بسم الله الرحمن الرحیم

سلام و درود بر منجمان ایران زمین

امیدوارم خوب و خوش سلامت و سر زنده و پیروز و خلاصه همه جوره چیزای خوب باشین.
بعد از دوماه و چند وقت، الحمدلله پسورد وبلاگم رو یادم نرفته بود و اومدم کمی خاک از سر و روش بروبم.

احتمالا خبر دارید که ۴ شنبه ۲۵ خردادماه بعد از دوسال در ایران شاهد پدیده خسوف کلی خواهیم بود.

شاید از اقبال بد ما ایرانی ها بود که طی این دو سال وقتی خسوف کلی میشد تو ایران وسط ظهر بود. و شایدم افتخار ما بوده که جلو نور خورشیدو گرفتیم تا اونور آبی ها خسوف داشته باشن. به هر حال!

برای دوستای عزیزم که هنوز خیلی نجومی نشدن کمی در مورد خسوف بگم.

ماه هر 27.3 روز یکبار به دور زمین میچرخه. اما چرا ماه های ما 30 روزه است؟ این به دلیل گردش زمین به دور خورشیده.
توی پرانتز عرض کنم که [توی نجوم دو نوع دوره تناوب داریم. 1- دوره تناوب نجومی و2- دوره تناوب هلالی. دوره تناوب نجومی مدت زمانیه که یه جرم نیاز داره تا در مسیر خودش دور زمین یا خورشید دوباره به یه نقطه ی خاص در مدارش برسه. مثلا زمین 36۵.26 روز دیگه دقیقا در همین نقطه ای قرار میگیره که الان هست. یا همینطور در مورد ماه. 27.3 روز دیگه ماه در فضا دقیقا همین موقعیت رو نسبت به زمین داره. اما دوره تناوب هلالی به موقعیت ناظر ( من و شما) بستگی داره.

 دوره تناوب هلالی اینطور تعریف میشه: مدت زمانی که یک جرم از دید ناظر در همان موقعیت قرار گیرد. یعنی چی؟ یعنی اگه مثلا زهره ساعت 6 بعد از ظهر امروز با خورشید 17 درجه فاصله داره، بعد از گذشت یه دوره تناوب هلالی (که عددش مخصوص خود زهره است) دوباره راس ساعت 6 در فاصله 17 درجه ایه خورشید باشه. مثال قابل فهم ترش بازم ماهه. زمانی میگیم ماه نو شده که هلال ماه به یه حد خاصی برسه و این یعنی ماه از نظر ما نسبت به خورشید در یه زاویه خاص قرار گرفته (زاویه صفر مثبت).]

خب هربار که ماه یک دور روی مدارش به دور زمین میچرخه، به دلیل اختلاف صفحه مدارش به دور زمین و صفحه مدار زمین به دور خورشید که حدودا 5 درجه است، مدار زمین رو در دو نقطه قطع میکنه که به این دو نقطه گره گفته میشه. معناش اینه که زمانی که ماه روی هرکدام از این دو گره قرار میگیره، زمین و ماه و خورشید هر سه روی یک صفحه واقع میشن. حالا اگر دقیقا در همین زمان، موقعیت ماه و زمین نسبت به خورشید به شکلی باشه که ماه و زمین و خورشید در یک راستا هم باشن، اونوقت گرفت اتفاق می افته. اگر ماه بین زمین و خورشید باشه، سایه ماه روی زمین می افته و خورشید گرفتگی رخ میده. و اگر زمین بین ماه و خورشید باشه، سایه زمین روی ماه می افته و ماه تاریک میشه لذا ماه گرفتگی اتفاق می افته.

در فیزیک 1 دبیرستان در فصل نور خوندین یا میخونین که اگر منبع نوریمون گسترده باشه ما نیم سایه هم داریم. خوب. خورشید با این عظمتش مسلما نیم سایه هم ایجاد میکنه. کسوف زمانی زمین وارد نیم سایه میشه گرفت جزئیه یعنی ماه قسمتی از خورشید رو میپوشونه. اما در ماه گرفتگی ورود ماه به نیمسایه به راحتی قابل مشاهده نیست. و مه گرفت جزئی زمانیه که بخشی از ماه وارد سایه شود.

جدول زیر اطلاعات ماه گرفتگی 25 خرداد به نقل از وب سایت انجمن نجوم مشهد هست:

تماس اول با نیمسایه:

۲۱:۵۲

تماس اول با سایه:

۲۲:۵۲

آغاز گرفت کامل (تماس دوم):

۲۳:۵۱

بیشینه گرفت:

۰۰:۴۲

پایان گرفت کامل (تماس سوم):

۱:۳۳

تماس آخر با سایه (تماس چهارم):

۲:۳۲

تماس آخر با نیمسایه:

۳:۳۲

 

با توجه به تضاد های نوری که در گرفت ها داریم عکاسی از اونا نیاز به نور سنجی دقیقتری داره. یعنی باید بدونین اون چیزی که نورسنج دوربینتون بهتون نشون میده صرفا درست نیست. و باید خودتون دست به کار شید. خواستم اندکی به خود متکی باشم و اطلاعات عکاسی رو محاسبه کنم و بذارم. اما دیدم استاد خوبم آقای مهندس مطیعی این زحمت رو کشیدن و در سایت انجمن قرار دادن:

مرحله گرفت

ASA

100-125

ASA

200

ASA

400

ماه کامل،

آسمان صاف

۱/۲۵۰

f/11

1/250

f/22

1/250

f/22

ماه در نیمسایه، قبل از تماس اول و بعد از تماس چهارم

 ۱/۶۰

f/11

1/60

f/16

1/125

f/16

ماه در تماسهای دوم و سوم

۱ sec.

f/2.8

1 sec.

f/4

1/4

f/2.8

گرفت کامل

۲ sec.

f/2

2 sec.

f/2.8

1 sec.

f/2.8

فقط در مورد جدول بالا برای کسایی که نمیدونن.

asa یا هموم ISO حساسیت صفحه حساس به نورتون رو نشون میده. که در دوربین های دیجیتال میتونید به دلخواه تنظیمش کنین و در دوربین های آنالوگ هم روی رول فریم نوشته و معمولا فریم های موجود در بازار ISO 100 هستن.

عددی که در بالا به صورت کسری نوشته شده سرعت شاتر هست. 60/1 یعنی 1 شصتم ثانیه

عدد پایین که با f/ مشخص شده دهانه ی دیافراگمتون رو مشخص کرده. هر چه این عدد بزرگتر باشه دهانه بسته تره.

یه نکته: توی جدول بالا دیدم که جناب مطیعی از دیافراگم های پایین استفاده کردن که ممکنه همه ی دوربین ها و لنز ها این دیافراگم رو به شما ندن. رابطه ای بین سرعت و دیا فراگم هست.

هر استپ که دیافراگم بسته تر میشه یه استپ سرعت شاتر رو کمتر کنید. یعنی :

ماه در تماسهای دوم و سوم

1.3 sec.

f/3.5

 

4 sec.

f/5.6

1 sec.

f/4

 

2 ثانیه

f/ 5.6

1/4

f/2.8

 

0.8 sec

f/ 5.6

گرفت کامل

۲ sec.

f/2

 

8 sec

f/ 5.6

2 sec.

f/2.8

 

7 sec

f/5.6

1 sec.

f/2.8

 

3.5 sec

f/5.6

به همین نسبت خودتون تغییر بدین. اگر دوربینتون دیجیتاله که تجربه کنین با دیافراگم ها و سرعت های مختلف. اما اگه آنالوگه. اولا دقت کنین فوکوس روی ماه باشه. (روی بینهایت بذارین) و سرعت و دیاف رو هم از جدول بالا استفاده کنین. اگر دیافراگمتون بیشتر از 5.6 هست با همون جریان یه استپ دیاف بسته یه استپ شاتر باز تنظیمش کنین.

ترتیب سرعت شاتر: 1/320 – 1/250  -  1/200  -  1/160  -  1/125 -  1/100 – 1/80 – 1/60 – 1/30 – 1/15 – 1/10 – 1/8 – 1/6 – 1/5 – 1/4 – 3دهم – 4دهم – 5 دهم – 8 دهم – 1ثانیه – 1.3 – 1.6 – 2 – 2.5 – 3.2 – 4 و به بالا

ترتیب دیافراگم: 2  - 2.8 – 3.2 – 3.5 – 4 – 4.5 – 5 – 5.6 – 6.3 – 7.1 – 8 – 9 – 10 – 11 – 13 – 14- 16 – 18 – 20 – 22 – 25 – 29 – 32 – 36 و ...

پیروز باشید.

(همراهان صفحه کوله پشتی شهر آرا عکساتون رو به sajjad.s2007@hotmail.com  بفرستین.... )