نجوم 86

آلودگي چيست؟

به طور كلي ميتوان گفت به مواد ، انرژي و هر چيزي كه براي انسان ضرر داشته باشد را آلودگي ميناميم. اگر چه آلودگي براي انسان ضرر دارد اما گاهي ميتوان آن را به عاملي مفيد تبديل كرد. يا از طرفي ديگر ميتوان از توليد و گسترش آلودگي جلو گيري كرد.

آلودگي نوري!

بنا به تعريف بالا آلودگي نوري را ميتوانيم اينطور مطرح كنيم. كليه پرتو هاي نوري كه از ان ها استفاده بهينه نميشود ، صرف روشنايي محيط ها و مكان هاي غير لازم ميشود و اثرات نا مطلوبي بر سلامت جانداران و محيط زيست دارد.

خوب است بدانيم حدود يك چهارم انرژي توليد شده در جهان توسط آلودگي نوري هدر ميرود. به همين جهت علاوه بر آلودگي نوري ايجاد شده ، آلودگي هاي شيميايي جو كه بر اثر كار نيروگاه ها ايجاد ميشود نيز به ليست عوارض آلودگي نوري بايد اضافه شود. متاسفانه براي مشاهده اين آلودگي لازم نيست وقت زيادي صرف كنيد. اكثر چراغ ها و پرژكتور هايي كه براي تابلو هاي تبليغاتي استفاده ميشوند توليد كننده هاي آلودگي نوري يا به عبارت ديگر اسراف كنندگان انرژي  و بوجو آورندگان بيش روشنايي هستند. كمي به شما نزديكتر. ممكن است هنگام خواب نور چراغ خيابان به اتاق شما بتابد و شما را آزار دهد و براي شما مزاحمت نوري ايجاد ميكند. اين نيز يك آلودگي است چرا كه تحقيقات نشان داده است هنگامي كه بدن تحت تابش طولاني مدت و بيش از اندازه نور قرار گيرد به مشكلاتي همچون سردرد ، اضظراب و ... دچار ميشود.

چند وقتي بود كه صداي برخور پرنده ها به شيشه نورگير خانه مادر بزرگ توجهم را جلب كرده بود. دنبال علت گشتم و باز به آلودگي نوري رسيدم. اختلال در چرخه طبيعي تاريكي و روشني محيط زيست شايد مهم ترين پيامد آلودگي نوري پس از اتلاف انرژي باشد. چون تاثيرات منفي اين آلودگي بر روي انسان حد اكثر انسان ها را از بين خواهد برد اما ميدانيم كه شمار پرندگان و ماهي ها بسي بيش از شمار انسان هاست. نصب نماهاي بازتابنده شيشه اي به علت بازتاب نور ميتوانند سبب ايجاد آلودگي نوري شوند. اين نور هاي اضافي بر خلاف تصور عوام امنيت را تا حدي سلب ميكند. با روشن كردن يك قسمت ، قسمت تاريكي براي پنهان شدن مجرمين فراهم كرده ايم. اگر چه ممكن است قسمت تاريك واقعا عاري از نور نباشد اما به علت پديده درخش ، مجرم به راحتي ميتواند از چشمان ما پنهان بماند. آخرين گونه از اين نوع آلودگي شايد كمتر به چشم كساني بخورد كه نگاهي به آسمان ندارند. آسمان تاب همان گنبد سرخي است كه بر روي شهر هاي بزرگ و صنعتي از كيلومتر ها دور تر ديده ميشود و براي ساكنين آن شهر ها نيز مشكل تماشاي افق را پديد مي آورد. اين پديده را زماني كه در شب هوا ابريست ، با مشاهده رنگ سرخ ابر ها ميتوانيد درك كنيد.

حال كه با اين آلودگي آشنا شديم بايد براي جلو گيري از توليد و گسترش آن تلاش كنيم. بدين منظور از نزديكترين محل يعني خانه شروع ميكنيم. خوانديد كه آلودگي نوري تنها مربوط به آسمان نيست و  تابش نور زياد نيز يك آلودگي به شمار مي آيد. پس ميتوانيم از منبع نوري متناسب با فضا استفاده كنيم. يعني منبعي كه شدت تابش آن به اندازه نياز محيط باشد. ديگر آنكه چراغ ها را در زمان مشخصي روشن و خاموش كنيم كه براي اين كار ميتوانيم از تايمر هاي اتوماتيك استفاده كنيم. لامپ هاي كم مصرف نيز از اين جهت ميتوانند به اين امر كمك كنند كه انرژي كمتري مصرف ميكنند و از همه مهم تر استفاده از كلاهكهاي مناسب براي چراغ هايي كه در محيط باز هستند. همه اين ها تا حدي ميتوانند به كاهش آلودگي نوري كمك كنند اما به ياد داشته باشيد كه كاهش اين آلودگي تنها به عملكرد شهروندان مربوط نيست بلكه دولتمردان نيز بايد به جلوگيري از فاجعه اي عظيم كمك كنند.

به ياد داشته باشيد كه آلودگي نوري تنها يك عامل گرمايش زمين است...