نیمه تابستان امسال منتظر بارش پرساووشی بودیم که متاسفانه به دلیل گرد و غبار شدیدی که از کویرهای همسایه غربی (عراق) وارد آسمان ایران شده بود تماشای آسمان شب سخت و حتی گاه غیرممکن گشت...و دریغ از مشاهده حتی یک شهاب!!!

و منتظرماندیم تا شبهای پاییزی از راه برسد, شاید اوضاع آسمان بهتر شود و ما بتوانیم نیم نگاهی به سویش داشته باشیم تا بلکه شهابی درآسمان پدیدار گردد!

                             

همه ساله دراین شب ها آسمان محل مهمانی شهاب های رها شده ازصورت فلکی اسد است. منشا این بارش دنباله دار تمپل _ تاتل است که به علت گذر زمین از میان ذرات باقی مانده در مدار دنباله دار و برخورد این ذرات باجو زمین رخ می دهد.

از دید ناظر زمینی اینطور به نظرمی رسدکه شهاب های این بارش از سوی صورت فلکی اسد به سمت آسمان روانه می شوند و به همین دلیل این رویداد را بارش اسدی می نامند.

این بارش یکی ازمعروفترین بارشهای شهابی سال است که در اواخر آبان هر سال رخ می دهد

دوره فعالیت این بارش از٢٣ الی ٣٠ آبان است که در٢۶و ٢٧ آبان به اوج خود می رسد. به گفته پژوهشگران ناسا تعداد شهاب هایی که امسال می توان درآمریکا مشاهده کرد ٣٠_٢٠شهاب درساعت است که درآسیا این رقم به بیش از٣٠٠شهاب خواهدرسید.

خوشبختانه بامداد٢٧ آبان مطابق با آخرین روز ماه ذی القعده است و نور ماه ازتاریکی آسمان نخواهد کاست.

 پ.ن١: «میخائیل ماسلوف»(Mikhail Maslov)،از کشور روسیه، با کمک محاسبات مداری ذرات دنباله دار نشان داد که این اوج به وقت رسمی ایران در ساعت 1:05 بامداد  27 آبان اتفاق می افتد و ماکزیمم تعدادشهابی که میتوان مشاهده کرد به  ١٨٠شهاب درساعت می رسد.

 پ.ن٢: William Cooke و همکارانش از ناسا،  اوج بین 1:03 تا 1:14 بامداد 27 آبان پیشبینی کرده اند.

امیدوارم آسمان صاف وبدون ابرباشدتابتوانیم این رویدادفوق العاده هیجان انگیزرابه راحتی مشاهده کنیم.

 منابع:ناسا /نجوم/تابناک/ imo / stardate

آسمان شبهای پاییزی

به نیمه پاییز که می رسیم شادی های من آغاز می شود. باسرد شدن هوا و تاریک شدن زود هنگام آسمان ,می توانیم گنبد زیبای بالای سرمان را راحتتر از قبل رویت کنیم.

مثلث تابستانی ,آسمان شب را با میلی ترک گفته و چهارگوشه اسب بالدار بر فراز جنوب غربی آسمان جا خوش کرده است و آسمان شب های تابستان و صورت های آشنایش جای خود را به آسمان رنگارنگ پاییزی و صورت های فلکی باشکوه این فصل داده است.

ساعاتی بعدازغروب آفتاب و باتاریکتر شدن آسمان ,گردهمایی صورفلکی ذات الکرسی پرساووش و آندرومدا درپهنه گنبددوار آغازمی شود.نمی دانم درگوش هم چه نجوا می کنند!!

در اوایل شب و کمی پایینتر ازآن ها ,لکه ای مات دیده می شود که از تعدادی ستاره به نام خوشه پروین یا همان هفت خواهران(pleiades) تشکیل یافته است. این خوشه را با اندکی دقت و صبر,می توان با چشم غیرمسلح مشاهده کرد. البته در دوربین های دوچشمی به راحتی قابل تشخیص است.

هر چند صورت فلکی ذات الکرسی به آسمان تابستان تعلق بیشتری دارد ,اما درآسمان شفاف شبهای پاییزی بهتر و راحت تر میتوان آن را رویت کرد. این صورت فلکی شامل پنج ستاره است که در پهنه آسمان به شکل دبلیو درکنار هم قرار گرفته اند.

پرساووش , قهرمان ماندگارترین افسانه یونانی است. بعد از کشتن و جدا کردن سر مدوسا (هیولای خوفناک بالدار) دربازگشت آندرومدا را ازچنگال هیولای دریاها نجات داد و او را به عنوان عروس از آن خود نمود.

ستاره راس الغول (بتای پرساووش) ,مهمترین ستاره این صورت است. یک دوگانه گرفتی شامل دو ستاره بسیار نزدیک به هم است که با هیچ تلسکوپی قابل تفکیک نیستند و ستاره شناسان با تجزیه و تحلیل نورهای دریافتی آن پی به دوتایی بودنش بردند.این ستاره همان سر مدوسا است و این نام (ALGOL)واقعا برازنده آن است که همچون چشم یک شرور براق و درخشان است!!

تصویر مربوط به این سه صورت فلکی را اینجا ببینید!

کیوان یگانه در زیبایی...

 

زحل(کیوان) ششمین سیاره منظومه شمسی ودومین سیاره بزرگ بعدازمشتری میباشد.

کیوان همچون مشتری یک غول گازی فاقدسطح صخره ای میباشد.دمای زحل دربالای ابرهای گازی آن به١٨۵-درجه سانتیگرادمیرسد.کیوان تنهاسیاره حاضردرمنظومه ما است که چگالی کمترازآب داردومیتوانددرآب شناورباشد!!!

زحل ,مشتری ,اورانوس ونپتون دارای سیستم حلقه ای هستندوبه دلیل شباهتهایی که به هم دارندسیارات مشتری مانندنامیده میشوند.

تعدادحلقه های زحل بیشترازسایرسیارات حلقه داراست.زحل دارای٧حلقه اصلی میباشد.این حلقه هاازسنگ ,یخ وگردوغبارتشکیل شده اندکه دراندازه های بسیارکوچک یابزرگ میباشند.این حلقه هاباراول درسال١۶١٠توسط گالیله کشف شد.(درپست بعدی باحلقه های زحل بیشترآشناخواهیدشد.)

انیمیشن حلقه های زحل رادراین سایت ویاازطریق این سایت ببینید.

اتمسفرزحل شامل٩٧%هیدروژن ,کمتراز٣%هلیم واندکی گازمتان وآمونیاک میباشدکه دردمای١۶٨-درجه سانتیگراد آمونیاک به صورت کریستالهای یخی درآمده است.

1,429,400,000km فاصله ازخورشید/یک سال معادل٢٩.۴٢سال زمینی

120,536km  قطرزحل/یک روز معادل١٠.۶٧ساعت زمینی


اقمارزحل

زحل بیش از60 قمرشناخته شده دارد.کریستین هویگنس, درسال1665 اولین قمرزحل یعنی تیتان راکشف کرد.تیتان ,دومین قمربزرگ منظومه بعداز گانیمد(قمرسیاره مشتری) میباشد.تیتان وتریتون(ازاقمارسیاره نپتون)تنهاقمرهای دارای اتمسفر هستند.جو ضخیم تیتان ازمتان وآمونیاک تشکیل شده است.تیتان حتی ازسیاره عطاردهم بزرگترمیباشد.

برخی ازاقمارزحل:رئا ,میماس, پان, اطلس ,دیون ,تتیس و...میباشد.

درتصویرعبورتیتان ازمقابل زحل رامیبینید.

زحل درمیان اقوام باستان

برطبق اسنادبه دست آمده ,گویا آشوریان ساکن درنینوا ازاولین اقوامی بودندکه جابه جایی این جرم درخشان درآسمان رابه دقت ثبت میکردند.

یونانیان نیز زحل رابه افتخارخدای کشاورزی کرونوس نامیده بودند.

رومیهاکه بیشترتمدن خودراازیونانیان اقتباس کرده بودندنام این سیاره رابه ساترنوس تغییردادندکه ریشه نام انگلیسی این سیاره است.ساترنوس نیزخدای کشاورزی رومی هابود.که درماه دسامبربه افتخارساترنوس جشن ٧روزه برپامیکردند.این جشن بعدهابه مردمی ترین جشن روم باستان تبدیل شد.

منابع:infoplease / wikipedia / زحلدانشنامه رشد/مجله نجوم182/نرم افزاراستاری نایت

اگر روی زمین نبودیم شاید بیشتر عمر میکردیم...

همیشه دوست داشتم بدونم اگه پام به سیارات دیگه برسه چندساله یا چندکیلومیشم؟!

سن و وزن ما درسیارات دیگه اندکی یاخیلی زیاد با آنچه که دراین سیاره آبی وسبزهست متفاوت خواهد بود!!این تفاوت به دلیل اختلاف دردوره گردش سیارات مختلف به دورخورشید و نیزبه علت متفاوت بودن جرم وچگالی سایرکرات است.

بنابراین شمادرسیارات دیگرسبکترخواهیدبود یاسنگین تر...پیرتریاجوانتر!!

شمامی توانیدبه این سایت  بروید و با وارد کردن تاریخ تولدتان(به سال میلادی) سنتان را درسایرسیارات منظومه شمسی بدانید.

بااین سایت هم میتوانید وزنتان رادردیگرسیارات پیداکنید.البته به یاد داشته باشیدکه درابتداباید وزنتان رابه پوندتبدیل کنید(یک پوند = ٠.۴۵کیلوگرم)

تاریخچه کوتاهی ازصورفلکی

انسان ازلحظه ای که پابرزمين گذاشت به آسمان مينگريست.ستاره های درخشان راميديدوميپرستيد.

مردمان باستان ازديربازباآسمان,حرکت ستارگان,تغييرفصول وتقويم آشنابودندوميدانستندکه آسمان گنبدی شکل است.باتخيل قوی که داشتندتوانستندتصاويرآسمانی رابيافرنند.بيشتراين اشکال به صورت خدايان وحيوانات اساطيری بود.بعدهااين تصاويرصورفلکی ناميده شدکه مجموعه ای ازستارگان دوريانزديک به هم ميباشد.

برخی ازاين صورفلکی بانامهای خودشان مطابقت دارندوبرخی هم نه.‏دربين تمدنهای باستانی اولين فرهنگهايی که شروع به طبقه بندی آسمان برای نامگذاری نمودندعبارتنداز:
بابلی ها, هندی ها, يونانی ها, رومی ها, چينی ها و بومی های قاره آمريکا.

انسانهای ساکن درنيمکره شمالی قادربودندکه فقط ستارگان قابل ديددراين نيمکره راشناسايی وطبقه بندي نمايند.‏

زيراستارگان عرضهای جنوبی وپايينتر,ازآن نقاط قابل رويت نبودند.درقرن دوم ميلادی,بطلميوس,ستاره شناس يونانی – مصری توانست بيش ‏از 1000 ستاره رادرقالب 48 صورت فلکی درکتاب مجستی فهرست نمايد.

اين صورتهای فلکی که يادمان دوران عتيق است,به نام صورتهای فلکی باستانی ناميده می شوند.‏

ازقرن 16 که اروپاييهابه کشف مناطق جنوبی کره زمين پرداختند,فهرست ستارگان نيمکره جنوبی برای دنيای غرب شناخته شد.

دراوايل قرن 17, يوهان باير برروی 12 صورت فلکی آسمان نيمکره جنوبی نام نهاد.‏ضمن اين که هموطن معاصراويعني ياکوب بارچ سه صورت فلکی ديگررانامگذاری کرد.‏

درسال 1687 يوهانس هوليوس توانست هفت اسم به مجموعه اضافه کند؛ ونيکلالويی دولاکايپس دريک مسافرت به مناطق جنوبی آفريقا 14 صورت فلکی ديگررانامگذاری نمود.‏ ودربين سالهای 1750 و 1754 تعداد 10.000 ستاره فهرست شدند.‏ ‏اين صورفلکی جديدرابه نام«صورفلکی نوين»می نامند.

معمولانامگذاری صورتهای فلکی باستانی براساس«شکل»آنهاست.‏صورتهای فلکی جبار و اسدظاهرا به شکلی است که آنها را ناميده اند.‏نامگذاری صورفلکی داراي نظم است.‏

صورفلکی کهن به سه دسته تقسيم ميشوند:‏

1 - حيوان‌ها و چيزهايی که با آب درارتباط اند.

2 - انسان‌ها و حيواناتی که درروي زمين‌اند.

3 - مخلوقات افسانه‌ای که به هوا پرمي‌کشند.

شگفت آنکه هريک از اين دسته‌ها در بخشی از آسمان جمعند. پرندگان وموجودات هوايی درنزديکی قطب شمال دايرة‌البروج هستند,صور زمينی همچون کمربندی دورآنهاراگرفته‌اند.موجودات آبزی هم درجنوب وزيراستوای سماوی جادارند.‏

قبل ازسال 1930 هرکسی، هرقسمتی ازآسمان رابه طوردلخواه ميتوانست به هراسمی بنامد و درنتيجه هيچ گونه مرزتعريف شده ای دراطراف صور فلکی وجودنداشت.

لذابرای رفع شبهه و ايجاديگانگی،"اتحاديه بين المللی ستاره شناسی"درسال1930 تصميم گرفت که نامهای خاصی(به زبان لاتين)به همراه مرزی مشخص براي کليه صورفلکی انتخاب کند.‏ اين همان حدودواسمهايی است که امروزه درسطح جهانی پذيرفته شده است.

درحال حاضرتعدادصورفلکی به 88 عددرسيده است که دارای شکلهای متفاوت
وابعادگوناگونی هستندکه درکنارهم چيده شده اند.‏

 منابع:نجوم پایه/سپهرنیلگون/


* صورت های فلکی در گذشته بر اساس تصورات مردم نام گذاری شده اند.

( صورت فلکی دب اکبر در کتاب صورالکواکب)

* گاهی این تصورات به واقعیت شبیه بوده اند.

( صورت فلکی جبار با استفاده از نرم افزار CyberSky 4.0)

پیام دکترفیروزنادری به سال جهانی نجوم

 
هرچند ۲۲ روزازآغازسال جهانی نجوم گذشته است امادوست داشتم شماهم پیام دکترنادری رابخوانید ولذت ببرید.
 

 
فضا به مثابه ابزاری برای صلح
 
فضا متعلق به همه مردم جهان است.این نکته بسیار مهمی است که باید در ذهن همه مردم جهان جا باز کند. من بیشتر اوقات می‌کوشم برای مردم جلسات گفتگو یا سمینارهایی بگذارم و معمولا در این جلسه‌های سخنرانی یکی از نقاط کلیدی که به آن اشاره می‌کنم و تقریبا در همه سخنرانی‌ها نیز آن را تکرار می‌کنم، نمایش اسلایدی است که 2 تصویر پیاپی را نشان می‌دهد. در یکی از این تصاویر مردم عکسی از سیاره زمین را می‌بینند که فضا نوردان ماموریت‌های آپولو آن را گرفته‌اند.
در این تصویر زمانی که به زمین نگاه می‌کنید کره‌ای زیبا و آبی رنگ را می‌بینید که ابرهای سپید بخش‌هایی از آن را پوشانده‌اند. شما در این تصویر یک زمین می‌بینید، زمینی واحد بدون هیچ خط و مرزی و همان طور که واقعا وجود دارد. با دیدن این تصویر به این فکر می‌افتیم که با سیاره‌ای یکپارچه مواجهیم که مهد زندگی و تمدن بشر است.
بلافاصله پس از این تصویر نقشه‌ای از یکی مناطق بحرانی سیاره زمین مانند خاورمیانه را نشان می‌دهم.

در تصویردیگری شما مردمی را می‌بینید که خودشان را به خاطر تفاوت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، مذهبی و نژادی از هم جدا کرده‌اند. ما خودمان همه این جدایی‌ها را به وجود آورده‌ایم و تمام آنها ساخته و پرداخته ذهن ما و مصنوعی است.

زمانی که ما در اندیشه این تفاوت‌ها غرق می‌شویم، تنها چیزی که باقی می‌ماند اختلاف‌های غیراساسی است و فقط تفاوت‌ها را می‌بینیم، اما هنگامی که از دور به این سیاره می‌نگریم این تفاوت‌ها رنگ می‌بازد و زمینی را می‌بینیم که خانه همه ماست. همان طور که قبلا هم گفته‌ام اگر زمانی ما به مریخ یا گوشه دیگری از کیهان سفر کنیم، به نام انسان و بشر این کار را انجام خواهیم داد و نه به عنوان فردی، ایرانی، چینی، آمریکایی یا فرانسوی.

 

ادامه نوشته