طول عمر بسیار زیاد وقایع نجومی و گستردگی جهان می باشد.
بیشتر وقایع سر رسید مربوط به تشکیل منظومه شمسی، زمین و مراحل شکلگیری حیات بر روی آن است که نشان دهنده ی معلومات اندک ما درباره پدیده هایی است که در زمان های دیگر و در مکان های دوردست کیهانی رخ داده اند.
جهان بیش از حد پهناور و بسیار پیرتر از حد تصور و خیال نوع بشر است پس چه راست گفت که:

((و در روی زمین با غرور راه مرو، به درستی که هرگز زمین را نخواهی شکافت و در بلندی به کوه ها نخواهی رسید)) "اسراء- 37"

برای اینکه این تاریخ ها را به یاد داشته باشید می توانید گردونه ی زیر را دانلود و سپس بریده و روی هم سوار کنید و با خودتان همراه داشته باشید. این هم از عیدی ما!



لینک گردونه ی آسمانی

به نقل از taghemina.blogfa.com

 

زحل(کیوان) ششمین سیاره منظومه شمسی ودومین سیاره بزرگ بعدازمشتری میباشد.

کیوان همچون مشتری یک غول گازی فاقدسطح صخره ای میباشد.دمای زحل دربالای ابرهای گازی آن به١٨۵-درجه سانتیگرادمیرسد.کیوان تنهاسیاره حاضردرمنظومه ما است که چگالی کمترازآب داردومیتوانددرآب شناورباشد!!!

زحل ,مشتری ,اورانوس ونپتون دارای سیستم حلقه ای هستندوبه دلیل شباهتهایی که به هم دارندسیارات مشتری مانندنامیده میشوند.

تعدادحلقه های زحل بیشترازسایرسیارات حلقه داراست.زحل دارای٧حلقه اصلی میباشد.این حلقه هاازسنگ ,یخ وگردوغبارتشکیل شده اندکه دراندازه های بسیارکوچک یابزرگ میباشند.این حلقه هاباراول درسال١۶١٠توسط گالیله کشف شد.(درپست بعدی باحلقه های زحل بیشترآشناخواهیدشد.)

انیمیشن حلقه های زحل رادراین سایت ویاازطریق این سایت ببینید.

اتمسفرزحل شامل٩٧%هیدروژن ,کمتراز٣%هلیم واندکی گازمتان وآمونیاک میباشدکه دردمای١۶٨-درجه سانتیگراد آمونیاک به صورت کریستالهای یخی درآمده است.

1,429,400,000km فاصله ازخورشید/یک سال معادل٢٩.۴٢سال زمینی

120,536km  قطرزحل/یک روز معادل١٠.۶٧ساعت زمینی

اقمارزحل

زحل بیش از60 قمرشناخته شده دارد.کریستین هویگنس, درسال1665 اولین قمرزحل یعنی تیتان راکشف کرد.تیتان ,دومین قمربزرگ منظومه بعداز گانیمد(قمرسیاره مشتری) میباشد.تیتان وتریتون(ازاقمارسیاره نپتون)تنهاقمرهای دارای اتمسفر هستند.جو ضخیم تیتان ازمتان وآمونیاک تشکیل شده است.تیتان حتی ازسیاره عطاردهم بزرگترمیباشد.

برخی ازاقمارزحل:رئا ,میماس, پان, اطلس ,دیون ,تتیس و...میباشد.

درتصویرعبورتیتان ازمقابل زحل رامیبینید.

زحل درمیان اقوام باستان

برطبق اسنادبه دست آمده ,گویا آشوریان ساکن درنینوا ازاولین اقوامی بودندکه جابه جایی این جرم درخشان درآسمان رابه دقت ثبت میکردند.

یونانیان نیز زحل رابه افتخارخدای کشاورزی کرونوس نامیده بودند.

رومیهاکه بیشترتمدن خودراازیونانیان اقتباس کرده بودندنام این سیاره رابه ساترنوس تغییردادندکه ریشه نام انگلیسی این سیاره است.ساترنوس نیزخدای کشاورزی رومی هابود.که درماه دسامبربه افتخارساترنوس جشن ٧روزه برپامیکردند.این جشن بعدهابه مردمی ترین جشن روم باستان تبدیل شد.

منابع:infoplease / wikipedia / زحل/ دانشنامه رشد/مجله نجوم182/نرم افزاراستاری نایت

امیرحسام صلواتی  / nojumnews.com

 تحقیقات نشان می دهد چهار قمر گالیله ‏ای مشتری آخرین بازماندگان از حداقل پنج نسل از اقماری هستند که زمانی به دور مشتری در گردش بوده و این سیاره تعداد زیادی از اقمار خود را بلعیده است.

چهار قمر گالیله‎ای مشتری نقش پررنگی در تاریخ علم ایفا کرده ‏اند. کشف آن‏ها توسط گالیله در 400 سال قبل، مدرک انکار ناپذیری بر این واقعیت بود که همه‏ اجرام آسمانی به دور زمین نمی‏ گردند. اما تا به امروز هیچ کس تصور نمی‏ کرد مشتری روزگاری قمرهای بسیار بیشتری داشته است.تا به امروز وجود 63 قمر برای مشتری به طور قطعی به اثبات رسیده است.

بنا به گفته کانوپ، منجمان دیر زمانی است از رازهایی که راجع به نحوه شکل ‏گیری مشتری و قمرهایش در شبیه‏ سازی‏های رایانه ‏ای نمایان می‏ شود آگاهند. مدل‏ های کنونی نشان‏ می‏ دهند که جرم قرص مواد اطراف مشتری، که قمرهای مشتری را ایجاد کرده‏ است، چند ده درصد جرم این سیاره غول ‏پیکر بوده است. این در حالی است که تنها دو درصد این جرم برای به وجود آوردن قمرهای کنونی کفایت می ‏کند.

 

اکنون کانوپ و همکارش «ویلیام وارد»(William Ward)، معتقدند که پرده از این راز برداشته ‏اند. اگر باقی اقمار وقتی‏ شکل گرفته باشند که قرص اطراف مشتری هنوز وجود داشته است، این تفاوت جرم قابل توضیح خواهد بود. به اعتقاد کانوپ در این بین، برهم‏ کنش قمرها و مواد درون قرص یک فرآیند کلیدی به شما می رود. این برهم ‏کنش باعث حرکت مارپیچی قمرها به سمت مشتری و در نهایت بلعیده شدن توسط این غول گازی شده است.

این نظریه ناهمخوانی‏ های موجود در شبیه‏ سازی‏ های پیشین را نشان می ‏دهد. کانوپ می‏ گوید:"وقتی یک گروه از قمرها توسط مشتری بلعیده‏ می‏ شدند، به سرعت گروه دیگری از آن‏ها شروع به شکل‏ گیری می‏ کردند". او می‏ افزاید:"ممکن است پنج نسل مختلف از قمرها به وجود آمده باشند. قمرهای گالیله‏ ای فعلی زمانی شکل گرفته اند که تزریق مواد از منظومه شمسی به دیسک اطراف مشتری متوقف شد و به این ترتیب این قمرها از سرنوشت غم ‏انگیز همتایان پیشین خود نجات یافتند".

 

طبق نظریه کانوپ و وارد، جرم کلی هر نسل از اقمار یکسان بوده است. ولی تعداد قمرها ممکن است متفاوت بوده باشد. کانوپ می ‏گوید:"ما فکر می‏ کنیم فرآیند مشابهی برای زحل نیز رخ داده است که در آن‏جا نسل آخر قمرها یک قمر بزرگ دارد- تیتان".

فاطمه همتیان : نجوم نیوز: http://nojumnews.com

جهان برای بیشتر ما انسان ها غیرقابل تصور و بیکران است. كیهان شناسان اما اینگونه فكر نمی كنند. آنها چنین احساس می كنند که درون مرزی محصور شده اند.

جهان برای بیشتر ما انسان ها غیرقابل تصور و بیکران است. كیهان شناسان اما اینگونه فكر نمی كنند. آنها چنین احساس می كنند که درون مرزی محصور شده اند. هر قدر هم كه تلسكوپ های بزرگتری بسازند باز تا مرز محدودی قابل مشاهده است. درعرصه آسمان ما تنها می توانیم تا مرز 45 میلیارد سال نوری را ببینیم و این محدوده به این دلیل است كه نور مربوط به پیش از این زمان هنوز به ما نرسیده است.

ما با این خیال كه در پس این جهان بیكران - كه گویی ما به گوشه ای از آن دوخته شده ایم- چه چیزهایی نهفته است مبهوت مانده ایم. 

بهترین امیدی كه داریم این است كه با تلفیقی از شانس و گوش به زنگ بودن، روزنه ای به ساختار جهان بگشاییم: پنجره ای پیدا به مکانی پنهان در فراسوی لبه جهان. اکنون «ساشا كشلیكسكی»(Sasha Kashlinsky) بر این باور است كه اتفاقاً در لب این پنجره قرار گرفته است.

كشلیكسكی، از دانشمندان ارشد ناسا در مركز پرواز فضایی گودارد، سالهاست كه در مورد چگونگی حركت خوشه های سرکش كهكشانی در خلاف جهت انبساط عالم مطالعه می كند. او و همكارانش سرعت حركت این خوشه های كهكشانی را 1000 كیلومتر بر ثانیه اندازه گرفته اند. سرعتی بس فراتر از بهترین تصور كیهان شناسانه ای كه ذهن ما یاری كند. همچنان غریب، اینطور پیداست كه هر یك از این خوشه ها كه در محدوده صور فلكی قنطورس و بادبان (پراع) قرار دارند شتابان به سمتی از آسمان در حركتند.

كشلیكسكی و تیم همراهش مدعی هستند كه مشاهدات ایشان نخستین سرنخ ها در خصوص آنچه در فراسوی افق کیهانی اتفاق می افتد را بدست می دهد. این یافته به ما می گوید كه جهان در نخستین لحظه پس از انفجار بزرگ چگونه بوده است و اینکه آیا جهان کنونی ما تنها یکی از چندین جهان موجود است یا خیر.  دیگران به این اندازه مطمئن نیستند. در مقابل این ایده نظریه دیگری وجود دارد که وجود جهان های دیگر را رد کرده و جهان کنونی را ناشی از شکاف در یکی از اصول بنیادین کیهان شناسی می داند. اصلی که می گوید جهان ایزوتروپیک است یعنی از همه جهات یکسان بنظر می رسد. این امر مستلزم مشاهدات دقیق و موشکافانه است.

 

اکنون همه همکاران مات و مبهوت مانده اند. «لورا مرسینی» از دانشگاه چپل هیل می گوید:" این كشف به انبوه معماهای ما در مورد كیهان شناسی می افزاید." معمای اصلی اما مسأله 95 درصد حجم دنیا است كه شامل ماده تاریك نادیدنی ایست كه گویی كهكشان ها را كنار هم نگه می دارد و انرژی تاریك مرموزی كه گویی انبساط جهان را شتاب می­بخشد. از اینرو  كشلیكسكی این معمای جدید را "شار تاریك" نام نهاده است.

او با بررسی علائم حركت خوشه های كهكشانی که تا فاصله 5 میلیارد سال نوری قرار دارند موفق شد تا سرعت آنها را در زمینه ریزموج کیهانی-حرارت باقی مانده از انفجار بزرگ- اندازه گیری کند. بطور كلی فوتون های موجود در زمینه ریزموج کیهانی بی وقفه میلیاردها سال نوری را در فضای میان ستاره ای طی می­ کنند اما هنگام عبور از یک خوشه کهکشانی با گاز یونیده و دغیکه در فضای بین کهکشان هاست برخورد می کنند. فوتون های پراكنده شده توسط این گاز بصورت یک اغتشاش کوچک در دمای زمینه ریزموج کیهانی ظاهر می­ شوند و اگر كهكشان درحال حرکت باشد، اغتشاش بوجود آمده شامل انتقال دوپلری نیز می شود.

اثر انتقال دوپلری در یك خوشه منفرد بسیار ناچیز است و به همین خاطر است كه كسی خود را برای جستجوی انتقال دوپلری در چنین خوشه هایی به زحمت نمی اندازد. با این همه كشلیكسكی دریافت كه با بررسی و تحلیل تعداد بیشتری از كهكشان ها اثر انتقال دوپلری نیز به میزان قابل قبولی تقویت شده و می توان آن را اندازه گرفت.

كشلیكسكی و همكارانش با استفاده از تلسكوپ هایی كه پرتو X تابش شده از گاز یونی داخل کهکشان ها را ثبت می کردند، فهرستی از حدود 800 خوشه کهکشانی را تهیه كردند. سپس با استفاده از عكس های شكار شده توسط ماهواره  WAMPناسا، در آن مكان ها به جستجوی زمینه ریزموج کیهانی پرداختند. آنچه یافتند آنها را شوكه كرد. انتظار می رود كه خوشه های كهكشانی بصورت تصادفی و بی هدف در فضای خاص خود حرکت کنند، زیرا ماده بصورت ناهمگن در خوشه ها پخش شده است و میدان های گرانشی محلی ایجاد می كند كه آنها را در بر می گیرد. این انتظار می رود كه در مقیاس های بزرگ، ماده پراكندگی یكنواختی داشته باشد. بنابر این خوشه ها بايد با فضای در حال انتشار همخوانی داشته باشند. علاوه بر این مدل استاندارد پیشنهاد می کند كه جهان می بایست از تمام جهات به یك شكل دیده شود.

سوال مطرح شده:

چرا اکثریت قریب به اتفاق دهانه های سطح ماه دایره شکلند و مانند خراش کشیده نیستند؟

 پاسخ دبیر خانه IAU:

آقاي صابري عزيز:

ايميل ارسالي شما به دبير خانه IAU براي پاسخ به من ارجاع داده شد.

من متوجه شدم كه سوال شما به دهانه هاي ماه مربوط ميشود. بيشتر دهانه هاي ماه از ضربه شديد شهاب ها يا سيارك ها كه با سرعت زياد با سطح ماه برخورد كرده اند ، بوجود آمده است. بعضي از اين اجرام بسيار كوچكند (شايد به اندازه يك دانه جو) اما بعضي از آنها ( به ندرت) ده ها كيلومتر قطر دارند.

براي توضيح مكانيزم دهانه ها ، فقط به بررسي آنهايي ميپردازيم كه تنها 1 كيلومتر قطر دارند. اين ها ممكن است با سرعت 20 كيلومتر بر ثانيه همراه با انرژي  ضربه اي به ماه وارد كنند [كه اين انرژي] معادل 10ها بار انفجار ناشي از بمب هاي هسته اي جنگي در زمين است. در لحظه ضربه ، زماني كه سطح ماه و رويه سيارك با هم تماس پيدا ميكنند ، موجي شروع به تكان دادن پشت جرم ميكند. حالا ، امواج اين شوك حدود 5 كيلومتر بر ثانيه سرعت دارد بنابراين ميتواند در عرض 1.5 ثانيه به سطح پشتي برسد. در اين زمان ، جرم بر خورد كننده منفجر ميشود. اگر سيارك بخواهد شوك ماه را احساس نكند ، بايد از راه ديگري برود ([منحرف شود])

اكنون در 1.5 ثانيه سيارك به عمق 4 كيلومتري يا همان عمق 4 برابر قطرش در ماه نفوذ ميكند. سپس انفجاري رخ خواهد داد. انرژي حاصل از اين انفجار جنبش مانند ( انرژي سنتيك) سيارك ، اين توده را 10۰0 بار جنبش ميدهد. بيشتر ماده ([ مواد حاصل از انفجار ]) بر سطح ماه ميپاشد اما بعضي به سمت فضا پرتاب ميشوند.

قطعا همه برخورد ها به صورت عمودي نيستند اما فكر ميكنم شما قادر باشيد تصور كنيد كه چرا گودال هاي دايره شكل تعدادشان بسيار بيشتر از آثار خراش است. اين به دليل همان انفجارات است.

ارادتمند شما – ادوارد بول

متن اصلی در ادامه مطلب

ادامه مطلب

گرم شدن زمین (در انگلیسی:Global Warming) نام پدیده‌ای است که منجر به افزایش میانگین دمای سطح زمین و اقیانوس‌ها‌ گردیده‌است. ^{[۱] [۲]}

در طول ۱۰۰ سال گذشته، کره زمین به طور غیرطبیعی حدود ۰٫۷۴ درجه سانتیگراد گرمتر شده که این موضوع دانشمندان را نگران کرده‌است. ^[۳] برخی از دانشمندان معتقدند که دهه‌های پایانی قرن بیستم، گرم‌ترین سال‌های ۴۰۰ سال اخیر بوده است. ^[۴] گزارش‌ها حاكی از آن است که ۱۰ مورد از گر‌م‌ترین سال‌های جهان تنها از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۰۷ به ثبت رسیده است كه این میزان در ۱۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.^[۵]به نظر می‌رسد فعالیت‌های صنعتی در ایجاد این مشکل بسیار موثر است و به گرم شدن کره زمین کمک می‌کند.^[۳]

از سال ۱۸۸۰ اندازه‌گیری دمای هوای کره زمین آغاز شده‌است و تا کنون نیز ادامه دارد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۴ زمین شاهد رکورد بی‌سابقه «گرم شدن» باشد. ^[۶]همچنین گفته می‌شود گرم شدن کره زمین، در سال ۲۱۰۰ باعث خشکسالی شدید، گرمای سوزان و طوفان‌های وحشتناک خواهد شد. ^[۷]

در مورد دلایل این پدیده، یک سری از تئوری‌ها بر تأثیر گاز‌های گلخانه‌ای بر این فرآیند مبتنی است و برخی دیگر فرآیندهایی نظیر فعالیت‌های آتشفشانی و زمین گرمایی و همچنین فعالیت های خورشیدی را دلیل این پدیده می‌دانند. استناد این دانشمندان برای گفته‌های خویش، وقوع دوره‌های سرد و گرم در طول مدت زمانی است که از عمر زمین می‌گذرد. ^[۲]

به عقیده بسیاری از دانشمندان با افزایش آگاهی‌های عمومی، مصرف بهینه سوخت و انرژی، افزایش سطح فضای سبز و جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، بازیافت مواد و استفاده از انرژی‌های جایگزین سوخت‌های فسیلی مانند باد و خورشید می‌توان این پدیده و اثرات منفی آن بر زندگی بشر را کنترل کرد.

علل

 

گازدی اکسيد کربن، که عمدتاً از کاربرد سوخت‌های فسيلی ناشی می‌شود، به عنوان یکی از عوامل افزايش دمای زمين مطرح است.

هیات بین المللی بررسی تغییرات آب و هوایی (IPCC) می‌گوید تغییرات جوی که در سراسر جهان مشاهده می‌شود به احتمال خیلی زیاد ناشی از عواملی است که بشر در آنها دست دارد. ^[۸] آکادمی ملی علوم آمریکا نیز فعالیت انسان‌ها و تولید گازهای گلخانه‌ای را علت اصلی این پدیده معرفی می‌کند.^[۴]

دانشمندان با استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده از گیاهان، یخچال‌ها و سایر نمونه‌ها به این نتیجه دست یافته‌اند و معتقدند که این تحقیقات به‌طور قطعی تایید می‌کند که فعالیت‌های انسانی بر آب و هوا تأثیر می‌گذارد. ^[۹]

ولی برخی دانشمندان معتقدند که افزایش حرارت در سال‌های اخیر را می‌توان به فعالیت‌های خورشیدی و تابش آن نسبت داد. این گروه می‌گویند تصاعد دی‌اکسیدکربن و سایر گازهای گلخانه‌ای کمتر از آن است که تغییرات مشاهده شده را توجیه کند.

همچنین نابودی و آتش‌سوزی جنگل‌ها به عنوان یکی از دلایل گرم شدن دمای زمین مطرح شده است. ^[۱۰] درحقیقت درختان با جذب دی‌ اکسید کربن، آن را ذخیره می‌نمایند که در اثر سوختن، آن را آزاد می‌نمایند. بنابراین آتش‌سوزی در جنگل‌ها می‌تواند به‌عنوان یکی از دلایل افزایش میزان دی‌اکسید کربن در اتمسفر و درنتیجه گرم شدن زمین مورد توجه قرار بگیرد. شایان ذکر است رویداد النینو میزان گرمای زمین را به طور موقت افزایش می دهد

 

اثر گلخانه‌ای

تحقیقات نشان می‌دهند بين افزایش میزان گازهای گلخانه‌ای موجود در اتمسفر با گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی وجود دارد. ^[۱۱]

زمین مقداری از انرژی خورشید را جذب می‌کند و باقی آن را منعکس می‌نماید.در طی این فرآیند طول موج نور تغییر پیدا می‌کند. بعضی از گازهای موجود در جو زمین، این تابش خروجی را جذب می‌کنند. این تابش عمدتاً در محدوده فروسرخ است. مولکول گازهای گلخانه‌ای، بسیار بیشتر از سایر گازها نور مادون قرمز را جذب می‌کند. جذب انرژی توسط مولکولهای گاز سبب جنبش مولکول و افزایش انرژی آن می‌شود. وقتی این اتفاق در مقیاس بزرگ رخ دهد، مانند این است که زمین را با یک پتو پوشانده‌ایم. دمای کل نواحی زمین افزایش می‌یابد. این پدیده اثر گلخانه‌ای و گازهایی که در آن موثرند، گازهای گلخانه‌ای نامیده می‌شوند. ^[۱۲]

پیامدها

برخی از دانشمندان، افزایش طوفا‌ن‌ها و گردبادهای سهمگین را یکی از نتایج گرم شدن کره زمین قلمداد می‌کنند. ^[۴] اغلب كارشناسان اقلیمی معتقدند كه این روند می‌‌تواند به وقوع خشكسالی‌ها، سیل‌ها، بادهای گرم و توفان‌های مهیب‌تر منجر شود اما بعضی از آنها هم بر این باور هستند كه بعضی از این حوادث رخ داده علامت گرم شدن زمین نیست چون این آشفتگی و نابسمانی ویژگی طبیعی آب و هوا ست.^[۵] از پیامد های دیگر بالا آمدن آب دریا هاو در نتیجه رفتن مناطق ساحلی و جزایر زیر آب و رقیق شدن آب اقیانوس ها و در نتیجه افزایش باران در تمام جهان است.

گرم شدن دمای زمین باعث شده است که درجه حرارت داخلی یخچال‌های طبیعی واقع در نقاط مختلف جهان ازجمله یخچال‌های واقع در قطب شمال، قطب جنوب و چین افزایش پیدا کند و درنتیجه با آب شدن تدریجی، حجم زیادی از ذخایر این یخچال‌ها ذوب شود. این مساله از آنجا حائز اهمیت است که این یخچال‌ها بخش عمده‌ای از ذخایر آب آشامیدنی جهان را تشکیل می‌دهند. ^[۱۳] بنابراین منابع آب آشامیدنی سالم رو به کاهش می‌گذارد و احتمال شیوع بیماری‌هایی که از طریق آب آشامیدنی ناسالم شیوع می‌یابند، بیشتر می‌شود. طبق برآوردهای سازمان بهداشت جهانی، بیماری‌هایی که از تغییرات اقلیمی و گرم شدن زمين ناشی می‌شود، هر ساله باعث مرگ و میر ۸۰ هزار نفر در کشورهای آسیایی می‌شود.

 

پانويس

1. ↑ گرم شدن زمین. پایگاه اطلاعاتی ایرانیکا. بازدید در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۰۷.
2. ↑ ^{۲٫۰ ۲٫۱} گرم شدن جهان. انجمن فیزیکدانان جوان ایران. بازدید در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۰۷.
3. ↑ ^{۳٫۰ ۳٫۱} گرم شدن زمین. دفتر طرح ملی تغییر آب و هوا. بازدید در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۰۷.
4. ↑ ^{۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲} گرمترین دوران كره زمین. پایگاه اینترنتی آفتاب. بازدید در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۳۸۶.
5. ↑ ^{۵٫۰ ۵٫۱} پیش به سوی جهنم. وب‌گاه نوژن طراحان. بازدید در تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۰۷.
6. ↑ گرم شدن زمین. دویچه وله فارسی. بازدید در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۰۷.
7. ↑ دانشمندان می‌گویند: گرم شدن زمین فاجعه‌بار خواهد شد. رادیو زمانه. بازدید در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۰۷.
8. ↑ گرم شدن زمین به 'احتمال زیاد' کار بشر است. بی‌بی‌سی فارسی. بازدید در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۰۷.
9. ↑ زمین به اوج گرمای خود در دو هزاره اخیر پا گذاشته است. بی‌بی‌سی فارسی. بازدید در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۰۷.
10. ↑ آتش‌سوزی جنگل‌ها یكی از علل تولید گازهای گلخانه‌ای است. پایگاه اینترنتی آفتاب. بازدید در تاریخ ۱۴ شهریور ۱۳۸۶.
11. ↑ نقش گازهای گلخانه‌ای در گرم شدن کره زمین. وب‌گاه نیکو صالحی به نقل از ایسکا نیوز. بازدید در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۰۷.
12. ↑ اثر گلخانه‌ای. وب‌گاه تبیان. بازدید در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۰۷.
13. ↑ یخچال‌های چین به سرعت ذوب می‌شوند. بازدید در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۸۶.
14. ↑ سازمان بهداشت جهانی: گرم شدن زمين، سالانه جان ۸۰ هزار آسيايی را می‌گيرد. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، ایرنا. بازدید در تاریخ ۱۷ شهریور ۱۳۸۶.

به نقل از دانشنامه جهاني ويكي پديا

 

اوایل مرداد یه سوال تو ذهنم مظرح شد که اون رو توی وبلاگ هم گذاشتم. چرا لکه های ماه تقریبا دایره شکلند یا اصلا  گودال های خطی وجود دارن؟

دست به دامن هر کس شدم جوابم رو نداد. از آقای ای تا زد. بالاخره به لطف باشگاه های نجوم از آقای ربانی پرسیدم. اگر چه اولش جوابم نمیدونم بود ولی با یه کوچولو مشورت جوابم رو دادن. خلاصه جواب این بود:

خاک سطح ماه حالتب داره که پخش میشه پس ممکنه روی خط ها پوشیده شده باشه. اگر اون جرم بزرگ باشه تحت تاثیر جاذبه ماه قرار میگیره و اگه کوچیک باشه خط کوچیکی میندازه. و روی ماه هم از این خطا داریم: دریاچه آرامش - ساعت ۷ ماه.

 

شاد باشید.

 

 ایستگاه فضایی بین المللی ISS  

INTERNATIONAL SPACE STATION

 

بزرگترین سازه فضایی است که بشر تاکنون برای طراحی و ساخت آن به خود جرات داده است.

این آزمایشگاه فوق مدرن در حقیقت قطعات مونتاژ شدهای در فضاست که در آغاز پرتابدر سال ۱۹۹۸ به اندازه یک اتوبوس کوجک بود.

ایستگاه فضایی بین المللی که برخلاف تصورات اولیه بیشترافراد فاصله جندان زیادی از زمین ندارد ودر فاصله ۲۴۰ مایلی رو به زمین و زوایای تاریک منظومه شمسی قرار گرفته است.

ناسا+روسیه+کاندا+ژاپن و ۱۱کشور اروپایی که بیش از ۱۰۰هزار دانشمند-متخصص و کارمند معمولی به صورت  دایم ونیمه وقت در گیر این پروژه عظیم فضایی هستند.

اکنون ده سال از آن روزها می گذرد و وزن این توده فلزی پس از ده ها بار انجام مونتاژهای گوناگون به ۳۱۰ تن رسیده است.

تاکنون ۱۶۷ فضانورد به نمایندگی از ۱۵ کشور از این سازه دیدنی بازدید کرده اند.

۱۱۴ پیاده روی فضایی در اطراف ایستگاه انجام شده ۱۱۹هزار وعده غذایی در آن خورده شده ۵۷هزار و۳۰۹بار این استگاه بدور زمین چرخیده است.

۱۹ تاسیسات فوق مدرن تحقیقاتی دارد

این ایستگاه که کم کم و بتدریج با الحاق آزمایشگاه بزرگتر شده هم اکنون همجون آپارتمان چند واحدی با امکانات چون۴اتاق خواب جدید- ۲حمام فوق مدرن و حتی ۲ آشپزخانه تحقیقاتی است و به پایگاهی مطمئن و دوست داشتنی تبدیل شده است.

به نقل ازپلاریس

شب گذشته توی جاده با آسمون مهتابی کلی خوش گذشت. به خصوص که ابر های نازکی روی ماه رو میپوشوندن و هاله زیبای ۲۲.۵ با طیفی از رنگ (بیشترش قرمز) زیبایی خاصی به آسمون داده بود.

از اون جایی که هوا عجیب سرد بود ، سرم رو طبق معمول بیرون نبردم ولی به یه مطلبی پی بردم که واسه خودم جالب بود.شاید به این خاطره که از یکی دو نفر پرسیده بودم و جوابم رو با نمیدونم داده بودن.

هاله ۲۲.۵ به معنی هاله ای به محیط ۲۲.۵ درجه قوسی هست. که اگه شما بند پایینی انگشت اشاره تون رو به صورت افقی جلوتون بگیرین میشه ۷ درجه و این یعنی قطر هاله. البته یه کمش از طرفین دیده میشه که همون ۲/۰ درجه است. و میدانیم که ۷.۲ * ۳.۱۴ = ۲۲.۶

 

شاد و موفق و پیروز باشید.

آسمان ما سفره ای از مروارید است که ما با روشن کردن بیش از اندازه آن درخشش مروارید ها را از نظرها سلب کرده ایم و شاید این حسادت ماست. ما انسان هایی که روزی با ستارگان همنشین بودیم . با شکارچی و ماهی و خرس و شیر. با خرس بزرگ و سگ کوچک. چه دورانی داشتیم. ولي حالا دوستان ما نورافكن هاي غول آسايي هستند كه زمين ما را در شب نمايان ميكنند. دوران ما دوران دوری از زیبایی است. چراكه برای دیدن زیبایی ای که خدای آسمان ما را به آن منعم کرده باید ساعت ها در راه باشیم تا به جایی برسیم که هم نوعی نباشد تا آسمان را تاریک ببینیم و با یادگار اجدادمان ساعاتی را بگذرانیم و یادی از شهرهای روشن بکنیم و افسوس عمری را بخوريم که در روشنایی میگذرانیم. افسوس زماني را كه ميتوانستيم روي بام خانه بنشينيم و از آسمان لذت ببريم و حالا ناچارا آن را در جاده ها ميگذرانيم تا شايد به جايي برسيم كه آسمان ما را پذيرا باشد. افسوس ديدن هزاران جرم ديگر كه اگر شهرهاي روشن ما نبودند و چشمانمان در تاريكي پرورش مي يافتند ميتوانستيم مارا برآن ميدارد تا به فكر چاره اي باشيم.

بايد گفت كه لازم نيست علاقه اي به آسمان داشته باشيم يا زندگي را براي خود سخت كنيم. بلكه اگر ما زندگي را دوست داريم با كنترل نور ميتوانيم زندگي بهتر و راحت تري داشته باشيم. نوري كه به آسمان ميفرستيم هدر رفته و انرژي اي كه براي توليد آن ميزان نور مصرف شده نيز به هدر مي رود. خوب است بدانيد اگر بخواهيم انرژي مصرف شده براي توليد برقي كه اكنون استفاده ميكنيم را جبران كنيم چقدر بايد فضاي سبز ايجاد كنيم. حسابش ساده است هر 100 وات در ساعت نياز به ايجاد 500 متر مربع فضاي سبز دارد. اگر از اين 7 ميليارد ساكن زمين هركدام در ساعت 500 وات برق مصرف كنند. ميبايست در هر ساعت 1.750.000.000.000 متر مربع فضاي سبز ايجاد كنيم. اين در حالي است كه اگر بخواهيم انرژي هاي تلف شده را جبران كنيم نياز به زميني طبقاتي داريم و در غير اين صورت زمين را به سوي گرما سوق ميدهيم.

نورپردازي يا نور افشاني؟ كدام واژه براي زمين امروز مناسب تر است؟ شايد بتوان گفت ما بر روي زمين نورپردازي را به ندرت مشاهده ميكنيم و اغلب استفاده ما از نور جنبه نور افشاني دارد تا نور پردازي. اگر ساعاتي از شب را بيدار بمانيد خواهيد ديد كه پس از حدود ساعت 1 بامداد كه اكثريت مردم در خواب به سر ميبرند و نياز به نور آنچناني ندارند اما با اين وجود چراغي را به بهانه اين كه اگر در تاريكي شب بيدار شدند توانايي ديدن داشته باشند ، روشن ميگذارند. اما با اين حال از مقايسه حد قدر آسمان در ساعات اوليه شب و ساعات پاياني شب در مي يابيم كه نور پردازي اي كه در خانه ها ، مغازه ها و ... به كار ميروند غلط بوده و همين عامل موثري در افزايش آلودگي نوري است. به جرات ميتوان گفت كه اگر شبي در يكي از بازار هاي خياباني به روش روشن نگاه داشتن جلوي مغازه ها توجه كنيد خواهيد ديد كه از هر 500 مغازه حتي يك مورد هم نخواهيد يافت كه نورپردازي مناسبي به كار برده باشد. نور پردازي يعني استفاده بهينه از نور. به عبارت ساده تر ميتوان اينگونه شرح داد كه زماني ما از نور به درستي استفاده كرده ايم كه از دامنه روشنايي يك چراغ يا پرژكتور به خوبي استفاده كنيم. به تصوير زیر نگاه كنيد:

حتما متوجه  شديد كه چطور ميتوان از نور يك چراغ يا پرژكتور به درستي استفاده كرد. در تصوير بالا بخش1 نور مفيد ، بخش2 و بخش 3 نور هاي هدر رفته و آلوده کننده های اصلی را نشان ميدهد. در قسمت بالا، سمت چپ چراغي با كلاهك مناسب و در سمت راست چراغي با كلاهك نامناسب ديده ميشود كه حباب لامپ از كلاهك بيرون آمده. در رديف پايين دو پرژكتور را ميبينيد كه سمت چپ با زاويه اي مناسب و در سمت راست با زاويه اي نا مناسب نصب شده اند.

سجاد صابری - sajjad.s2007@gmail.com

شهاب ها اجرام معلقی هستند که از عبور دنباله دار ها در فضا باقی میمانند. زمانی که زمین رو مدار خود به دور خورشید از مناطقی عبور میکند که این ذرات معلقند , بارش شهابی رخ میدهد. البته هر شب میتوانیم تعدادی از این اجرام را در آسمان ببینیم.

سر انجام شهاب ها:
1- به هنگام برخورد با جو می سوزند و بخار میشوند.
2- پس از برخورد با جو تا حد زیادی میسوزند اما به دلیل بزرگ بودن به سطح زمین میرسند. : اگر شهاب به هنگام برخورد به اندازه توپ بسکتبال باشد , زمانی که به زمین میرسد به اندازه دانه نخود یا عدس است.

چگونه صدای شهاب را بشنویم؟
وقتی شهاب به جو زمین وارد میشود شروع به سوختن میکند و چند پاره میشود. همین امر باعث ایجاد صدایی سوت مانند میشود. گونه های آوایی به دو دسته تقسیم میشود :
1- معمولی : این گونه از آوا دقایقی پس از دیده شدن شهاب به گوش میرسد. صدایی سوت مانند , ضعیف و کشیده.

2-  و گونه جالب و کمیاب آوا الکترو فونیک: در این نوع از آوا ها صدا پیش از مشاهده نور به گوش میرسد.
اولین بار در سال 817 میلادی در چین افرادی ادعا کردند که این پدیده را تجربه کرده اند. اما چون پیش از این کسی به این امر توجهی نداشته , این ادعا مورد قبول نبود. اما حدود 10 قرن بعد یعنی در سال 1719 این صدا در بریتانیا , فرانسه و اسپانیا شنیده شد. و از آنجایی که 1000 سال قبل از آن چنین ادعایی تکرار شده بود و همچنین به داین دلیل که در سه کشور مشاهداتی مشابه تجربه شده بود , تحقیق بر روی این قضیه شروع شد.

در سال 1880 برادران کوری اثر پایزو الکتریک ها را دریافتند. و متوجه شدند که اگر به یک کریستال ( یاقوت , شیشه و...) ضربه ای وارد شود , اختلاف ولتاژی مربوط به آن ضربه رخ میدهد.که این اختلاف ولتاژ با شدت ضربه رابطه مستقیم داشت.

همان طور که گفته شد زمانی که شهاب به جو زمین وارد میشو دچار اصطکاک بسیار شدید شده , بخار میشوند و دنباله ای پلاسمایی بر جای میگذارند. این دنباله به سرعت میشود. نوری که از تمام این پدیده ها به وجود می آید به مبدل های طبیعی برخورد میکند و صدایی در طول موج های یو ال اف و وی ال اف ایجاد میکند. که پیش از مشاهده نور صدای شهاب را خواهیم شنید.

مشاهده این پدیده هر یک تا چند نسل رخ میدهد و شاید خوش شانس ترین افراد در طول عمرشان یکبار آن را تجربه کنند. این درحالی است که در جهان امروز ما افرادی که در شهر ها  زندگی میکنند شانس دیدن شهاب ها را هم ندارند و اگر هم ببینند صدای معمولی را نخواهند شنید.

به نقل از باشگاه 67 انجمن نجوم مشهد – سخنران : رضا نادر پور

رایگان میبخشد ماه نور خود را به زمین

الشمس و القمر بحسبان     سوره الرحمن آیه ۵

همه کارهای خورشید وماه از روی حساب است .

 

بشر از زمانهای قدیم گرفتگی ماه و خورشید را می دانسته وضبط کرده است از ۱۲۰۷ سال قبل از میلاد خسوف و کسوف بر اساس جدولی بنام (جدول ساروس)گذاشته اند ضبط وپیشبینی شده است .

۳ قضییه بسیار جالب در تاریخ خسوف و کسوف ضبط است:

۱-گرفتگی خورشید در جنگ بین دولت ایران و (لیدیا)در ترکیه .

۲-گرفتگی ماه در جنگ بین دولت سیراکیوز و یونان بود که یونانیان وحشتزده دست از پیکار کشیدندو بر جای خود بیمناکاز غضب خدایان ایستادند اما فرمانده سپاه سیراکیوز دستور داد که لشکریان به یونانیان تاختند و آنها را شکست دادند .

۳-خسوف مهم در اول مارچ ۱۵۰۴ اتفاق افتاد که بومیان قاره امریکا کریستف کلمب را در موقع پیاده شدن در سواحل امریکا اسیر کرده بودند.کریستف کلمب با در دست داشتن جدول نجومی که همراهش بود از گرفتگی ماه مطلع شد و به  بومیان گفت که اگر او را رها نکنند دستور خوهد داد که ماه

بگیرد و شب برای همیشه تاریک و سیاه باشد. وقتی که ماه گرفت بومیان ترسیدند و او را آزاد کردند.

(یک اسطرلاب ایرانی هم بهمراه او بود و در کشتی اش در بارسلن بنمایش گذاشته شده به اطاق او آویزان بود)

به نقل از وبلاگ رویا اسپیس (royaspace.blogfa.com)

۱- مطلوب است زاویه سمت و ارتفاع خورشید برای ناظری در عرض ۳۰درجه شمالی؟

در ظهر هر روز خورشید روی نصف النهار ناظر قرار میگیرد بنابراین سمت خورشید در هر روز ظهر برابر با ۱۸۰ است. اما میدانیم که ارتفاع فاصله بین جرم و افق ناظر است. پس ارتفاع = (۲۳.۵-۳۰)-۹۰ چرا که در روز اول تابستان بعد خورشید ۲۳.۵ درجه قوسی است. حال اگر این مسئله برای ظهر روز اول زمستان بیان شود میبایست ۲۳.۵ درجه دیگر را از پرانتز بکاهیم چون بعد خورشید ۲۳.۵- درجه قوسی است.

۲- مطلوب است زاویه بعد ومیل خورشید در ظهر روز اول تابستان برای ناظری در عرض ۳۰ درجه شمالی؟

به طور کلی بعد و میل وابسته به مکان نیست بلکه وابسته به زمان است. در روز اول تابستان (انقلاب تابستانی) بعد خورشید به حد اکثر یعنی ۲۳.۵ و میل آن نیز به ربع میرسد یعنی ۶ ساعت. پس زاویه بعد و میل خورشید در این روز برابر با بعد ۲۳.۵ درجه و میل ۶ ساعت است.

با ارائه دیدگاه خود مارا یاری کنید

مهمان این هفته آسمان شب : جناب آقای محمد جواد ترابی

موضوعات مطرح شده:

۱- بیگ بنگ            ۲- کشفیات ققنوس     ۳- فضا پیمای کروز    ۴- پروژه مارس۵۰۰

۵- ایستگاه فضایی    ۶- ماموریت کاسینی   ۷- فضا پیمای ویجر     ۸- رقابت صوفی

۹-  کشف نواختری توسط اکسام ام            ۱۰- خورشید گرفتگی ۱۱ مرداد در ایران

۱۱- بزرگترین منظومه شمسی                 ۱۲- سالگرد برخوردی در سیبری

۱۳- کشف سیاره کوتوله دیگری در منظومه ما

شرح عناوین را در ادامه مطلب ببینید

 

ادامه مطلب

 

سحابی روزت به طور کلی:

•       فاصله از ما:4500 سال نوری

•       عرض و پهنا:13^10*6/4 کیلومتر

•       جرم:10000 برابر جرم خورشید

•       Dec :04d 55m +

•       Ra :06h 32m

درون این سحابی یک خوشه ی باز ستاره ای وجود دارد که عمدتا از ستارگان گروه O وB تشکیل شده است و نام آن NGC2244 می باشد.سن این خوشه هم 4 میلیون سال است.این خوشه را اولین بار جان فلامستید(John Flamstid )در سال 1960 کشف کرد. ستارگان درون این خوشه بسیار داغ و پرجرم اند و خیلی زود از بین خواهند رفت(5تا 10 میلیون سال).

فروسرخ:

در لبه ها ی این سحابی  ستاره ای جوان وجود دارد که نور فروسرخ ساطع می کند و نام آن AFGL961 است و در آخرین مراحل تشکیل ستاره ای به سر می برد.

منجمان ستارگان بسیار داغ را علامت زده اند تا مشخص کنند که در چه مناطقی سیارات ستارگان سردتر در خطر انفجار توسط این ستارگان بسیار داغ را دارند.

فرابنفش:

نور فرابنفش منتشر شده از ستاره های داغ باعث درخشش پیرامون سحابی می شود.این نور پر انرژی که در ستاره های داغ وجود دارد،الکترونهای اتمهای هیدروژن را به بیرون رانده و به این ترتیب باعث یونیزاسیون ابرهای عظیم گازی هیدروژن موجود در اطراف خوشه شوند.اگر الکترونها یک فوتون با انرژی بالاتر از eV 6/13 جذب کنند که این انرژی برابر است با 18^10*179/2 ژول و در طول موج UV قرار دارد،باعث ساطع کردن نور قرمز می شود و ما آن را به شکل گل قرمز می بینیم.

بادهای داغ ستاره ای که از ستاره های داغ پرتاب می شوند،باعث تهی شدن مرکز سحابی شده و ایجاد حفره ای می نماید که توسط یک لایه از گاز و غبار از بقیه ی قسمتها جدا می گردند.Flux فوتونهای UV با فاصله ی آن از ستاره طبق فرمول(1/d^2 ) کاهش میابد.بنابراین پروتونهای دور از ستاره می توانند الکترونها را دوباره به دست آورند تا اتمهای هیدروژن را بسازند.

eV=electron Volt

 

 

 نور فروسرخ(دو عکس بالا ) -- نور مرئی(دو عکس پایین )

 

 

 

 

 

                            

  نور مرئی(رنگ قرمز=هیدروژن و  اشعه ی ایکس -رنگ سبز=سولفور - رنگ آبی =اکسیژن)  

 

به نقل از نجومستان

 

 

ماه تنها قمر سیارۀ زمین است. میانگین فاصله ماه تا زمین ۳۸۴٬۴۰۳ کیلومتر و قطر ماه ۳٬۴۷۶ کیلومتر است. کره ماه در حقیقت نزدیکترین جرم آسمانی به زمین محسوب می شود. نور می‌تواند تقریباً در مدت ۱٫۳ ثانیه فاصله بین زمین تا ماه را طی نماید. در سال ۱۹۶۹ نخستین فضانوردان به نام‌های نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در قالب پروژه آپولو بر سطح ماه فرود آمدند.

نیم‌کره‌ای از ماه به طور دائمی رو به زمین قرار دارد که سمت نزدیک ماه نامیده می‌شود. نیمه پنهان ماه را سمت دور ماه می‌نامند. سنگین بودن نیمهٔ آشکار ماه و اثر گرانش زمین بر روی آن باعث این تقسیم شده‌است.

 

ادامه مطلب

زمان پس از بیگ بنگ بوجود آمد

در ابتدا فقط سه چیز وجود داشت: نوترون پروتون و الکترون و ترکیب آنها از سه دقیقه بعد از بیگ بنگ شروع شد

آینده جهان بسته به رقابت ماده تاریک و انرژی تاریک است

انرژی تاریک باعث سرعت انبساط میشود

ماده تاریک انقباض جهان را افزایش میدهد.

۳۵میلیار سال پس از پیدایش جهان ، جهان منقرض خواهد شد

عمر جهان حدود ۱۴ میلیارد سال است

۵میلیارد سال پیش سرعت انبساط جهان اوج گرفت.

تا ۸ سال آینده میتوان نقطه بیگبنگ را  دید.

به نقل از برنامه ۱۷/۴/۸۷ آسمان شب با حضور دکتر بهرام مباشر

بهرام چهارمین سیاره منظومه ماست که در مداری بعد از زمین به دور تک ستاره این منظومه میگردد.

تا پیش از عصر فضا آن را زمین دوم  می نامیدند. مریخ به دلیل رنگ سرخی که دارد به مارس یا خدای جنگ نام دار شده است.

مدت زمان گردش سیاره سرخ به دور خورشید برابر با 687 روز زمینی و 5/2 برابر سال زمینی است.زاویه میل محوری مارس 24 درجه است که با زمین همانندی فراوان دارد. به همین دلیل مانند زمین چهار فصل مرکب دارد . با این تفاوت که طول سال در خدای جنگ 23 ماه زمینی (30 روزه) است. در بهار نیم کره شمالی مریخ رو به خورشید قرار می گیرد.

اما چرخش آن به دور خود یعنی شبانه روز(نجومی) مریخ برابر با 24 ساعت  و 37 دقیقه و /22 ثانیه است که میتوان گفت تقریبا با زمین برابری می کند.

بهرام سیاره سردی است. دمای متوسط آن حدود 230 درجه کلوین است. دمای گرم ترین ساعات در استوای مریخ به 26 درجه سیلسیوس میرسد و در مقابل در سرد ترین ساعات به 111- درجه سانتیگراد تغییر می یابد.

قطر نیمگانی بهرام 6794 کیلومتر و قطر قطبی آن(فاصله قطبین) 6759 کیلومتر است و جرم آن فقط 11/0 جرم زمین است. سرعت گریز مریخ 5کیلومتر بر ثانیه است و به همین جهت جو مارس بسیار رقیق است و آب مایع در آن وجود ندارد. تراکم این سیاره برابر 93/3 گرم در سانتی متر مکعب است که با این رقم مریخ کمترین تراکم را در میان سیارات داخلی به خود اختصاص داده است.

مریخ دو قمر دارد که هر دو توسط آساف هال در سال 1877 کشف شدند. او برای این دو قمر نام های فوبوس و دیموس که به ترتیب یعنی ترس و وحشت را برگزید.

 

به نقل از کتاب اطلس منظومه خوشیدی با  تصرف و تلخیص

تلاش اخترشناسان برای تخمین سن عالم طی قرن گذشته شبیه یک داستان کارآگاهی مهیج است. پیش از به کارگیری آشکارساز ناهمسانگرد ریزموج ویلکینسون؛ بهترین روش برای تعیین سن عالم مبتنی بر ثابت بحث انگیز هابل بود. این ثابت، آهنگ انبساط عالم را توصیف می کند. اخترشناسان برای تعیین ثابت هابل، با رصد کهکشانهای دوردست؛ فاصله و سرعت دورشدنشان از زمین را تعیین می کنند. معمولا برای تعیین فاصله از ستاره های متغییر قیفاووسی یا سایر اجرام نجومی با درخشندگی مطلق معلوم استفاده می شود. سپس ثابت هابل  از تقسیم سرعت دور شدن کهکشان بر فاصله اش به دست می آید. عکس ثابت هابل تخمینی از سن عالم به دست می دهد.

اما یک مشکل وجود داشت. مقداری که برای ثابت هابل به این روش به دست می آید به فرضهای مختلف درباره ی چگالی و ترکیبات عالم و همین طور، روش مورد استفاده برای تعیین فواصل، بستگی دارد. به این ترتیب، اخترشناسان بسته به روش ها و فرض های مختلف مورد استفاده، مقادیر مختلفی برای این ثابت به دست آوردند. عمدتا دو مقدار برای این ثابت به دست می آمد: گروهی آن را 50 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک به دست می آورند، و گروهی دیگر، مقداری در حدود 80 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک  ارائه می کنند. (هر مگاپارسک 3.26 سال نوری است) بنابراین، بر اساس این تخمین ها سن عالم در محدوده ی 10 تا 16 میلیارد سال به دست می آید. توجه داریم که هرچه ثابت هابل بزرگتر باشد، سن عالم کمتر خواهد بود. تحقیقات بعدی این گستره ی سن عالم را کمی محدودتر کرد.

در مجموعه ای دیگر از تلاشها برای تعیین سن عالم، تلاش شد به طور مستقیم سن برخی از پیرترین اجرام عالم تعیین شود. اخترشناسان می توانند سن عالم را با اندازه گیری واپاشی عناصر رادیواکتیو هم تعیین کنند. بر این اساس، سن پیرترین صخره های زمین 3.8 میلیارد سال؛ و پیرترین شهاب سنگها در حدود 4.6 میلیارد سال به دست می آید. از این روش، با این دقت، نمی توان در مورد راه کاهکشان و یا ستاره های پیر استفاده کرد. زیرا برای فراوانی های اولیه ی ایزوتوپهای مختلف، فرضهای گوناگونی می تواند اعمال شود. به هرحال سنی که برای عالم بر این اساس به دست می آید 12 تا 15 میلیارد سال، بعلاوه یا منهای 3 تا 4 میلیارد سال است.

اندازه گیری سن خوشه های پیر ستاره ای نیز راه دیگری است برای تخمین سن عالم. اخترشناسان می توانند با مطالعه ی درخشان ترین ستاره های خوشه های گویسان حد بالایی برای سن خوشه به دست آورند.  این کار با مطالعه ی درخشان ترین ستاره های رشته ی اصلی انجام می شود.  براین اساس به نظر می رسد سن برخی از پیرترین ستاره ها در حدود 12 میلیارد سال باشد. و اخترشناسان معتقدند سن این خوشه های گویسان می تواند شاخص خوبی برای سن عالم باشد. با توجه به این که عناصر سنگین موجود در این خوشه ها بسیار اندک است؛ این اجرام نجومی جزو نخستین اجرامی اند که در بدو پیدایش عالم شکل گرفته اند.

در رهیافتی دیگر، اخترشناسان سن ستاره های کوتوله ی سفید را تعیین می کنند. کوتوله های سفید در مراحل پایانی زندگی برخی از ستاره ها به وجود می آیند که با جرمی به اندازه ی خورشید، ابعادی در حد زمین دارند. با یافتن کم سوترین –و درنتیجه، پیرترین- ستاره های کوتوله های سفید؛ می توان تخمین زد چه مدتی است که یک ستاره ی کوتوله سفید در حال سرد شدن است. سنی که بر این اساس برای قرص راه کاهکشان به دست می آید، در حدود 10 میلیارد سال است. قرص راه کاهکشان حدود 2 میلیارد سال پس از مهبانگ شکل گرفته است. به این ترتیب، سن عالم حدود 12 میلیارد سال به دست می آید.

اکنون روشهای مختلف کم و بیش نتیجه ای یکسانی برای سن عالم به دست می دهند. هرچند تلاش برای تعیین دقیق سن عالم  هنوز هم ادامه دارد.

تلسکوپ رادیویی آرسیبو به جمع دیگر تلسکوپهای آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقا پیوست تا این تلسکوپها با رصد همزمان خود از یک نقطه ی آسمان، تلسکوپی مجازی را به قطر 11000 کیلومتر تشکیل دهند.

تلسکوپ رادیویی آرسیبو در پورتوریکو به جمع دیگر تلسکوپ­های آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقا برای بررسی همزامان آسمان پیوست. این تلسکوپ­ها قرار است یک نقطه از آسمان را به طور همزمان رصد کنند و به این ترتیب یک تلسکوپ مجازی به قطر حدود 11000 کیلومتر تشکیل دهند.

 

همه­ ی این تلسکوپ­ها عضو پروژه­ ی اکسپرس هستند و روز 22 ماه می (دوم خرداد ماه) اولین رصد خود را بر مبنای روش­های تداخلسنجی انجام دادند. در این روش چند تلسکوپ رادیویی از نقاط مختلف زمین یک منطقه از آسمان را به طور همزمان رصد مینمایند. حاصل کار نوعی تلسکوپ مجازی با قطری برابر حداکثر فاصله­ ی تلسکوپ­ها از یکدیگر خواهد بود. این روش که "تداخل سنجی با خط مبنای بسیار بزرگ" نام دارد، قادر است تصاویری با کیفیت 100 برابر بهتر نسبت به تلسکوپ­های عادی از منابع رادیویی کیهانی تولید نماید.

نتایج رصدی این تلسکوپ مجازی غول­پیکر بلافاصله به بلژیک ارسال شد تا در کنفرانس شبکه­ های آموزشی و تحقیقاتی قاره­ ی اروپا نمایش داده شود. تیم تحقیقاتی تلسکوپ آرسیبو ارائه ­ی نتایج را بسیار موفقیت­ آمیز ارزیابی کرد. زیرا نرخ ارسال داده به مرکز پردازش سیگنال­های دریافتی از این تلسکوپ مجازی در موسسه­ ی مشترک در اروپا، 4 برابر بیش­تر از میزانی بود که قبلا توسط این تیم در تلسکوپ آرسیبو حاصل شده بود.

 

 

 

 

 

مدیر JIVE معتقد است: «این نتایج در پیشبرد نجوم رادیویی بسیار حائز اهمیت هستند. این دست­آوردها نه تنها نشان می­دهند که تلسکوپ­های آینده را می­توان طی همکاری­های بین­المللی شکل داد، بلکه می­توان آن­ها را درست به مانند ابزارهای عادی به کار گرفت با این تفاوت که اندازه­ی آن­ها در اندازه­های ابعاد کره­ی زمین است.»

 

پروژه­ی EXPReS، که بودجه­ی آن توسط اتحادیه­ی اروپا تامین شده است، قصد دارد تا در نهایت16  عدد از حساس­ترین تلسکوپ­های رادیویی سراسر جهان را به پردازنده­ی مرکزی واقع در JIVE  متصل نماید و به این ترتیب یک شبکه­ی  VLBI (تداخلسنجی با خط مبنای بسیار بزرگ) واقعی ایجاد نماید. این روش جایگزین روش قدیمی­تر انتقال داده به کمک جابه­جایی هارد دیسک­های رایانه­ای خواهد شد. در نتیجه­ی این شیوه­ی جدید، منجمان قادر خواهند بود تا پس از گذشت تنها چند ساعت، و نه چند هفته، به نتایج رصدها دست یابند.

به نقل از نجوم نیوز

 

زحل يا كيوان ، ششمين سياره از جانب خورشيد ، ( در زبانهاي اروپايي ) به نام ساترن ، يا رب النوع رومي كشاورزي ناميده ميشود كه مبناي آن كرونوس ، رب النوع يوناني است. اين دومين سياره بزرگ منظومه ي شمسي است . داراي قطر تقريبي 120600km است. زحل به علت حلقه هاي آشكاري كخ دارد زيباترين سيارات است . زحل به رغم اندازه ي بزرگش ، كم چگالترين سيارات است . اين سياره تقريبا 30% چگال تر از آب است . يعني اگر در ظرف آبي كه به اندازه ي كافي بزرگ باشد ، قرار داده شود ، غوطه ور ميماند.

چرخش محوري زحل بسيار تند است و طي 10.5 ساعت زميني كامل ميشود . قطبهاي اين سياره بر اثر اين چرخش سريع ، تخت شده است . اندازه ي دور تا دور آن در استوا ، 10% بزرگتر از اندازه ي دور تا دور قطب آن است . بر عكس طول روز ، سال زحل بسيار طولانيست. هر دور گردش كامل سياره ، پيرامون خورشيد ، به دليل فاصله ي متوسط 1.4 ميليارد كيلومتري آن از خورشيد ، 29.5 سال زميني طول ميكشد، يعني حركت ظاهري زحل از ميان برجهاي دايرة البروج بسيار كند است . با كمك تلسكوپهاي آماتوري سالهاي بسياري طول ميكشد تا كجي محور چرخش زحل ( تقريبا27) معلوم شود ، زيرا طي يك دوره ي تقريبا 14 ساله ما سمت بالاي حلقه هاي آن را ميبينيم ، سپس در دوره ي حدود يك سال به نظر ميرسد كه اين حلقه ها " لبه _ نما " شدهاند و بعد از آن منظره اي از زير حلقه ها ميبينيم .

زحل بيشتر از گاز تشكيل شده است . ابرهاي زرد و كدر آن از آمونياك متبلورند و با بادهايي شرق وزان كه در استواي سياره سرعتي بيش ا ز 1770 km/h دارند ، به درون نوارهايي روبيده ميشوند . بادهاي نزديك دو قطب ملايم ترند . پوشش زحل دريايي از هيدروژن و هليم مايع است كه رفته رفته ( با پيشروي در عمق ) به شكل هيدروژن فلزي در مي آيد . اين دريا جريان هاي الكتريكي بسيار قوي را هدايت ميكند كه توليد كننده ي ميدان مغناطيسي پر توان سياره اند . هسته زحل ، كه چندين برابر هسته ي زمين است ، از سنگ و يخ تشكيل شده است . دانشمندان دماي سطح سياره را حدود -168 درجه سلسيوس برآورد ميكنند.

در حدود هر سي سال با سپري شدن تابستان زحل ، طوفان عظيمي در سياره اتفاق مي افتد. اين طوفان كه به لكه سفيد بزرگ شهرت دارد ، به مدت يك ماه قابل مشاهده است و مانند نورافكني بر سيماي سياره ميدرخشد. سپس لكه شروع به شكستن ميكند و به شكل نوار پهن سفيدي به دور سياره كشيده ميشود . اين تصور وجود دارد كه توفان ياد شده ، حاصل گرم شدن جو، كف كردن آمونياك ، منجمد و سپس پراكنده شدن آن با بادهاي سنگين سياره باشد.

 

حلقه هاي زحل

برجسته ترين ويژگي زحل حلقه هاي آن است . سه سياره بزرگ ديگر ( مشتري ، اورانوس، و نپتون) هم داراي حلقه اند ، اما زحل چشمگيرترين حلقه ها را دارد.

 اختر شناسان قرنها فكر ميكردند كه حلقه ها قمرهاي سياره اند .

 

بقیه در ادامۀ مطلب ...

 

ادامه مطلب

 

مداركي براي نظريه انفجار بزرگ:
سه مدرك قوي براي صحت نظريه ي انفجار بزرگ كطرح است كه نشان بر درستي اين پيشامد است:

1- انبساط كيهان

زماني دانشمندان كشف كردند كه كهكشان هايي كه ما را احاطه كرده اند در حال دور شدن از ما هستند و تمامي كهكشانها در حال دور شدن از مركز هستي هستند كه باور مي رود اين نقطه،نقطه اي است كه بيگ بنگ در آن رخ داده است.
اين كشف،تئوري بيگ بنگ را استوار كرد.همانطور كه مي دانيد، در ابتدا،تمامي فضا در يك نقطه بود(هيچ چيز ديگري نبود).اين نقطه تمامي مواد موجود امروز را شامل مي شد و امكان دارد حدس بزنيد كه آن نقطه انبساط يافته است و جهان از آن نقطه فاصله نگرفته است.جهان همان نقطه است!
در تصوير زير بالوني را مي بينيد كه ابتدا يك نقطه بوده و آن نقطه مانند شكلي كه مي بينيد انبساط يافته است.

 - امواج پس زمينه ي كيهاني

منابع انرژي و جرم دلالت بر ابن دارند كه جهان در گذشته چگال تر و گرم تر بوده است.بلافاصله پس از بيگ بنگ جهان داراي دمايي بيش از يك ميليون درجه ي سانتي گراد داشت. با گذست زمان،جهان انبساط يافت و همزمان سرد سد و امروز دماي جهان در حدود سه درجه ي كلوين(270- درجه ي كلوين) است.
جهان با مشخصات طيفي اي تابش مي كند كه با اين دما همخواني دارد.
جزئيات:توزيع مادع در جهان يكسان است.اين فرض ظاهرا به دو شكل تائيد شده است.يكي با بازديد از كهكشانها و ديگري نوسانات ضعيف در تابش راديويي پس زمينه ي كيهاني.
در بيگ بنگ داغ،جهان قابل مشاهده شروع به انبساط آني در 12-15 ميليارد سال پيش مي كند.سپس چون،جهان به انبساط ادامه مي دهد و به تدريج فاصله ي بين كهكشان ما و كهكشان هاي خارجي افزايش مي يابد.انبساط جهان سبب تبديلات نور آبي رنگ به قرمز و قرمز رنگ به فرو سرخ مي شود.بنابراين،كهكشانهاي دور كه با سرعت زياد از ما دور مي شوند،قرمز تر ديده مي شوند.اين انبساط،همچنين،تابش هاي پس زمينه ي كيهاني را سرد مي كند.بنابر اين تابش هاي پس زمينه ي كيهاني كه امروزه در دماي 2.28 درجه ي كلوين هستند،در جهان اوليه،گرمتر بودند.
بعلاوه،طيف گرمايي تابش هاي پس زمينه ي كيهاني در ابرهاي گازي دور،گرمتر هستند.
چون نور با سرعت محدودي حركت مي كند ما اين ابرهاي دور را در زمانهاي اوليه مي بينيم؛در گذشته ي جهان،كه جهان چگالتر و گرمتر بود.
عملا ما گذشته را مي بينيم.(همچنيناست براي بسياري از ستارگاني كه شما مي بينيد.شما ميليون ها سال پيش ستارگان را مي توانيد ببينيد و گاهي اوقات عم چند ميليارد سال پيش آنها را!)

3- برهم كنش هسته اي كيهاني.فراواني هليوم

حدود 25% جرم كيهان،از هليوم است.ستارگان در طول عمر كيهان نمي توانستند اين مقدار هليوم را توليد كنند.براي همين،فرض ذيل بيشتر مورد قبول دانشمندان است.تنها چگالي و دماي بالا در مرحله هاي اوليه ي جهان،منايب است براي توليد هليوم از هيدروژن؛دقيقا سه دقيقه پس از بيگ بنگ شرايط،شبيه به شرايط درون ستارگان بود.مدل هاي جهان اوليه،پيش بيني مي كنند كه 25% از هيدروژن موجود در آن زمان بايد به هليوم تبديل شده باشند.به هر حال شرايط،به گونه اي بود كه اجازه ي تشكيل عناصر سنگين تر از هليوم را نمي داد.
جزئيات:يك ثانيه پس از بيگ بنگ،دماي جهان دقيقا 10 ميليارد درجه بود و جهان پر بود از دريايي از نوترون ها،پروتون ها،الكترون ها،پاد الكترون ها(پوزيترون ها)،فوتون ها و نوترينوها.
هنگامي كه جهان سرد شد،نوترونها به پروتونها و الكترونها تبديل شدند و يا با ساير نوترونها تركيب پيدا كرده و دوتريم ها را ساختند.در سه دقيقه ي نخستين جهان،اكثر دوتريوم ها تركيب شدند ،هليوم ها را ساختند.مقدار اندكي ليتيوم نيز در آن زمان ساخته شد.
پيشگويي فراواني دوتريوم،هليوم و ليتيوم وابسته است به چگالي ماده ي معمولي در جهان اوليه.اگر چگالي ماده ي معمولي دقيقا 3% از چگالي بحراني باشد، در اينصورت نظريه،دقيقا ميزان زياد اين عناصر را پيشگويي مي كند.
يك ماهواره بايد بتواند مستقيما چگالي اين ماده ها را اندازه بگيرد و مقدار مشاهده شده را با برهم كنش هسته اي كيهاني بيگ بنگ مقايسه كند.اين مي تواند يك آزمايش مهم براي اين مدل باشد.

 

 

نورانیت ستارگان و یا دیگر اجرام آسمانی برای ناظر زمینی "قدر" نامیده شده و با عددی معین می شود. ستاره شناسان قدیم، نورانی ترین ستاره را در قدر اول و کم نورترین آنها را در قدر شششم قرار می دادند. امروزه، این طبقه بندی به نحوی دیگر و با استفاده از اعداد منفی نیز مورد استفاده قرار م یگیرد. برای مثال، شعرای یمانی، یعنی نورانی ترین ستارۀ آسمان در قدر ۵/۱-، نسر واقع در قدر ۱/۰+ خورشید در قدر حدود ۲۷- و ماه هنگام بدر در قدر ۱۲- واقع شده اند

 

 

ایزاک آسیموف نویسنده قدرتمند داستان های تخیلی در زمینه فضا در کتاب مسکونی کردن سیارات خود به این نکته اشاره کرده :"انسان از تمام شدن منابع زمین میترسد و به همین دلیل به دنبال حیات در سیارات دیگر است" ایزاک ماه و مریخ را دو پایگاه قوی و کامل برای انسان معرفی کرده است. چرا که ماه به دلیل فاصله کمی که با زمین دارد به راحتی میتواند با زمین ارتباط برقرار کند و تبادل تجهیزات نماید. 

در مقدمه کتاب خواندم که اینگونه نوشته بود:"اکنون ما سیارات  حتی نپتون و اورانوس را از نزدیک دیده ایم و حتی نقشه زهره را کشیده ایم ... " این یکی از عوامل موفقیت ایزاک آسیموف در خلق آثار جذابش در باره فضاست. او با تجسم کاذب خود توانسته خود را در شرایطی طبیعی قرار دهد و رویداد هایش را ثبت کند. او حتی فکر افزایش جمعیت و مشکلات این پدیده را نیز از سر خارج نکرده و نوشته:"تعداد نوزادان فضایی باید کنترل شود" و گویا او خود طراح یک شهر خیالی است که اینقدر جزئیات را تشریح کرده.

وحال میدانیم که انسان تا یک یا دو دهه آینده پا روی مریخ خواهد گذاشت. و این اثباتگر اندیشه خلاق آسیموف است.

 

 

 

کلمبیا (Columbia) اولین شاتل بود که به سفارش مرکز فضایی کندی ناسا (NASA's Kennedy Space Center) در سال 1979 ساخته شد. تا به حال شاتلهای Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis ,Endeavour جمعا" 113 ماموریت فضایی انجام داده اند و در مجموع توانسته اند 600 فضانورد را حمل کرده و چیزی بیش از 1360 تن بار را به فضا ببرند که این شامل تلسکوپ فضایی هابل (Hubble Space Telescope) و سایر وسایل ساخت و تجهیزات پایگاه بین المللی فضایی (International Space Station - ISS) نیز میشود. فهرست این شاتلها تا به امروز این چنین است:

- Columbia : اولین شاتل ساخته شده در سال 1979 و به به سفارش مرکز فضایی کندی ناسا که در اول فوریه سال 2003 بعد از انجام موفقیت آمیز ماموریت با هفت سرنشین موقع فرود منفجر شد.

- Challenger : به سفارش KSC در جولای 1982 و در28 ژانویه 1986 با هفت سرنشین موقع پرتاب منفجر شد.

- Discovery : در نوامبر 1983 ساخته شد.

- Atlantis : در آوریل 1985 ساخته شد.

- Endeavour : در می 1991 برای جایگزینی سفینه Challenger در فلوریدا ساخته شد.

 

ادامه مطلب

بررسی مشاهدات انجام شده توسط فضاپیمای گالیله نشان میدهد سایه سیاره مشتری شکل ساختمانی وزاویه قرار گیری حلقه های مشتری را تعیین می کند.حلقه های مشتری ضعیف بوده واز لحاظ پایداری وظاهر٬قابل مقایسه با حلقه معروف زحل نمی باشند.
حلقه های مشتری در سال 1979 توسط فضاپیمای وییجر متعلق به ناسا کشف شدند.این حلقه ها ازجنس ذرات ریز غبار بوده وبدنبال برخوردهای بین قمرهای مشتری وشهاب سنگها بوجود آمده اند.اندازه این ذرات بسیار کوچک است بطوریکه اندازه هزاران عدد از آنها در کنارهم در حدود یک میلیمتر خواهد بود(چیزی در حد اندازه ذرات در دود سیگار )این فضاپیما قادر بود اندازه آنها را بطورمستقیم بسنجد.
دانشمندان با بررسی حلقه مشتری در نزدیکی یکی از قمرهای مشتری بانام Thebe به این نتایج رسیدند.داگلاس هامیلتون از دانشگاه مریلند می گوید: ما دریافتیم که سایه مشتری نقش مهمی در شکل گیری حلقه ها بازی می کند.
در سمت روز سیاره (سمتی که در جهت خورشید است)نورخورشید به ذرات بار الکتریکی مثبت می دهد در حالیکه ذرات در قسمت تاریک سیاره دارای بار منفی هستند.عکس العمل ذرات با بار متفاوت در برابر میدان مغناطیسی سیاره متفاوت است واین منجر به تغییر حرکت ذرات می شود و اگر سایر شرایط مناسب باشند این تغییرات می توانند در زاویه و کشیدگی مداری هم رخ بدهند.
برای مثال بعضی از ذرات به مدارهایی که حتی میتواند با استوای سیاره 20 درجه زاویه داشته باشد هدایت می شوند این نکته دانشمندان را متعجب کرده است چراکه حلقه های قابل مشاهده سیاره تنها یک درجه با استوای سیاره زاویه دارند.
هامیلتون اضافه می کند این ذرات بدنبال برخورد با پلاسمایی که در حال چرخش دور سیاره است باردار می شوند.نور خورشید مانند یک کلید نوری عمل می کند ٬ نورابتداموجب جدایی الکترونها از سطح ذرات تشکیل دهنده حلقه می شود ولی زمانی که ذرات در قسمت شب قرار می گیرندالکترونها دوباره به سطح ذرات بر می گردند.
این اطلاعات بوسیله فضاپیمای گالیله که بمدت 7 سال بدور سیاره مشتری چرخید بدست آمده است.این فضاپیما در سال 2003 با عملیات شیرجه کنترل شده بدرون جو سیاره نفوذ کرد.حسگرهای بسیار حساس این فضاپیما طی سالهای 2002 و2003 هزاران برخورد با ذرات تشکیل دهنده حلقه ها را ثبت کردند.
دانشمندان بکمک مدلهای کامپیوتری توانستند به بررسی ویژگیهای حلقه های مشتری بپردازند.هرالد کروگر از انستیتو ماکس پلانک در این زمینه می گوید: اندازه گیری ها نشان از پدیده هایی داشتند که ناشناخته بودند.برای مثال ذرات غبار را می توان در مکانهایی دور از سیاره ویا مدارهایی که زاویه بیشتری نسبت به استوای مشتری داشتند یافت چیزی که توسط نظریه ها قابل تفسیر نبود.
این یافته ها بسیار مهم هستند چراکه ذرات غبار باردار دارای اهمیت زیادی در شکل گیری سیارات هستند.عقیده بر این است که سیارات از حلقه های غباری وگازی بوجود آمده اند.کروگر می گوید:حلقه های سیاره مشتری مانند آزمایشگاهی هستند که می توانیم در آن به بررسی پدیده های اخترفیزیکی مربوط به ذرات غبار بپردازیم.

به نقل از هفت آسمان

کاربر عزیزی اینگونه برایم نوشته بودند:

 "متاسفانه در هیچ کدام از وبلاگهای نجومی از اطلاعات پایه ای خبری نیست .بطور مثال در هیچ جا تعریف مشخصی از مسیه ندیدم .امید دارم مطالب شما زیر بنایی باشد."

این هم مطلبی در باره مسیه

این مطلب را در ادامه مطلب بخوانید.

ادامه مطلب

 

 

ستارگان دب اکبر

 

هفت ستارۀ پرنور، نقش دب اکبر (آب گردان) را پدید می آورند. چهار ستاره که "کاسه" را تشکیل میدهند با نامهای دبه، مراق، فخذ، مغرز معروفند که همگی اسامی عربی هستند: دبه به معنای "خرس" است و مراق به معنای "گرده" ، فخذ و مغرز به ترتیب "ران" و "بن دم" خرس هستند.

ستارگانی که "دستۀ" آب گردان را تشکیل میدهند به نامهای قائد، عناق و جون موسومند که بازهم نامهایی عربی به معنای "جلودار" و "بزغاله" هستند و معنای دقیق جون هنوز مورد اختلاف است.

در نزدیکی عناق ستارۀ کوچک سها قرار دارد. اعراب این دو ستاره را "اسب و سوار" می نامیدند و از ستارۀ سها برای آزمون دید خوب استفاده میکردند.

 

 

افسانه

 

یکی از نخستین نامهایی که به این صورت فلکی داده شد "خرس بزرگ" بود و نامهای عربی به معنای ران، گرده و غیره قسمتهای مختلف بدن خرس را بیان میکنند.

دلیل این نامگذاری روشن نیست، زیرا که ناظر به دشواری میتواند طرح بدن خرس یا حیوان دیگری را در این صورت تصویر کند.

بنابر افسانه ای کهن، خرس نشان دهندۀ کالیستو، دختر شاه آرکادیا و معشوقۀ ژوپیر بود و ژوپیر برای حفاظت از او، او را به صورت خرسی درآورد و بر آسمانها نهاد.

بنابر افسانه ای دیگر، روح بزرگ، خرس بزرگ را با قصد و عمد برآسمان نهاد تا "گاهشمار" خرسهای زمینی باشد. در نیم سالی که خرس بزرگ بر ارتفاعی کم جای دارد، همۀ خرسهای زمینی در غارهای خود می مانند و خود را گرم نگه میدارند. وقتی که خرس بزرگ در آسمان اوج میگیرد، خرسها نیز غارهایشان ترک میکنند زیرا تابستان آغاز میشود.

 

 

  

 

 

 

 

دب اصغر

 

معروفترین و پرنورترین ستارۀ این صورت فلکی، جدی است. تشخیص آن بسیار ساده است. نقطۀ شروع دو ستارۀ دبه و مراق در کاسۀ دب اکبر است که به قراولان معروفند. امتداد خط و اصل این دو ستاره از جدی میگذرد که آن را با نامهای ستارۀ قطبی و آلفا – دب اصغر نیز میشناسند. فاصلۀ زاویه ای دبه تا جدی شش برابر فاصلۀ میان دو قراول است.

 

بعد از جدی، پرنورترین ستارۀ آن انور فرقدان یا (بتا) – دب اصغر است که قدر ظاهری آن 2/2 میباشد. این یکی از 57 ستاره ای است که به عنوان مرجع مورد استفادل دریانوردان (و هوانوردان) است. پنج ستارۀ دیگر دب اصغر جلوۀ کمتری دارند و چهار تای آنها از قدر 4 هم کم سو ترند. وسعت این صورفلکی در حدود چهار برابر فاصلۀ میان قراولان است.

 

 

افسانه

 

دب اصغر به نامهای بنات النعش صغری یا هفتو رنگ کهین نیز مشهور است. وجه تسمیۀ آن نیز مانند دب اکبر کاملا نا مناسب است. بنابر افسانۀ جالبی از بومیان آمریکا دربارۀ دب اصغر، گروهی شکارچی بومی راه خود را در جنگل گم کده بودند. با اجابت دعاهایشان، دختر کوچکی پدیدار شد تا به سلامت آنها را به خانه هایشان راهنمایی کند. او روح جدی بود و شکارچیان پس ز مرگ در آسمان جای گرفتند تا برای همیشه نزدیک جدی باشند.